دلیلی برای کم کاری   

اطلاعیه:

سلام
از همه ی دوستانی که تا اینجا پیگیر مطالب این وبلاگ بودند تشکر میکنم ولی از فردا  مورخ 23 تیر٨۶ باید برم مدرسهاز ساعت 6:30صبح تا12:30 وکنکوری هم که شدم.عصبانیپس از فردا این وبلاگ یک روز در میان آپدیت می شه البته تا اطلاع ثانوی که کار وبلاگ برای 3 ماه در اختیار یکی از دوستان که بعدا معرفی میشه قرار می گیره.
در ضمن به کلیه کسانی که متن برای  ترجمه یا... می فرستن عرض می کنم که کار من در سایت اجمن نجوم آماتوری ایران از آخر مرداد خبر رسانی برای تهران امروز از 10 شهریورالبته به جز ستون شنبه هام که قولش و دادم ، برای شرق و اعتماد هم اواسط تیر  متوقف میشه البته به جز خبر رسانی چند واقعه که اون ها رو از قبل نوشتم والان دوتاش فقط تایپش مونده،برای مجله دانشمند هم که تا اطلاع ثانوی اخبار رو می دم ولی دیگه مقاله ندارم. سایت مجله هم که هر ماه دو تا خبر می ده که از این دو تا یکیش رو به انتخاب خودم ترجمه میکنم
البته تمام این چیزایی که گفتم برای امسال و تمام کار هم از تابستان آینده و بعد از کنکور سراری از سر گرفته می شه.
پس فعلا مرا ببخشید و برایم دعا کنید.
    دوستانی که مقاله های من رو در روزنامه ها ومجلات پیگیری می کند تا چاپ مجدد اولین مقاله ی من  به روزنامه جام جم ارجاع داده می شن. در ضمن برای شاگردانم هم جزوه ای تهیه دیده ام که از فردا می تونن از مدیر مدرسه یا آموزشگاهشون بگیرن.
                                                                                        با احترام
                                                                                    1386/4/22
                                                                                    ساعت 20:04

لینک
۱۳۸٦/٤/٢٢ - کامبيز خالقی

   شاتل فضايي انديوور به سكوي پرتاب خود در فلوريدا منتقل شد   

 فضانوردي آمريكا (ناسا)، اعلام كرد : شاتل فضايي آمريكا انديوور براي برنامه پرتاب در روز 7 اوت سال جاري به ايستگاه فضايي بين المللي به سكوي پرتاب ساحلي خود در فلوريدا منتقل شد.

به گزارش سرويس «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اين جا به جايي از ساعت 8:10 دقيقه عصر روز سه‌شنبه گذشته به وقت شرق آمريكا در مركز فضايي كندي در فلوريدا آغاز شد.

اين انتقال پس از طي مسيري به مسافت 5/5 كيلومتر تا سكوي پرتاب مورد نظر تكميل شد.

ماموريت اين شاتل با عنوان STS-118 دومين ماموريت شاتل آژانس فضانوردي آمريكا (ناسا)، در سال جاري خواهد بود اما اولين پرواز انديوور پس از تقريبا 5 سال است.

آخرين نوبتي كه انديوور روي سكوي پرتاب قرار گرفت، در تاريخ دوم نوامبر سال 2002 براي انجام يك ماموريت ساخت و ساز در ايستگاه فضايي بين المللي بود.

به گفته مقامات آژانس فضانوردي آمريكا (ناسا)، در طول ماموريت 11 روزه اخير انديوور، يك قسمت پايه‌اي جديد، مدل SPACEHAB و سكوي خارجي محل بار سه را به مدار حمل خواهد كرد.

ناسا اميدوار است تا پيش از به اتمام رسيدن عمر مفيد شاتلها عمليات ساخت اين ايستگاه را به پايان برساند.

انتهاي پيام

لینک
۱۳۸٦/٤/٢٢ - کامبيز خالقی

   اشتغال اعضای المپیادی دانشجو از برنامه‌های آتی باشگاه است   

برای استفاده از قابلیت‌های موجود در کشور در نظر داریم برای اشتغال اعضای المپیادی دانشجو در صنعت تلاش کنیم.

دکتر محسن جمالی، رییس باشگاه دانش‌پژوهان جوان در گفت‌وگو با خبرنگار «علمی» خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خصوص برنامه‌های مدنظر خود برای رونق بخشیدن به فعالیت‌های باشگاه اظهار کرد: در نظر دارم برای توسعه مقوله علوم پایه و آموزش آن در نقاط مختلف کشور به شکل تالیف کتاب، دوره‌های آموزشی و آماده کردن وب سایت باشگاه فعالیت داشته باشم.

وی افزود: همچنین استفاده از قابلیت‌های پژوهشی موجود در کشور برای ارتباط با باشگاه دانش‌پژوهان جوان از برنامه‌های آتی است که به اشتغال اعضای المپیادی دانشجو در صنعت منجر می‌شود.

لینک
۱۳۸٦/٤/٢٢ - کامبيز خالقی

       

شهروندان 28 کشور جهان براي‌ شرکت‌ در آزمايش هاي شبيه سازي‌ پرواز به‌ مريخ‌ داوطلب شده اند که در بين 200‌ داوطلب‌ واجد شرايط نام‌ سه‌ ايراني‌ ديده مي شود.

به‌ گزارش‌ سرويس علمي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، اين آزمايش ها قرار است در موسسه مسائل بيولوژيک و پزشکي آکادمي علوم روسيه در مسکو انجام شود.

سخنگوي اين موسسه خاطرنشان کرد: اين‌ آزمايش ها در سال هاي‌ 2009-2008ميلادي‌ به مدت‌ 520‌ روز (معادن زمان لازم براي سفر رفت و برگشت به مريخ) انجام مي شود.

وي‌ به اينترفاکس گفت:‌ در تمام‌ اين‌ مدت‌ شش‌ نفر داوطلب منتخب که 25 تا 50 سال سن خواهند داشت،‌ در درون‌ محفظه‌ اي‌ که‌ شبيه‌ فضاپيماي پرواز به‌ مريخ‌ است‌ قرار مي گيرند و اعمال‌ سرنشينان‌ واقعي‌ را تمرين‌ مي‌ کنند‌ تا توانايي‌ ها و وضعيت آنها‌ توسط دانشمندان‌ ارزيابي‌ شود.

طي اين آزمايش، يک داوطلب به عنوان فرمانده ماموريت، يک نفر به عنوان پزشک، يک نفر به عنوان تکنيسين و سه نفر به عنوان محقق ايفاي نقش مي کنند.

به گزارش ايسنا، بنابر اعلام سخنگوي موسسه مسائل بيولوژيک و پزشکي آکادمي علوم روسيه در بين 200 داوطلب ياد شده، تنها 19 نفر زن هستند. 70 نفر داوطلبان از روسيه، هشت نفر از اوکراين، هفت نفر از آمريکا، پنج نفر از بلاروس، سه نفر از ايران، سه نفر از انگلستان و بقيه از ساير کشورها هستند.


این خبر تنها توسط ایسنا منتشر شده و نسخه ی انگلیسی آن حداقل تا زمان نگارش این یادداشت منتشر نشده.


لینک
۱۳۸٦/٤/٢٢ - کامبيز خالقی

   تاخیر سفر هاوکینگ به ایران   

 پژوهشگاه دانش های بنیادی(IPM) اعلام کرد سفر استفان هاوکینگ به ایران به تاخیر افتاده است 
چندی پیش از سوی پژوهشگاه دانش های بنیادی اعلام شد که قرار است پروفسور استفان هاوکینگ روز 22 تیرماه به ایران عزیمت کنند. قرار بود ایشان علاوه بر بحث و تبادل نظر با فیزیکدانان پژوهشگاه و ایراد سخنرانی های تخصصی و عمومی در پایان سفر، در سی و هشتمین المپیاد جهانی فیزیک که در اصفهان برگزار می شود، نیز شرکت کنند. اما چندی پیش سایت رسمی پژوهشگاه خبری را مبنی بر تاخیر سفر ایشان به ایران و موکول شدن سفر به زمانی دیگر منتشر کرد. در این بیانه به تاریخ بعدی سفر اشاره نشده است. حضور استفان هاوکينگ در پژوهشگاه و در ديگر نقاط ايران عاملي براي شناساندن علوم به ويژه فيزيک و جايگاه مهم آن به جوانان، خواهد بود . علاوه بر آن با توجه ويژه اي که به ايشان مي شود اين امر مايه توجه بيشتر از طرف ساير دانشمندان به ايران و پژوهشگاه خواهد بود و در ارتقاء سطح کيفيت فعاليت هاي علمي و همچنين روابط علمي ايران با دانشمندان ساير کشورها اثر به سزايي خواهد داشت.

ایشان از زمان جواني در 21 سالگي در حالي که دانشجوي دانشگاه کمبريج بود مشکلات حرکتي را حس کرد و پس از معاينات معلوم شد که دچار بيماري علاج ناپذیری مي باشد. با روحيه قوي عليرغم انتظار متفاوت و مايوس کننده اي که پزشکان داشتند، تا هم اکنون که 65 سال با بيماري مبارزه کرده است . هرچند بيماري پيشرفت کرده و امکان هرگونه حرکتي حتي سخن گفتن را از او گرفته است، ولی او با انرژي و اميد به کار علمي خود و گسترش دانش ادامه داده است . اين تلاش و موفقيت خاص, او را در زمره شخصيت هاي نمونه در جهان قرار داده است . 
لینک
۱۳۸٦/٤/٢٢ - کامبيز خالقی

       

کشف بخار آب در یک سیاره ی فراخورشیدی

رصدهای جدید تلسکوپ فضایی اسپیتزر ناسا نشان می دهد در جو یک سیاره ی فراخورشیدی داغ ٬بخار آب وجود دارد.
پيمان اکبرنيا
 
رصدهای جدید تلسکوپ فضایی اسپیتزر ناسا نشان می‌دهد در جو یک سیاره‌ی فراخورشیدی داغ ٬بخار آب وجود دارد.
این سیاره که با نام HD ۱۸۹۷۳۳b شناخته می‌شود٬ در فاصله‌ای بسیار نزدیک به دور ستاره‌ی مادر خود می‌گردد و دوره‌ی تناوب مداری آن تنها دو روز است. این منظومه با فاصله‌ی ۶۳ سال نوری از ما٬ در صورت فلکی روباهک قرار دارد.
تا پیش از این اخترشناسان پیش‌بینی می‌کردند که در جو این دسته از فراخورشیدی‌ها موسوم به مشتری‌های داغ٬ بخار آب وجود داشته باشد٬ اما مدرک قطعی در این رابطه پیدا نکرده بودند. رصدهای جدید نشان داد که این پیش بینی درست بوده است.
«جیووانا تینتی»(Giovanna Tinetti) یکی از اعضای آژانس فضایی اروپا می‌گوید:"ما از پیدا کردن نشانه‌های قطعی وجود آب در سیاره‌ای که میلیاردها کیلومتر با ما فاصله دارد هیجان زده شدیم". وی مسئول انتشار مقاله‌ای در این رابطه در مجله ی نیچر(Nature) بود.
با این که آب یکی از عناصر اصلی پیدایش حیات است اما سیاراتی نظیر این سیاره بستر مناسبی برای پیدایش حیات نیستند.این سیاره با دمای میانگینی معادل ۱۰۰۰ درجه‌ی کلوین(حدود ۷۲۵ درجه ی سانتی گراد)٬ جهنمی سوزان برای موجودات زنده است.
تصویری خیالی از گذر سیاره از مقابل ستاره ی مادر

 
اخترشناسان امیدوارند با به کارگیری ابزاری نظیر طيف‌نگار اسپیتزر٬ نشانه‌های وجود آب را در سیارات سنگی فراخورشیدی پیدا کنند. «شان کری»(Sean Carey) از مرکز علمی اسپیتزر ناسا می‌گوید:"وجود آب در این سیاره نشان می‌دهد که می‌توان امیدوار بود در سیارات فراخورشیدی سنگی نیز آب یافت شود".
بررسی جو سیارات فراخورشیدی از شاخه‌های جدید در بررسی سیارات فراخورشیدی است.
 
امسال اسپیتزر موفق شد برای اولین بار جو دو سیاره ی فراخورشیدی با نام های HD ۱۸۹۷۳۳b و HD ۲۰۹۴۵۸b را بررسی کند. نخستین بار اسپیتزر با رصد پنهان شدن سیاره در پشت ستاره‌ی مرکزی موفق شد اولین طیف یک سیاره‌ی فراخورشیدی را ثبت کند. اما در آن زمان موفق به کشف آب در جو سیاره نشد که دلیل این امر احتمالا ساختار جو سیاره است. ساختار جو آن به گونه‌ای است که پیدا کردن آب در آن مشکل است.
پس از آن تیمی از اخترشناسان به کمک تلسکوپ فضایی هابل موفق شدند با رصد گذر HD ۲۰۹۴۵۸b از مقابل ستاره‌ی مادر خود در نور مرئي شواهدی از وجود آب در جو این سیاره پیدا کنند.
 
و امروز تینتی و تیمش با رصد گذر سیاره‌ی HD ۱۸۹۷۳۳b از مقابل ستاره‌ی مادر خود موفق شدند در جو این سیاره بخار آب پیدا کنند.اخترشناسان در این روش با رصد تغییرات نور٬ هنگام گذر سیاره از مقابل ستاره‌ی مرکزی ترکیبات جوی سیاره را بررسی می‌کنند. این بار آن ها با رصد این گذر در ۳ طول موج متفاوت در ناحیه ی فروسرخ و مقایسه‌ی آن‌ها با هم موفق به کشف آب در جو سیاره شدند.
تینتی می‌گوید:" با مقایسه‌ی نتایج رصد در ۳ طول موج متفاوت متوجه شدیم که تنها وجود آب می تواند کلید حل معما باشد. رصد گذر سیاره در طول موج‌های مختلف فروسرخ٬ بهترین راه پیدا کردن آب در این سیارات است".
لینک
۱۳۸٦/٤/٢٢ - کامبيز خالقی

       

نامه‌ای سرگشاده

ديدگاه، نگراني‌‌ها و پيشنهادهاي سردبير‌ ماهنامه نجوم درباره برخی نگرش‌های نادرست در جامعه نجوم ايران
بابک امین‌تفرشی

 
سلام به جامعه نجوم ایران
در ماه‌های اخیر نوشته‌ها و اخباری را خوانده یا شنیده‌ام که حاکی از فعالیت هدفدار و ریاکارانهٔ گروهی است برای آشفته‌کردن جامعه نجوم ایران و گرفتن ماهی از این آب گل‌آلود. در این راه، که به ویرانه‌سرای حسادت و دروغ می‌رود این گروه شیوه‌ای را بهتر از تهمت و اهانت به چهره‌های شناخته‌شدهٔ نجوم ایران و شایعه‌‌سازی دربارهٔ مراکز تاثیرگذاری مانند ماهنامه نجوم نیافته‌است. برایم پیدا نیست که در برکهٔ کوچک نجوم ایران برای صید کدام نهنگ دست و پا می‌زنند. این جمع ناخرد برای رسیدن به گنج خیالی شهرت و حضور در برنامه‌ای تلویزیونی به هر دری می‌زنند و حتی حاضر به سوزاندن نهال سبز نجوم ایران‌اند که پس از قرن‌ها دوباره جان گرفته است. تاریخ چه خواهد گفت؟ برایم پیدا نیست که آیا ما به دنبال زیبایی‌های آسمان‌شب و شناخت این کیهان بی‌کران‌ایم که از ذره ذره بی‌آلایش این طبیعت، عشق و فروتنی و کوچکی خود را بیابیم، یا با تخریب دیگران رخ دورویی نشان دهیم و از خود ستایش کنیم. آیا به دنبال نجوم آمده‌ایم یا تشنه رقابت، قلمرو، جنگ و تخریب‌ایم؟ چنین چیزهایی در نجوم و آسمان شب وجود ندارد. اگر اینها را جستجو می‌کنیم اشتباه آمده‌ایم. جای دیگری را در این جامعه برای خراب‌کاری‌های خود جستجو کنیم. جامعه نجوم آن قدر کوچک و جوان هست که حتی با چند میوه خراب نیز آشفته شود. باور کنید که در جمعی که پر از حرفها و تهمت‌های پنهانی شود، آنها که به دنبال محیطی آرام و علمی آمده‌اند ما را به سرعت با خاطره‌ای تلخ ترک می‌‌کنند. باور کنید با این تفکر که «هر جا من نباشم بد است» به هیچ جا نمی‌رسیم.

شاید حاشیه‌سازی و دروغ را در بخش‌های دیگر جامعه، که مقام و مقاصد اقتصادی کلان مطرح است، بتوان طبیعی دانست که این ذائقه تلخ بشر تا پیش از فرهیختگی است. اما در دنیای نجوم که همه از علم، زیبایی معنوی، دوستی، صلح و آسمانی بی‌مرز برای تمام بشریت سخن می‌گویند، دروغ و دورویی را نا‌به‌جا می‌دانم. این دو از هر دری که آمده‌اند عشق و صداقت از در دیگر گریخته است. تاب دیدن چنین روزی را در جامعه نجوم ندارم. اگر بدانم که این خراب‌کاری‌های زیرکانه و پنهانی این افراد نادان، حسادتی است که از تلاش‌ها و پیشرفت‌های بنده و امثال من در نجوم سرچشمه‌ می‌گیرد، فکری به حال خود و تغییر روند کاریم خواهم کرد تا از این گفته‌های ناعادلانه کاسته شود.

پایان سکوت
چنان با کار در بطن نجوم مشغولم و شب و روز می‌نویسم که نه فرصتی برای حاشیه‌ دارم نه تمایلی. حدود ۱۴ تا ۱۵ ساعت کار متوسط روزانه رمقی برای این جدال‌ها باقی نمی‌گذارد و متاسفانه گروه نادانی که از سر خودخواهی تهمت می‌زنند، این موضوع را خوب می‌دانند. از یک سو باید به تعهدات خود در عرصهٔ بین‌المللی بپردازم (همکاری با وب‌سایت و نشریه اسکای‌اند تلسکوپ و انجمن‌های بین‌المللی پاسفیک، آسمان تاریک، منجمان بدون مرز ، و سرپرستی پروژه TWAN)، از سوی دیگر در نقش سردبیر ماهنامه‌نجوم با دغدغه‌های شبانه‌روزی انتشار این نشریه و به‌روز رسانی وب‌سایت آن همراه باشم. از یک سو به همکاری با مراکزی چون انجمن نجوم ایران، فرهنگستان زبان و مرکز نشر دانشگاهی مشغول باشم و از سوی دیگر به ای‌میل‌های سوال و درخواست راهنمایی از منجمان آماتور سراسر کشور پاسخ دهم. از یک سو به آموزش نیروهای تازه برای گسترش و ادامه این فعالیتها مشغول باشم و از سوی دیگر به تعهد خود در نوشتن کتابها و مقاله‌های نجومی عمل کنم.

تاکنون درباره‌‌ام به بی‌انصافی بارها گفته‌اند و سکوت کرده‌ام. روزی از استاد و دوست عزیزم محمد باقری شندیم که «بچه‌های شرور سنگ را به قطاری پرت می‌کنند که تند از کنار آنها می‌گذرد، قطاری ثابت و ازکارافتاده طبیعی است که کسی را تحریک نمی‌کند.» برای انجام‌دادن کارهایی که در دست داشتم مثل همه آنهایی که در این مرز و بوم کار می‌کنند، تلاش کردم،‌ عرق ریختم و دانش آموختم. نه حق خود می‌دانم که پاداش بگیرم، قدردانی شوم یا قهرمان خوانده شوم. دل‌سپردن به نجوم به قدر کافی سیرابم می‌کند که به دنبال پاداش نباشم. اما چرا حرمت‌شکنی و ناسپاسی می‌شود؟ شاید وقتی هدف چنین رفتاری فقط خود من باشم با آن کنار بیایم اما وقتی هدف این دورویی‌ها و تهمت‌های بدون سند خودخواهی گروهی به بهای تخریب جامعهٔ زیبای نجوم کشورمان باشد چه؟ این سکوت بلند‌مدت نیز ظاهرا چندی است سبب اعتماد به نفس این افراد شده و در سایتهای اینترنتی و وبلاگهای خود، به نام نقد، طعنه می‌زنند و دشنام می‌دهند؛ آن هم درست در روزهایی که به سبب مسئولیتهای بین‌المللی تازه و گرایش به بیشتر آموختن، سخت در حال انتقال یکایک مسئولیتها و تجارب خود - در مجله نجوم و انجمن نجوم ایران - به همکارانی توانا هستم و از سوی دیگر درگیر آموزش نسل جوان‌تر؛ همان‌طور که بزرگوارانی مانند توفیق حیدرزاده و شهاب صقری به من آموختند.

تهمت و افترا به نام نقد
در حالی که فرهنگ ما هنوز در حال آموختن کاربردهای بی‌نظیر رسانه‌‌ای تازه‌ به نام اینترنت است، کم‌شماری نیز این فضا را مناسب ارضاء خودخواهی خود یافته‌اند. نجوم ایران نیز به حدی از رشد رسیده‌است که مثال‌هایی از این موضوع پیدا ‌شود. وبلاگی با نویسندگان بی‌نام طی ماه‌های اخیر در پشت چهره تحلیل اوضاع جامعه نجوم ایران، به شایعه ‌پراکنی و تهمت‌زدن می‌پردازد، با نویسندگانی ظاهرا جوان که متاسفانه کم اطلاع و در عین حال جویای نام‌اند، اما آن‌قدر شرافت و شجاعت نیاموخته‌اند که پای نوشته خود را، اگر باور دارند که واقعیت است، با نامی حقیقی امضا کنند.
نقد بزرگترین موهبت جامعه آزاد و یکی از فواید بزرگ اینترنت است. نقد را به راستی می‌ستایم چون سبب رشد می‌شود. پیش از این نقد خیرخواهانه از سوی پیش‌کسوتان نجوم ایران و با پشتوانه دانش و تجربه آنها وجود داشته و به تک‌تک ما بسیار کمک کرده‌‌است. اما این بار ظاهرا هدف خیرخواهی نیست. شاید این طور تصور شود که وبلاگی کم‌مخاطب با نوشته‌هایی مغرضانه آسیبی به جایی نمی‌رساند، اما برای جامعه جوان و نوجوان نجوم آماتوری ایران این طور نیست، به خصوص وقتی چنین وبلاگی در کنار مجموعه‌ای از فعالیتهای تخریبی جمعی از خدا بی‌خبر در نظر گرفته‌شود که هیچ مسئولیتی در برابر گمراه کردن و بی‌انگیزه کردن نسل جوان علاقه‌مندان به نجوم در ایران حس‌ نمی‌کنند.

نویسندگان این وبلاگ با نوشتاری زیرکانه مخاطبان جوان و حاشیه دوست خود را شناخته‌اند و به جای صحبت از علم، که ظاهرا از آن بویی نبرده‌اند، درست مانند نشریات زرد عمل می‌کنند، اخبار «تکان‌دهنده» واهی می‌نویسند و جرات برعهده گرفتن مسئولیت مطلب خود را نیز ندارند. نوشته‌های بدون نام و تخریب افراد شناخته شده در نجوم ایران چنین آینده‌ای دارد: بی‌اعتمادی تک‌‌تک اعضای جامعه چند هزار نفری نجوم آماتوری ایران به یکدیگر و کاهش فعالیتهای گروهی. این یعنی افت تدریجی نجوم تازه‌شکفته شدهٔ ایران، آن هم پس از قرنها خاموشی. چنین تخریبی مسئولیت سنگینی در تاریخ نجوم ایران است که جمعی خودخواه برعهده گرفته‌اند.

اما چند پاسخ به نویسندگان این انتقادها:

درباره رقابت مسیه ایران: ادعا شده است که رقابت مسیه ایران (رقابت سالانه رصد اجرام سماوی زیر آسمانی پرستاره که میان منجمان آماتور منتخب کشور برگزار می‌شود) با هدف اقتصادی بنده و برای سودجویی تنظیم شده و یکی از حامیان این برنامه، فروشگاه آسمان شب، تعیین می‌کند که چه افرادی برنده اعلام شوند و حتما به تصور ناپاک این گروه نادان، تمام داوران، شرکت‌کنندگان، پیشاهنگان، ناظران و مهمانان این برنامه نیز مبالغی دریافت می‌کنند که لب تر نکنند. ۲۰ داور، که از معتبرترین و شناخته‌شده‌ترین منجمان آماتور در سراسر کشورند، در این برنامه حضور داشته‌اند و در صبحدم پس از رقابت، برندگان را داوران هر گروه معرفی ‌می‌کنند. رصدگران منتخب برنامه نیز در رقابت امسال بهترین‌ها بودند از همدان، مشهد، سعادت‌شهر فارس، قم، تهران، و ... این گفته‌های ناحق توهینی است به حدود ۱۲۰ شرکت‌کننده این برنامه از ۳۰ شهر ایران. اغلب این افراد چند سال تلاش کرده‌اند تا تجارب و توانایی‌های علمی-رصدی خود را در این برنامه ثابت کنند، و این گفته‌ها توهینی است به داوران، و پیشاهنگان گروه که صمیمانه وقت ارزشمند خود را اختیار می‌گذارند تا شب رصدی به یاد‌ماندنی فراهم شود. در ازای تلاش این دوستان حداقل می‌توان این طور ناسپاسی نکرد. من اجازه چنین توهینی را به این جمع نمی‌دهم. آیا حتی یکی از بیش از ۱۰۰ شرکت کننده این رقابت، که تقریبا منتخبی از کل جامعه نجوم آماتوری در ایران‌اند، یا یکی از ۲۰ داور آن چنین تهمتی را درست می‌داند؟
انجمن نجوم ایران برای چنین برنامه‌هایی وقت، هزینه و انرژی بسیاری می‌گذارد. برای هر رقابت مسیه یا رقابت رصدی صوفی (که از تابستان سال قبل آغاز شد) چند ماه مراحل ثبت نام، مصاحبه و پذیرش رصدگران، تعیین روشهای دقیق‌تر و علمی‌تر کردن رقابت، جستجوی حامیان، کسب مجوزهای مورد نیاز، تدارکات و برنامه‌ریزی اجرایی طول می‌کشد و هر بار دست‌کم دو تا سه هزار نفرـ ساعت نیروی انسانی صرف می‌شود که اغلب به صورت داوطلبانه همکاری می‌کنند. در حالی که این رقابت در نگاه جامعه بین‌المللی نجوم به رقابتی تحسین برانگیز و معرف نجوم ایران تبدیل شده است ظاهرا در کشور خودمان گروهی ناخرد را، که ناتوان در همکاری یا حتی شرکت در این رقابت‌اند، آزرده کرده است. پیداست که این گروه فقط حیات و وجود برنامه‌ای را می‌طلبد که در آن مدیر و رییس خوانده شوند و چون ناتوان در اجرای چنین برنامه‌ای‌اند، راهی جز تخریب نمی‌یابند.
از آنجا که رویکرد تهمت‌ها در این بخش به یکی از حامیان برنامه، موسسه علمی ‌آسمان شب پارسه، است، لازم می‌دانم توضیح دهم. مدیر این موسسه بهرنگ‌ امین‌تفرشی، برادر من است و متاسفانه بیش از آنکه بتوانم برای او برادری کنم، این خویشاوندی سبب چنین حرف و حدیث‌هایی برایش شده است. در حالی که حدود ۵ سال پیش در روزهای آغاز به کار این فروشگاه و موسسه، من و شماری از نجوم‌‍‌پیشگان در تهران، به مدیر آن در شکل‌گیری و ایده‌پردازی فعالیتها، کمکهای بسیاری کردیم، متاسفانه درگیری‌های کاری در ‌سه-چهار سال اخیر فرصتی برای ادامه همکاری‌ جدی باقی نگذاشت. اما افتخار می‌کنم که تلاش همکاران این موسسه آنجا را به مرکزی پیشرو در نوع خود تبدیل کرده است که علاوه بر ارایه محصولات نجومی، به تولید محصولات آموزشی مورد نیاز در نجوم ایران می‌پردازد و از پژوهشهای علمی منجمان آماتور و برنامه‌های گوناگون نجومی در کشور حمایت می‌کند. پیداست که موسساتی با زمینه کاری مشابه، که قصد رقابت ناسالم داشته‌باشند، به سادگی این رشد را تحمل نمی‌کنند.

درباره انجمن نجوم ایران: در جای دیگری نویسندگان این وبلاگ برپایه اطلاعات نادرست و به سبب ناآگاهی و خود بزرگ‌بینی، به نهادهایی مانند سازمان فضایی ایران و طرح رصدخانه ملی ایران اتهام می‌زنند. این گروه و وبلاگ‌نویس دیگری از نجوم‌پیشگان شناخته‌شده، که از سر خودنمایی به هر بهانه‌ای انگشت اتهام و انتقاد به شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران می‌زند، ادعا می‌کنند که در فعالیتهای شاخه‌آماتوری انجمن نجوم ایران بی‌عدالتی و سوء‌ استفاده‌های مالی بیداد می‌کند. در این سالهایی که با انجمن در ارتباط بودم بقای فعالیتهای آن راهی بجز معجزه‌ و فداکاری نداشت. آیا این گروه یکسره منتقد اهل زحمت کشیدن و بی‌ادعا ‌کار کردن برای جوانها و نوجوانهای تشنهٔ علم ایرانی هستند؟ این دوستان ناآگاه (یا‌ آگاه مخرب) از چه سوء استفاده مالی صحبت می‌کنند؟ کل دریافتی مالی نهاد غیر دولتی (NGO) مانند انجمن نجوم ایران – چه در بخش حرفه‌ای و چه آماتوری – که در سطح یک کشور فعالیت می‌کند، در سال اخیر به لطف نظام حمایتهای دولتی ما، ۶میلیون تومان بوده است! این مبلغ حتی برای اجاره دفتر این انجمن ملی و هزینه‌های روزانه آن کافی نیست چه رسد به پرداخت به همکاران آن.
اغلب فعالیتهای گوناگون انجمن با نیروی انسانی متخصص داوطلب و با عشق به نجوم و رشد علم در این کشور پیش می‌رود (چیزی که گروه منتقد ظاهرا از آن بی‌بهره‌اند)؛ چنین روندی شامل بیشتر این فعالیت‌ها می‌شود: کارهای دفتری و اداری و فعالیتهای حرفه‌ای و دانشگاهی انجمن گرفته تا فعالیتهای گسترده‌ آماتوری و ترویجی مانند برگزاری گردهمایی منجمان آماتور ایران، رقابتهای رصدی مسیه و صوفی، هماهنگی برگزاری روز نجوم در سراسر ایران، هماهنگی باشگاه‌های نجوم و برگزاری باشگاه نجوم تهران، برگزاری جشنوراه ساعت آفتابی، روز فضا، کارگاه‌های ملی نجوم آماتوری، و ... . هزینه ثبت نام شرکت‌کنندگان در کارگاه‌ها و گردهمایی‌ها برای پوشش دادن هزینه‌های تدارکات، محل برگزاری و نیازهای هر برنامه به هیچ وجه کافی نیست و هر بار به سختی حامیانی جستجو می‌شوند تا به بقای این برنامه‌‌ها کمک کنند؛ حامیانی چه در مراکز دولتی و چه خصوصی که به اهمیت رشد علم در این کشور باور دارند.
دوران عجیبی است. از یک سو هر روز در روزنامه‌‌ها خبر اختلاس‌های چند میلیارد تومانی، نابودی منابع طبیعی و آسیب به میراث ملی‌مان را می‌خوانیم و سکوت می‌کنیم. از سوی دیگر تمام توانمان را می‌گذاریم تا برای بودجه انجمن نجوم ایران، که در حد‌ٌ پرداخت اجاره یک دفتر نیست، شایعه‌سازی‌ کنیم. واقعا مشکل ما در این دوران بیش از آنکه دشمنی اقوام همسایه و کشورهای استعمارطلب باشد، این است که نمی‌توانیم همدیگر را تحمل کنیم. نمی‌توانیم رشد دیگری را ببینیم.

درباره ماهنامه نجوم: در ادعای دیگری آمده است که ماهنامه نجوم با انحصارطلبی گزارش گروه‌های نجومی کشور را سانسور می‌کند و اجازه نمی‌دهد میدان به گروه‌های دیگر داده شود. برای دوستانی که ماهیت یک نشریه را نمی‌دانند لازم است شرح دهم، که مجله نجوم یک گروه نجومی نیست و اعضای آن نیز به گروهی تعلق ندارند. فعالیتهای مجله در توسعه نجوم در ایران طی ۱۶ سال اخیر فکر می‌کنم به قدر کافی اهداف همکاران این نشریه را نشان داده باشد. حذف گزارش گروه‌ها چه سودی برای مجله‌ای دارد که در سال ۱۳۷۵ و در زمانی که بخش آماتوری انجمن نجوم ایران فعال نبود، با آغاز ثبت گروه‌های نجومی، انتشار صفحه گروه‌ها در مجله، و پشتیبانی علمی از آنها سبب توسعه چشمگیر شمار گروه‌ها و انجمن‌های نجوم در ایران شد. حتی اگر با بی‌انصافی دید بنده و همکاران این نشریه را صرفا توسعه اقتصادی بدانیم، این هدف نیز فقط با افزایش شمار مخاطبان مجله، یعنی افزایش گروه‌های نجوم و منجمان آماتور در ایران میسر می‌شود. از سوی دیگر افزایش کیفی فعالیتهای علمی این گروه‌ها تضمین کننده مقاله‌ها و گزارشهای مورد نیاز بخشی از مجله است. در این میان مجله بسته به زمان دریافت و کیفیت گزارشها مجاز است که در روند انتشار آنها تصمیم بگیرد. بدیهی است که در فشار کاری و کمبود نیروی انسانی متخصص و دشواری‌های اقتصادی این نشریه، چاپ برخی مطالب به تاخیر بیفتد یا به ندرت فرصت انتشار پیدا نکند یا به علت گرفتاری‌های روزمره دست‌اندرکاران اشتباهاتی در این کار رخ دهد. در هر نشریه‌علمی بایگانی کامل گزارشها، مقاله‌ها، و عکسهای رسیده برای استفاده آینده و کاربردهای پژوهشی باقی می‌ماند و پیوسته منتخبی از مقاله‌‌ها و خلاصه‌ای از گزارشها منتشر می‌شود تا تنوع مطالب نشریه حفظ شود.
تهیه گزارش از شهرستان‌ها کار ساده‌ و کم هزینه‌ای نیست. حدود دو سال پیش از سوی مجله تلاشی برای انتشار مقاله‌های معرفی نجوم در هر استان (به جای معرفی انفرادی گروه‌ها و افراد فعال) آغاز شد. نوشتن این مقاله‌ها به فرد یا جمعی از بهترین‌های جامعه نجوم آماتوری در هر منطقه از ایران واگذار شد و طی این مدت دست‌کم با استانهای خراسان، اصفهان، فارس، یزد، سیستان و بلوچستان، گیلان، و خوزستان صحبت شد اما هنوز مقاله‌ای برای شروع مجدد این بخش نرسیده است. فکر می‌کنم علاوه بر تلاش مجله نیاز است فعالان نجوم در هر منطقه نیز فرصت بیشتری برای معرفی فعالیتهای ستاره‌شناسی در منطقه خود بگذارند. به هر حال ماهنامه نجوم در این مدت در بخش اخبار داخلی و گزارشهای گوناگون پیوسته به معرفی این فعالیتها پرداخته است، که به نظر می‌رسد منتقدان فرصت نکرده‌اند که مجله را به دقت بخوانند و از سر انصاف نقد کنند. نقد بدون اشاره مستند و با ارایه پیشنهاد، فقط نوعی قر زدن است. بدون شک نقد با اشاره به موضوع دقیق (مثلا عنوان گزارش حذف یا اشتباه منتشر شده) اشاره به شماره مجله، شماره صفحه، و با ذکر نام منتقد، کمک بزرگی به پیشرفت مجله می‌کند. همکاران نجوم همواره از چنین نقدی استقبال می‌کنند و حتی آن را در صفحه نامه‌های مجله منتشر می‌کنند، اما نقدی توهین آمیز با دلی پرکینه، آن هم با چشمهای بسته و دهان باز، از فردی بی‌نام و نشان که برای هویت خود نیز ارزشی قائل نیست، کمکی به این نشریه نمی‌کند جز اینکه سبب دلسردی شود.
در انتقاد دیگری آمده است که چرا ماهنامه نجوم سعی می‌کند خود را مطرح کند؟ واقعا نمی‌دانم که این چگونه سوالی است. هر نشریه‌ای برای بقای خود به معرفی و افزایش شمار خوانندگان نیاز دارد. رشد مجله نجوم سبب رشد نجوم در ایران نیز می‌شود. پس چرا این گروه منتقد با آن مخالف‌اند. به خوبی می‌دانم که برای این جمع کم‌شمار توقف انتشار مجله‌ای که سکویی برای خودنمایی‌های آنها نیست بهتر از بودن آن است. من برعکس انتظار این گروه برای خاموشی مجله، از علاقه‌مندان به نجوم در ایران صمیمانه تقاضا می‌کنم با معرفی هر چه بیشتر این نشریه در جامعه سبب آشنایی بیشتر عمومی با آن و شتاب بیشتر رشد مخاطبان آن شوند.

درباره برنامه آسمان شب: این برنامه و تهیه‌کننده محترم آن، سیاوش صفاریان‌پور، را از تولد نخستین ایده‌های شروع آن در دهه ۱۳۷۰ و از اولین شب برنامه در بهار۱۳۸۰ همراهی کرده‌ام. به گواه بسیاری از نجوم‌پیشگان ایران این برنامه نقش بزرگی در علاقه عمومی به نجوم در کشور داشته است. در کنار نقدهای سازنده افراد باتجربه و حمایت مردمی از این برنامه، بدیهی است که شهرت هر برنامه‌‌ای نوک پیکان اتهام‌های بی‌پایه را نیز به سوی خود می‌کشد. در حالی که برخی از چنین اتهام‌هایی در وبلاگی کم‌مخاطب به قلم نویسندگانی بی‌نام نوشته می‌شود، در جامعه نجوم ایران متاسفانه فردی وجود دارد که کمر همت بسته است تا نامه‌‌های پیاپی‌ای با مضمون و نیتی عینا مشابه نوشته‌های وبلاگ منتقد، به مسئولان صدا و سیما بفرستد و با ملاقاتهای پی‌در‌پی با‌ آنها، سعی کند یا به هر نحوی در این برنامه در مقابل دوربین قرار بگیرد یا ذهن مدیران آن سازمان را چنان مخدوش و بی‌اعتماد به جامعه نجوم کند که این برنامه برای همیشه متوقف شود. در این نامه‌‌ها باز هم ادعا شده است که دست‌اندرکاران این برنامه به انحصارطلبی و سوء استفاده مشغول‌اند و در دولت عدالت و مهرورزی حق گروهی، منظور خود ایشان، خورده‌شده است.
به جناب مسعود عتیقی، نویسنده این نامه‌ها، که به خوبی می‌دانند هیچ کدام از دست‌اندرکاران این برنامه وقت و حوصله پیگیری قانونی تهمت‌های واهی ایشان را نداشته‌اند، پیشنهاد می‌کنم که به جای وقت گرانبهایی که برای پاشیدن بذر بی‌اعتمادی، تهمت زدن و تخریب دست‌اندرکاران برنامه تلویزیونی آسمان شب، فعالان شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران و نویسندگان ماهنامه نجوم می‌گذارند، فرصتی را به مطالعه و دانش آموختن و فراگیری منش انسانی اختصاص دهند، تا جایگاه شایسته‌تری را در جامعه نجوم ایران بیابند.

پایانی برای شروعی تازه
این سکوت چند ساله را یک بار برای همیشه شکستم زیراکه نگرانم. آنچه نوشتم دردلی بود با جامعه‌ای که می‌تواند برگهای سبز درخت علم ایران باشد، اگر با اعتماد و همدلی زیباییهای آسمان‌شب و فعالیتهای علمی را جویا شود نه اینکه به سراغ بدخواهی و قدرت‌‌طلبی برود. باور کنید که ما برای نقش‌‌‌زدن آمده‌ایم نه برای گند‌زدن. آن هم در سرزمینی که مردم آن نقش‌های بی‌نظیر بر دار قالی، در معماری، در عرفان، در ادبیات، و در تاریخ علم زده‌اند. راهی بهتر از این نیست که
خیرخواهی را جانشین خودخواهی کنیم،
کار و تلاش بی‌ادعا را جایگزین تخریب و خودنمایی کنیم،
علم‌جویی و آموختن را جانشین حاشیه کنیم،
و دوستی را جایگزین دشمنی کنیم.

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

بابک امین‌تفرشی، متولد ۱۳۵۷، نویسنده علمی است که در کنار این کار به نجوم آماتوری، ترویج و تدریس نجوم، و عکاسی از طبیعت و آسمان‌شب نیز می‌پردازد. او فعالیتهای نجومی خود را از سال ۱۳۷۰ آغاز کرد و از سال ۱۳۷۵ در دوران دانشجویی خود با گرایش به روزنامه‌نگاری علمی به تحریریه ماهنامه نجوم پیوست. از سال ۱۳۷۷ ویراستار ارشد و از سال ۱۳۸۴ سردبیر ماهنامه است. تا کنون بیش از ۱۰۰ مقاله از او درباره نجوم و فضا به فارسی و تعدادی به زبان انگلیسی، و چند کتاب ترجمه یا ویراسته شده او منتشر شده است. دیگر نقش‌های او: عضو‌هیئت دبیران شاخه‌آماتوری انجمن نجوم ایران، موسس و دبیر رقابت مسیه ایران در هفت دوره، عضو موسس انجمن بین‌المللی منجمان بدون‌مرز، کارشناس و مشاور برنامه‌های علمی تلویزیونی و رادیویی (کارشناس برنامه آسمان‌شب از سال ۱۳۸۰) ، مدرس رصدخانه زعفرانیه تهران از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، موسس وب‌سایت ماهنامه نجوم در سال ۱۳۷۹، عضو شورای واژه گزینی نجوم در فرهنگستان زبان و ادب فارسی، همکار گروه علم فرهنگ فارسی مرکز نشر دانشگاهی، همکار انتشارات علمی ‌فرهنگی در ترجمه، تالیف و ویرایش کتابهای نجوم و فضا، مستندساز و رصدگر گرفتهای خورشیدی (گرفت‌های ۱۳۷۴ و ۱۳۷۸ در ایران، ۱۳۸۰ در افریقا، ۱۳۸۲ در قطب جنوب، ۱۳۸۴در آمازون-آمریکای مرکزی، مهر ۱۳۸۴ در اسپانیا، و ۱۳۸۵ در ترکیه)، عضو تحریریه ماهنامه دانشگر تا سال ۱۳۸۴، نویسنده ماهنامه زمان ۱۳۷۶- ۱۳۷۹، نماینده انجمن بین‌المللی آسمان تاریک، ارائه‌ سخنرانی‌‌های گوناگون درباره نجوم در داخل و خارج از کشور، و ارائه چندین نمایشگاه عکس گروهی از آسمان شب به صورت سالانه در ایران و چند کشور دیگر.

لینک
۱۳۸٦/٤/٢۱ - کامبيز خالقی

       

شاتل انديوور در انتظار پرتاب

تهران امروز:

گروه اجتماعي – كامبيز خالقي: شاتل فضايي انديوور كه قرار بود چندي پيش عازم ايستگاه فضايي شود سرانجام با تاخير ديگري مواجه شد.


به گزارش خبرگزاري سازمان فضايي آمريكا (ناسا) قرار بود اين شاتل در روز چهارشنبه صبح به سكوي پرتاب A39 منتقل شود و بعد از گذراندن مراحل نهايي آزمايش براي پرتاب در هفتم آگوست مطابق 30 مرداد آماده شود، ولي شرايط نامساعد جوي اين انتقال را به عصر ديروز موكول كرد. در اين پرواز نخستين معلم فضا نورد با هدف آشنايي با ويژگي‌هاي فضا وبي‌وزني براي انتقال هر چه بهتر اطلاعات به دانش‌‌آموزان، شركت دارد. اين معلم كه باربارا مورگان نام دارد از طرف مركز آموزش‌هاي فضايي مك اوليفا عازم اين سفر مي‌شود. شايان ذكر است آخرين معلمي‌كه با اين هدف قرار بود به فضا برود 20 سال پيش عازم ايستگاه فضايي روس‌ها (مير) شد كه هيچ وقت به آنجا نرسيد و با انفجار شاتل حاملش مواجه شد. فرمانده اين پرواز اسكات كلي، خلبان آن چارلزهوبا اوق و مهندس پروازش ريك ماستارچييو است. همچنين خدمه اين پرواز توسط دو فضانورد كانادايي همراهي مي‌شوند. اين پرواز كه با نام اس تي اس 188 شناخته مي‌شود و با هدف تكميل ايستگاه فضايي و اتصال سامانه‌‌
S5عازم اين ماموريت مي‌شود. اين شاتل نخستين ماموريت فضايي خود را در سال 2002 انجام داد و پيش‌بيني مي‌شود تا پايان مراحل ساخت ايستگاه به كار خود ادامه دهد.

لینک
۱۳۸٦/٤/٢۱ - کامبيز خالقی

       

فرصتی مناسب برای تعیین دقیق قبله

[سرویس علمی]

 

 

نظر به اهمیت تعیین دقیق قبله و مطرح نمودن کاربردهای دانش آسمانی اختر شناسی و محاسبات آن در زندگی روزمره و بر طرف کردن حوائج فردی و اجتماعی بویژه برای بدست آوردن اطلاعات دقیق امور شرعی که به دقتهای لازم  در آن  تاکید  شده  است که  از جمله  به مبحث اوقات شرعی ، آغاز و پایان ماههای قمری و سمت قبله و ... می توان اشاره کرده ، خبر زیر به آگاهی عموم می رسد :

 

دو بار در سال یکی در روز 7 خرداد و دیگری در روز 25 تیر ماه ، میل خورشید با عرض جغرافیایی مکه منطبق شده و درهنگام ظهر ویا درحقیقت همان زمان رسیدن خورشید به سمت الراس ، برخانه کعبه درمکه معظمه عمود می تابد. علاقمندان می توانند با قرار دادن شاخصی در زمین و با امتداد خلاف جهت سایه آن ، برای شناخت جهت صحیح قبله در زمانی مشخص ، اقدام کنند . لذا در صورتی که فرصت قبلی در ماه خرداد را از دست داده اید می توانید در روز دوشنبه 25 تیر اقدام به این مهم نموده وبا قرار دادن شاخصی همچون چوب و یا یک میله  در  زمین  در ساعت 57 : 12  به خلاف جهت سایه توجه نمایید که نشانگر نقطه دقیق سمت قبله در آن مکان می باشد.

 

 

 

 

لینک
۱۳۸٦/٤/٢۱ - کامبيز خالقی

       

اعتماد:
تعمير سازه هاي فضايي با روبات

هوش مصنوعي در فضا

ترجمه؛ کامبيز خالقي

در روز 8 مارس 2007 راکت اطلس5 با ماموريت جديد خود به فضا پرتاب شد. اين مجموعه ماموريت ها که معمولاً براي ترميم يا نصب قطعات جديد روي مدارگردهاي موجود در فضا عازم اين پهنه بيکران مي شوند، اين بار با هدف جايگزين کردن يک باتري فرسوده راهي فضا شده است. مديريت و هدايت اين پروژه بر عهده دارپا (سازمان پدافندياب پيشرفته ايالات متحده) است که در حوزه ماموريت هاي برون سياره يي و از راه دور اين سازمان قرار مي گيرد.

اين دو روبات که موضوع بحث ما قرار مي گيرند، يکي «استرو» نام دارد که تعميرکار است و ديگري «نکست ست» که هدف ماموريت قرار گرفته است. در نگاه اول اين تعميرکار مانند ديگر کاوشگر ها مي نمايد، ولي يک تفاوت اساسي در آن ديده مي شود که توانايي فکر کردن آن است. بله، اين ماموريت کاملاً هوشمند است، به گونه يي که حتي مراحل اوليه مثل اتصال به فضاپيماي هدف نيز به طور کاملاً خودکار و بدون نياز به کنترل دستي انجام مي شود. البته اين بدان معنا نيست که پايگاه زميني هيچ کنترلي روي آن ندارد.

اين کاوشگر از قابليت هدايت دستي از برج کنترل نيز برخوردار است، ولي اين قابليت صرفاً تحت عنوان يک قابليت باقي مي ماند و پايگاه زميني مثل يک سازمان نظارتي عمل مي کند تا ببيند آيا ماموريت با جزئيات کامل انجام مي شود يا خير.

اين پروژه در ماه آوريل آزمايش شد و طبق پيش بيني ها به پايان رسيد. يعني بدون ايجاد کوچک ترين مشکلي براي اين سامانه، مرحله اتصال سکو انجام شد، بازوهاي مکانيکي درست طبق وعده روي نقاط هدف تنظيم شد و بعد از بررسي جوانب کار، انتقال باتري جديد بدون کوچک ترين مشکلي انجام شد، اما بخش دوم اين ماموريت به 5 مه موکول شد. اين دو فضاپيما از هم جدا شدند و زماني حدود 90 دقيقه از هم جدا ماندند. زماني که فاصله دو کاوشگر به حدود 10 متر رسيده بود، موتورهايش دوباره فعال شد و دوباره به ميعادگاه خود متصل شد و ماموريت خود را مو به مو مطابق آنچه از پيش آموخته بود، انجام داد و بدين سان اولين ماموريت تمام خودکار و داراي هوش مصنوعي در تاريخ پروازهاي فضايي امريکا انجام شد، ماموريتي که تا چند سال پيش، مشابه آن تنها در کتاب هاي علمي- تخيلي وجود داشت.

انجام موفق اين پروژه مديون حسگرهايي موسوم به «اي وي جي اس» است که در پايگاه فضايي مارشال طراحي شد و با ضبط و گزارش لحظه به لحظه وقايع، انجام اين ماموريت را ممکن ساخت، اما اين پايان کار «استرو» نبود؛ بعد از جداسازي دوباره، اين دو فضاپيما از هم فاصله گرفتند و تا 6 کيلومتري از يکديگر دور شدند، ولي زماني که براي بار دوم «استرو» تصميم به تعقيب هدف خود مي گيرد، در روز 19 مه موفق مي شود به ملاقات آن برود، چيزي که حتي در شرايط ايده آل و روي زمين نيز پيش بيني نمي شد. جالب اينکه اين تعقيب و گريز بعد از مدتي نيز ادامه يافت.

به گفته «فرد کندي» مدير پروژه دارپا سنسورهاي«اي وي جي اس» تنها عامل موفقيت اين گونه ماموريت ها هستند.

وي اضافه مي کند؛ «بخش دوم ماموريت از قبل پيش بيني نشده بود و صرفاً يک آزمون و خطا بود که موفق شدنش ما را غافلگير کرد و نشان داد که سنسورهاي به کار رفته در اين ماموريت آينده روشني دارند و نقش چشمگيري در پروازهاي فضايي رقم خواهند زد و آينده يي را ترسيم کردند که در آن هيچ فضانوردي مجبور نخواهد بود با تحمل مشقت زياد و با به خطر انداختن جان خود، درصدد تعمير يک سازه فضايي برآيد.

www.nasa.gov,Jul.2007

لینک
۱۳۸٦/٤/٢٠ - کامبيز خالقی

   کشف آب در اتمسفر سیاره‌ای خارج از منظومه شمسی   


گروهی از دانشمندان اروپایی در اتمسفر سیاره ای که در مدار یک ستاره خارج از منظومه شمسی می چرخد، آب کشف کرده اند.

به گزارش خبرگزاری مهر، دانشمندان آژانس فضایی اروپا به کمک تصاویر مادون قرمز ماهواره "اسپیتزر" ناسا در اتمسفر سیاره خارج از منظومه شمسی که شبیه به سیاره مشتری است، آب کشف کردند.

این سیاره که با شناسه HD 189733b معرفی می شود، در مدار ستاره HD 189733 واقع در صورت فلکی "روباه" می چرخد. این ستاره 64 سال نوری از زمین فاصله دارد.

این سیاره که از نظر ویژگی شباهت بسیاری به مشتری دارد، 15 درصد از این سیاره غول پیکر بزرگتر است. رنگ این سیاره نسبت به زمین آبی تر است و به ستاره خود 30 برابر نزدیکتر از فاصله زمین تا خورشید است.

همچنین صورت فلکی روباه بسیار گرم است، به طوری که دمای آن در حدود دوهزار درجه سانتی گراد است. این ستاره مادر تقریبا شبیه به خورشبد است، اما کمی سردتر از آن.

دانشمندان آژانس فضایی اروپا با همکاری کالج امپریال لندن که نتایج تحقیقات خود را در مجله نیچر منتشر کرده اند، اعلام کرده اند که این سیاره نور ستاره خود را جذب می کند که برای این پدیده تنها می توان توضیح داد که بخارات آب در اتمسفر این سیاره وجود دارد.

بنابراین گزارش، در بررسی های سیارات دوقلوی زمین تاکنون درحدود 200 سیاره خارج از منظومه شمسی شناسایی شده اند، اکنون این دانشمندان HD 189733b را در شمار این سیاره ها قرار داده اند.

این محققان با استفاده از ابزارهای طیف نما و طیف سنجی بخارات آب موفق به شناسایی پارامترهای جذب نورشدند. به طوری که به کمک این ابزارها 500 میلیون ویژگی مهم کشف شده است که وجود آب در اتمسفر این سیاره را تائید می کنند.

لینک
۱۳۸٦/٤/٢٠ - کامبيز خالقی

   ورود نخستين تيم دانش آموزي خارجي المپياد فيزيک به ايران   

سي و هشتمين المپياد جهاني فيزيك با حضور 76 تيم از سراسر جهان از روز شنبه در اصفهان آغاز مي شود.

 

به گزارش خبرنگار علمي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) ،محمدرضا محدث خراساني، قائم مقام وزير آموزش و پرورش در ستاد برگزاري المپياد جهاني فيزيك در نشست خبري المپياد با اعلام اين مطلب خاطرنشان کرد: در مجموع حدود 340 دانش آموز و 240 سرپرست و ناظر همراه جهت شرکت در المپياد در دانشگاه صنعتي اصفهان حضور پيدا خواهند كرد و مراسم افتتاحيه روز شنبه ساعت 9 صبح در محل تالار كنفرانس دانشگاه صنعتي اصفهان با سخنراني رييس مجلس شوراي اسلامي، دكتر حداد عادل برگزار مي‌شود.

 

وي با اشاره به اينكه مسئولان اجرايي وزارت آموزش و پرورش از هفته گذشته در اصفهان مستقر شده و گزارش لحظه به لحظه فعاليتهاي صورت گرفته را به ستاد مركزي گزارش مي دهند اظهار داشت: باز بيني نهايي براي آمادگي فضا براي حضور تيم‌ها توسط سرگروه‌ها انجام شده و در حال حاضر هيچ مشكل خاصي وجود ندارد. براي هر 5 دانش آموز از هر كشور يك تيم يار در نظر گرفته شده است كه به زبانهاي انگليسي و براي بعضي كشورها به زبان عربي مسلط هستند كه اعضاي تيم به آنها سپرده شده و در طي اين ده روز همراه آنها خواهند بود.

 

قائم مقام وزير آموزش و پرورش در ستاد برگزاري المپياد جهاني فيزيك تصريح كرد: ورود تيم‌ها به ايران از طريق سه فرودگاه بين‌المللي مهر آباد، امام خميني(ره) و اصفهان از طريق مسيرهاي ويژه CIP و VIP انجام مي‌شود كه هر كدام به تناسب زمان حضور خود مورد استقبال قرار مي‌گيرند. امروز نيز تيم دانش آموزي كشور مكزيك به عنوان اولين گروه وارد كشور ايران مي‌شوند.

 

وي با بيان اينكه خوابگاه‌هاي محل استقرار همه تيم‌ها آماده و تجهيز شده است خاطر نشان كرد: پس از حضور تيم‌ها به طور کامل، در پايان روز شنبه سرپرست تمام تيم‌ها سوالات را از ساعت 8 تا 12 شب تحويل مي‌گيرند و به بحث و تبادل نظر در مورد آنها مي‌پردازند و از ساعت 12 شنبه شب تا صبح يكشنبه سوالات به زبان همان كشورها ترجمه شده و روز يكشنبه به طور رسمي مسابقات آغاز مي‌شود.

 

محدث خراساني فاصله ميان امتحان نظري و امتحان تجربي تيم‌ها را يك روز عنوان و تصريح كرد: بعد از انجام آزمون، دو تيم 43 نفره به تصحيح ورقه‌هاي تجربي و نظري پرداخته و در پايان يك روز نيز براي رسيدگي به اعتراضات در نظر گرفته شده است و نتايج نهايي روز شنبه 30 تيرماه مشخص و نمرات به طور كامل جمع بندي و مدالها اعطا مي‌شوند.

 

وي افزود: در مدتي كه سرپرست ها اوراق تيم‌ها را مورد بررسي قرار مي‌دهند در قرنطينه كامل به سر مي برند.

 

به گزارش ايسنا، محدث خراساني با بيان اينكه دانشگاه صنعتي اصفهان به لحاظ فرهنگي و جغرافيايي بهترين مكان براي برپايي اين المپياد بوده است گفت: تمام وسائل آزمايشگاهي مورد نياز امتحانات تجربي تيم‌ها به تعداد 400 دست كامل و بيشتر از حد نياز مهيا شده است تا اگر در حين انجام آزمايش ها آسيب ديد امکان جبران آن به سرعت مقدور باشد.

 

در ادامه اين نشست خبري، كوشا ،رييس كميته بازديدها و فعاليتهاي فرهنگي و هنري المپياد فيزيک اصفهان نيز اظهار داشت: كميته‌اي مربوط به بازديد تيم‌ها و گردش آنها در سطح شهر و انجام فعاليت‌هاي فرهنگي و هنري در نظر گرفته شده است که طي اين ده روز به فعاليت مي‌پردازند تا براي تيم‌ها اوقات خوشي را فراهم كنند.

 

همچنين در پايان، عسگري ،رييس کميته حراست در اين المپياد،درباره فضاي امنيت و حفاظت اين المپياد براي تيم‌هاي خارجي شركت كننده خاطر نشان كرد: ايران و ايرانيان هميشه به مهمان نوازي مشهورند بنابراين در اين جا بحث حفظ امنيت بسيار كم رنگ مي شود همان طور كه مسئولين فيزيك جهاني پس از بازديد از ايران استقبال بسيار زيادي براي برگزاري اين المپياد در ايران كردند. اين در حالي است كه ما بحث حفاظت را بسيار جدي گرفتيم و اجازه نخواهيم داد كه کوچکترين مشکلي براي اعضاي تيم‌هاي خارجي پيش آيد

لینک
۱۳۸٦/٤/٢٠ - کامبيز خالقی

   بزرگترين تلسكوپ جهان براي نخستين رصد خود آماده مي شود   

بزرگترين تلسكوپ جهان براي نخستين رصد خود از كائنات در هفته جاري در جزاير قناري اسپانيا آماده مي شود.

 

به گزارش سرويس «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، مراسم افتتاح اين تلسكوپ موسوم به (Gran Telescopio Canarias (GTC كه هفت سال در دست ساخت بوده است براي روز جمعه برنامه‌ريزي شده است.

 

دانشگاه فلوريدا كه براي اين پروژه پنج ميليون دلار پرداخت كرده، تنها موسسه آمريكايي است كه در اين تلسكوپ بزرگ سهيم است.

 

رييس دپارتمان نجوم در دانشگاه فلوريدا در اين زمينه گفت كه اين تلسكوپ 175 ميليون دلاري هنوز كامل نشده و از كل 36 آيينه آن تنها 12 آينه نصب شده است که باقي آينه‌ها در ماه جاري نصب خواهند شد.

 

دولت اسپانيا مالك اصلي GTC است و دانشگاه فلوريدا و دو موسسه ديگر در مكزيك شركاي آن هستند.

لینک
۱۳۸٦/٤/٢٠ - کامبيز خالقی

   آب و هواي نامساعد انتقال شاتل را به سكوي پرتاب به تعويق انداخت   

انتقال شاتل فضايي «انديوور» به سكوي پرتاب 39A در مركز فضاي كندي كه قرار بود روز سه شنبه انجام شود، به دليل شرايط نامساعد آب و هوا به تعويق افتاد.

 

به گزارش سرويس «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، مديران آژانس فضانوردي آمريكا (ناسا)، جابه جايي اين شاتل را براي آخرين ساعات روز سه شنبه برنامه‌ريزي كرده بودند با اين حال پيش بيني شد كه شرايط نامساعد آب و هوايي ممكن قبل از اين كه اين شاتل به نقطه امني در سكوي پرتاب منتقل شود شدت پيدا كند.

 

شاتل انديوور براي پرتاب در روز 7 اوت سال جاري به منظور انجام ماموريت 11 روزه STS-118 به ايستگاه فضاي بين المللي آماده مي‌شود.

 

اين ماموريت اولين پرواز انديوور از سال 2002 خواهد بود.

لینک
۱۳۸٦/٤/٢٠ - کامبيز خالقی

   کهکشان های کهن   

بنا به مشاهدات انجام شده تعدادی کهکشان جدید که تاکنون از دید بشر پنهان بودند در اعماق فضا و در فاصله ای حدود 13 میلیارد سال نوری از ما مشاهده و ثبت شدند 

بنا به مشاهدات انجام شده تعدادی کهکشان جدید که تاکنون از دید بشر پنهان بودند در اعماق فضا و در فاصله ای حدود 13 میلیارد سال نوری از ما مشاهده و ثبت شدند. گزارش این موضوع به صورت تحقیقی در نشریه Astro Physic به چاپ رسید.

 

تیمی از اخترشناسان بین المللی اعلام کردند که اگر واقعا چنین کهکشان هایی وجود داشته باشند و مشاهدات آنها صحیح باشد، بدان معنی خواهد بود که این کهکشان ها در لحظات اولیه عالم یعنی حدود 500 میلیون سال بعد از مهبانگ به وجود آمده اند. این در حالی است که نور، تنها 300 هزار سال بعد از مهبانگ در جهان گسترشی قابل توجه داشته و قبل از آن هیچ چیز نمی درخشیده است، این دوره را زمان تاریکی می نامند.لذا این کهکشان ها نیز بسیار کم نور هستند.

 

کشف ستاره ها و کهکشان هایی که در نخستین لحظات عالم شکل گرفته اند یکی از اهداف کیهان شناسان است، ولی در بعضی موارد به علت آنکه تلسکوپ های موجود توان ثبت چنین اجرامی را ندارند، آنها را مجبور به استفاده از برخی قوانین فیزیکی می کند.

 

یکی از این قوانین، لنز گرانشی است که پیش بینی این پدیده توسط آلبرت اینشتن انجام گرفته بود. این پدیده سبب می شود تا به کمک تاثیر گرانشی توده کهکشان ها، نور منحرف و در نقطه ای کانونی شود و در این صورت ما می توانیم آنها را ثبت و مشاهده کنیم.

 

با کمک همین پدید بود که اخترشناسان پس از سه سال رصد با تلسکوپ کک بر فراز کوه موناکی در هاوایی توانستند 6 کهکشان را در چنین فاصله ای دور و نخستین لحظات تولد عالم کشف کنند زمانی که عالم تنها 4 درصد از عمر خود را گذرانده بود.

 

منابع : New Scientist Space و Nasa News

لینک
۱۳۸٦/٤/٢٠ - کامبيز خالقی

       

اخیرا اشکال عجیبی در مزرعه های روسیه دیده شده است 
داستان از سال 1357 آغاز شد. در آن سال شکل های دایره ای عجیبی، در گندمزاری در انگلستان پیدا شدند. به زودی شاید شد که بشقاب پرنده ای از این گندمزار به هوا برخاسته و جای آن به صورت دایره ای از گندم های له شده باقی مانده است که ناشی از چرخ زدن بشقاب پرنده، در زمان بلند شدن است. این شکل های عجیب و هنرمندانه به زودی در کشتزار های دیگر هم دیده شدند. اما همه این ماجرا، از یک شوخی در بعد از ظهر یک روز تابستانی، شروع شده بود. سه دوست که مشغول صحبت درباره بشقاب های پرنده بودند، تصمیم گرفتند برای تفریح دایره های بزرگی وسط گندمزار ها، بسازند و ببینند که چه اتفاقی می افتد ! به این ترتیب سرگرمی شبانه دایره سازی با کار دو هنرمند دیگر عمومی شد. دایره های ساده ای که آنها می ساختند توجه دانشمندان سراسر جهان را به خود جلب کرد. در این فاصله هنرمندان دیگری هم به آنها پیوستند و در این کار از آنها پیشی گرفتند. این واکنش زنجیره ای ادامه یافت تا آنجا که به اسرار آمیزترین، پدیده فوق طبیعی قرن تبدیل شد و سالانه هزاران گردشگر را به گندمزار ها، می کشاند. این پدیده آنقدر جذاب بود که حتی سبب شد تا یک فیلم سینمائی درباره آن ساخته شود. پس از چند سال، هنرمند دیگری به نام " مت ریندلی " در انگلستان دوباره این شیطنت ها را از سر گرفت. او شک نداشت که این دایره ها ساخته ی انسان است و قصد داشت، نشان دهد که ایجاد گندم دایره ها چقدر آسان است.
 
  

 او در یک شب به همراه دوستش وارد گندمزار شده بود و با استفاده از راه رفتن روی یک طناب، گندم ها را در دایره ای بزرگ، له کرده بود. دو روز بعد کشاورز آن کشتزار، به مقامات مسئول وجود این شکل عجیب را گزارش داد. ریدلی موفق شده بود که نخستین قربانی را فریب دهد. او کار خود را با روش های بهتری ادامه داد. اما وقتی ریدلی با تالیف مقاله ای با نام " اطلاعات گمراه کننده دولتی " به کار خود اعتراف کرد، هیچ کس به او توجه نکرد و حتی او را جاسوس و کلاهبردار خواندند ! مطبوعات همچنان این دایره ها را فضایی می دانستند. آنها ادعا می کردند که ایجاد دایره ها با سر و صداهای غیر زمینی همراه است ! و حتی کارشناسان می توانند دایره های اصلی را از تقلبی تشخیص دهند ؟! اکنون سالها از این ماجرا می گذرد اما هنوز افرادی وجود دارند که معتقد هستند که ایجاد گندم دایره ها کار موجودات فضایی بوده است. اخیرا ماجرای مشابهی در روسیه به وقوع پیوسته است. بار دیگر مسئله گندم دایره ها توسط افراد خرافاتی و نا آشنا به علم مطرح شد. اینبار مردم روسیه، عوامل دیگری مانند گرداب های پلاسمائی، میدان های عجیب نیرو و حتی شیطان را عامل ایجاد گندم دایره های اخیر می دانند.گویا دوباره این شیطنت ها از سر گرفته شده است.

لینک
۱۳۸٦/٤/٢٠ - کامبيز خالقی

       

دنباله داری در آسمان شامگاهی

دنباله دار لی نیر (Linear) با نام C/۲۰۰۶ VZ۱۳ به سرعت درخشان شده است
حامد پورخرسندی - جدول از خسرو جعفری زاده
 
ظهور دنباله دار شگفتی ساز مکنات، در آسمان شامگاهی دی و بهمن ماه سال گذشته در نیمکره شمالی، بهانه ای بود، برای افراد علاقه مند به آسمان شب، تا به رصد این اجرام جالب توجه روی آورند.
نمای مسیر حرکت دنباله دار C/2006 VZ13 در آسمان شامگاهي - عکس: S&T

این کوههای عظیم یخی که به دور خورشید می گردند، به هنگام نزدیک شدن به این کره سوزان، دنباله ای زیبا از گاز و غبار تشکیل می دهند.
بالاخره پس چند ماه انتظار، این شب ها دنباله دار دیگری مهمان آسمانی ماست. دنباله دار لی نیر (Linear) با نام C/۲۰۰۶ VZ۱۳ به سرعت درخشان شده است و حتی رصدگران با تجربه در شرایط ایده ال با دوربین های دوچشمی کوچک مانند ۳۵*۷ می توانند این دنباله دار را رویت کنند. دنباله دار، در حالی که حرکت خود را از سمت صورت فلکی قیفاووس شروع کرده است، این شب ها در محدوده صورت فلکی اژدها می درخشد، و حرکت سریع خود به سمت صورت فلکی سنبله ادامه می دهد.
امشب و چند شب آینده، این جرم به طور واضح در نزدیکی ۳ ستاره معروف اتا، تتا و یوتا اژدها دیده می شود.
لی نیر در مسیر حرکت خود، از محدوده صورفلکی گاوچران، تازی ها و گیسوان برنیکه نیز عبور خواهد کرد.
این دنباله دار شامگاه پنج شنبه ۲۱ تیر، مقارنه بسیار استثنایی را با دو کهکشان ام ۱۰۲ و ان جی سی ۵۹۰۷ در اژدها ترتیب می دهد، بدون شک دیدن این دو کهکشان که از لبه دیده می شوند، درکنار گیسوی ۶.۶ دقیقه قوسی لی نیر تجربه ای بسیار بی نظیر است. مقارنه این جرم با خوشه کروی ام ۳ درگاوچران (عوا) نیز بسیار جالب توجه است. شامگاه ۳۱ تیر و ۱ مرداد، این دنباله دار به دیدار این خوشه می رود.
نبود ماه در آسمان شامگاهی این شب ها، و همچنین موقعیت خاص این دنباله دار، فرصت بسیار مناسبی را برای دیدن گیسوی سبز-خاکستری آن با یک دوربین دوچشمی به همراه ستاره های اژدها، قبل از کم نور شدن دنباله دار فراهم می کند.
 
 
 
 

تاریخ

میل

بعد

قدر

زمان غروب

19   تیرماه

+65° 21' 45"

16h 32m 31.4s

10.0

--:--:--

20 تیرماه

+63° 16' 25"

16h 06m 12.0s

9.9

--:--:--

21 تیرماه

+60° 51' 28"

15h 43m 10.8s

9.9

--:--:--

22 تیرماه

+58° 10' 51"

15h 23m 16.1s

9.8

--:--:--

23 تیرماه

+55° 18' 26"

15h 06m 07.7s

9.8

--:--:--

24 تیرماه

+52° 17' 50"

14h 51m 22.8s

9.8

05:51:43

25 تیرماه

+49° 12' 21"

14h 38m 39.6s

9.8

04:51:35

26 تیرماه

+46° 04' 52"

14h 27m 38.5s

9.8

04:06:16

27 تیرماه

+42° 57' 55"

14h 18m 02.9s

9.8

03:28:59

28 تیرماه

+39° 53' 34"

14h 09m 39.0s

9.8

02:57:07

لینک
۱۳۸٦/٤/٢٠ - کامبيز خالقی

       


اعتماد:
تکنيک هاي جديد عکسبرداري از اجرام آسماني

دنباله دار ديجيتالي

ترجمه؛ کامبيز خالقي

از اواسط ژانويه تا اواسط فوريه آسمان ميزبان فرمانرواي بي چون و چراي خود بود. هرچند اين حاکميت زياد به درازا نينجاميد، ولي حامل تجربياتي بود که ما را براي ميزباني بعدي مهيا مي کرد.

---

اگر در اينترنت به دنبال عکس هاي گرفته شده از دنباله دارهاي بين سال هاي1997 تا 2007 بگرديد، قطعاً متوجه خواهيد شد که بعد از سال 2001 بيشتر عکس ها توسط ابزار ديجيتالي تهيه شده اند. از همين موقع دوربين هاي ديجيتال جديدي موسوم به اس ال آر وارد بازار شدند که مانند دوربين هاي مکانيکي معمولي قابليت تعويض لنز داشتند، ولي با وجود تمام پيشرفت ها همواره يک مورد توجه منجمان آماتور را به خود جلب کرده و آن چيزي نيست جز قيمت هاي سرسام آور که بر آمدن از پس آنها از عهده هر آماتوري بر نمي آمد. ولي رفته رفته با فراگير شدن اين دوربين ها و ابزار ديجيتال، نه تنها از قيمت شان کاست، بلکه ويژگي هاي مورد نياز اين قشر از عکاسان نيز مورد توجه شرکت هاي توليدکننده قرار گرفت، مثلاً عکاسي با نوردهي بلند مدت هرچند با محدوديت باتري روبه رو است ولي امکان پذير است ، يا در دوربين هاي نسل جديد نويز کمتري در عکس ها ايجاد مي شود.

با آغاز قرن بيست و يکم، اين تلاش شکل جديدي به خود گرفت و عکاسان نجومي به خواسته هاي خود نزديک تر مي شدند و دوربين هايي توليد شد که قابليت نصب روي سه پايه را داشتند يا از درون چشمي تلسکوپ عکس مي گرفتند. با ايجاد اين قابليت ها عکس هايي که با ميدان ديد باز و از انبوه ستارگان گرفته مي شد، از چرخه اعتبار خارج شد. عکاسان زيرک به فکر عکاسي از مناظر اعماق آسمان افتادند و با انطباق عکس ها با کامپيوتر و با نوردهي هاي متفاوت، مناظر بديعي را خلق کردند. نکته جالب اين نوع عکاسي امکان استفاده از نوردهي هاي کوتاه مدت بود که نياز منجمان به استفاده از موتور هاي ردياب دقيق و همراهي دستي موتور در حين عکاسي را بر طرف مي کرد و از کيفيت عکس هم نمي کاست.

در مورد دنباله دارها نيز بايد گفت که تنها تعداد محدودي از آنها به درجه يي از روشنايي مي رسند که با چشمان غير مسلح رويت شوند. مثلاً در فاصله بين آخرين درخشش هيل باپ تا ظهور مک نات هيچ دنباله داري آن قدر پرنور نشد که توجه اذهان عمومي را به خود جلب کند يا در صدر اخبار قرار بگيرد. اما در اين بين دنباله دارهاي کم فروغي مانند لي نيير، نيت، ماخولز و سوآن آسمان را جولانگاه خويش قرار دادند تا فرصتي باشد که منجمان عصر ديجيتال به آزمايش ابزار خود روي اين پديده ها بپردازند که خوشبختانه نتايج شايان توجهي داشته است.

طرفداران سي سي دي دريافتند که مي توانند از روشي مشابه آنچه براي عکاسي اعماق آسمان استفاده مي کردند بهره بجويند، يعني با گرفتن تعداد زيادي عکس از يک منظره قادر به آشکار کردن ستاره هاي پس زمينه، آن هم به صورت نقطه يي باشند. اين در حالي است که امکان اديت روي هر فريم هم وجود دارد و مثلاً مي توان از تصاوير کدر يا مات صرف نظر کرد. همچنين افرادي مثل ريچارد بنيون از کاليفرنيا يا برنارد هابل از استراليا با استفاده از نرم افزارهاي خاص، روش هاي ديگري را براي ثابت نگاه داشتن اجرام ايجاد کرده اند که بعضي از اين نرم افزار ها به شرح زيرند.

MaxIm DL www.cyanogen.com

CCD soft www.bisque.com

CCDStack www.ccdware.com

آنان با استفاده از اين برنامه ها دو عکس از يک منظره را بر هم منطبق و نقطه اصلي اين انطباق را دنباله دار تعيين مي کردند و به تبع آنها ديگر اجرام پس زمينه هم روي يکديگر افتاده و منطبق مي شوند. از ديگر برنامه هايي که اين قابليت را در اختيار کاربر مي گذارد فتوشاپ است که مي توان با جدا کردن دنباله دار از يک عکس آن را روي عکس ديگري چسباند و با «لايتن بلند» واقع در بالاي نوار ابزار آن را واقعي تر جلوه داد.

از CCD تا CMOS

در دوراني که منجمان مشغول استفاده از ابزار جديد و خارق العاده خود بودند، سنسورهاي جديدي وارد بازار شدند که مکمل اکسيد فلز نيمه هادي يا به اختصار سي موس نام گذاري شدند. اين آشکارساز ها به مراتب ارزان تر از مشابه هاي قبلي خود بودند، ولي وقتي در سال هاي 1990 عرضه شدند، حساسيت بسيار پايين و نويز بالا داشتند و بنا بر اين به سرعت از چرخه توليد خارج شدند. با پيشرفت صنعت و ادامه آن پروژه در حد تحقيقات، سازندگان اين اشاره گرها بر آن شدند تا از فاز دوم طرح پرده برداري کنند. اين اتفاق انقلاب دوباره يي را در سال 2004 باعث شد و جمع زيادي از عکاسان را شيفته خود ساخت و تنزل شديد قيمت ها را نيز باعث شد. آرايش پيکسل ها به سرعت منظم شد و اين روند تاکنون ادامه داشت. بزرگترين تفاوت ايجاد شده براي منجمان آماتور ابعاد جديد سنسورهاي اس ال آر بود که مي توانست تا اندازه حلقه فيلم هاي معمولي و35 ميليمتري بزرگ و دقيق باشد و همچنين به ثبت رنگ هاي واقعي ستارگان در طول موج هاي مختلف بپردازد.

و اما مک نات

تمام اين پيشرفت ها تنها زماني توانايي عرض اندام داشت که عکاسي از يک جرم کم نور يا يک دنباله دار کم فروغ عکس قرار مي گرفت. ولي با ظهور مک نات تنها چيزهايي که براي يک عکس مورد نياز بود آسمان تاريک، ميدان ديد باز، سه پايه و يک منظره بکر و دست نخورده بودند. در اواسط ژانويه که اين پديده به روزهاي اوج خود نزديک مي شد و هر روز در افق غربي به خورشيد نزديک تر مي شد، فرصتي پديد آمد تا دوربين ها و عکاس ها قابليت هاي خود را به معرض نمايش بگذارند و اين زماني بود که همه فهميدند دوربين هاي مکانيکي با حفظ قابليت هاي خود نبايد به طور کامل کنار بروند. آري، با ظهور مک نات اولين دنباله دار عصر ديجيتال هم درخشيد و به اعماق سامانه خورشيدي ما برگشت و فرصت مناسبي ايجاد کرد تا هر کس آموزه هاي خويش را به ورطه عمل بکشاند.


Sky&Telescope,Jun.2007

http://www.etemaad.com/Released/86-04-18/259.htm


لینک
۱۳۸٦/٤/۱٩ - کامبيز خالقی

       

هوش مصنوعی در فضا

 

[سرویس علمی، کامبیز خالقی]

 

در روز8 مارچ 2007 ،راکت اطلس5 با ماموریت جدید خود به فضا پرتاب شد.این مجموعه ماموریت ها که معمولا برای ترمیم یا نصب قطعات جدید روی مدارگردهای موجود در فضا عازم این پهنه ی بی کران می شوند،این بار با هدف جایگزین کردن یک باطری فرسوده راهی فضا شده است. مدیریت وهدایت این پروژه بر عهده ی دارپا،آژانس پدافند یاب پیشرفته ی ایالات متحده است که درحوزه ی ماموریت های برون سیاره ای و از راه دور این سازمان قرار می گیرد.

 

این دو روبات که موضوع بحث ما قرار می گیرند ، یکی استرو نام دارد که تعمیر کار است ودیگری نکست ست است که هدف ماموریت قرار گرفته . در نگاه اول این تعمیرکار مانند سایر سفاین می نماید ولی یک تفاوت اساسی در آن دیده می شود که توانایی فکر کردن آن است. بله ، این ماموریت کاملا هوشمند است به گونه ای که حتی مراحل اولیه مثل اتصال به سفینه ی هدف نیز به طور کاملا خودکار و بدون نیاز به کنترل دستی انجام می شود.البته این بدان معنا نیست که زمین هیچ کنترلی روی آن ندارد ،این کاوشگر از قابلیت هدایت دستی از برج کنترل نیز برخوردار است ولی این قابلیت صرفا تحت عنوان یک قابلیت باقی می ماند وزمین مثل یک اورگان نظارتی عمل می کندتا ببیند آیا ماموریت با جزئیات کامل انجام می شود یا خیر.

 

این پروژه در ماه آوریل به بوته ی آزمایش نهاده شد و طبق پیش بینی ها به پایان رسید.یعنی بدون ایجاد کوچکتربن مشکلی برای این سامانه مرحله ی اتصال سکو انجام شد،بازوهای مکانیکی درست طبق وعده روی نقاط هدف تنظیم شد،وبعد از بررسی جوانب کار انتقال باطری جدید بدون کوچکترین مشکلی انجام شد. اما بخش دوم این ماموربت به5می موکول شد.این دو سفینه از هم جدا شدند وزمانی حدود نود دقیقه از هم جدا ماندند ، زمانی که فاصله ی دو کاوشگر به حدود ده متر رسیده بود موتورهایش دوباره فعال شد ومجددا به میعادگاه خود متصل شد و ماموریت خود را مو به مو مطابق آنچه از پیش آموخته بود انجام داد و بدین سان اولین ماموریت تمام خودکارودارای هوش مصنوعی در تاریخ پروازهای فضایی آمریکا انجام شد، ماموریتی که تا چند سال قبل  مشابه آن تنها در کتاب های علمی تخیلی وجود داشت.انجام موفق این پروژه مدیون سنسورهایی موسوم به ای وی جی اس ،طراحی شده در پایگه فضایی مارشال است که با ضبط وگزارش لحظه به لحظه وقایع این ماموریت ها را ممکن ساخت. اما این پایان کار استرو نبود؛بعد از انجام دوباره جداسازی این دو سفینه از هم فاصله گر فتند و تا 6 کیلومتری از یکدیگر دور شدند،ولی زمانی که برایبار دوم استرو تصمیم به تعقیب هدف خود می گیرد ،در روز19 می وفق می شود به ملاقات آن برود.چیزی که حتی در شرایط ایده آل و روی زمین نیز پیش بینی نمی شد.جال باینکه این تعقیب و گریز بعد از مدتی نیز ادامه یافت.

 

به گفته ی مدیر پروژه ی دارپا آقای فرد کندی تنها عامل موفقیت این گونه ماموریت ها سنسورهای ای وی جی اس هستند.ایشان اضافه میکند: بخش دوم ماموریت از قبل پیش بینی نشده بود و صرفا یک آزمون وخطا بود که موفق شدنش مارا غافلگیر کرد،ونشان داد که سنسورهای به کار رفته در این ماموریت آینده ی روشنی دارند ونقش چشمگیری در پروازهای فضایی رقم خواهند زد وآینده ای را ترسیم کردند که در آن هیچ فضانوردی مچبور نخواهد بود با تحمل مشقت زیاد وبا به خطر انداختن جان خود در سدد تعمیر یک سازه ی فضایی بر بیاید.

 

 

بعد از جدا سازی

 

 

عکسی که استرو از هدفش نکس ست در حال تعقیب وگریز گرفته است.


http://iranastronomers.org/news/1386/04/IN&space.htm


لینک
۱۳۸٦/٤/۱٩ - کامبيز خالقی

   غاز فاز اجرایی پروژه رصدخانه ملی / طراحی تلسکوپ ایرانی   


مسئول پروژه رصد خانه ملی گفت: اعتبارات مصوب سال 85 پروژه رصد خانه ملی که معادل 720 میلیون تومان بود پس از 4 ماه تأخیر به پژوهشگاه دانشهای بنیادین پرداخت شد و از این پس پروژه رصدخانه ملی وارد فاز اجرایی می‌شود.

دکتر رضا منصوری در گفتگو با خبرنگار مهر افزود: در سال جاری نیز اعتباری معادل 420 میلیون تومان برای این پروژه به تصویب رسیده که رقم کمی است و قرار است از محل اعتبارات ریاست جهوری کمبود آن جبران شود.

رئیس پروژه رصد خانه ملی با اشاره به امور مربوط به مکانیابی رصددخانه گفت: آخرین جلسه مکان یابی رصد خانه در اواخر مردادماه برگزار می شود و در این جلسه تصمیم نهایی در مورد مکان احداث رصد خانه گرفته می شود.

وی اضافه کرد: بدین ترتیب در اوایل شهریور ماه کلنگ ساختمان رصدخانه در محل تعیین شده به زمین زده می شود.

منصوری درخصوص ساخت تجهیزاتی همچون تلسکوپ برای رصدخانه ملی گفت: برای این امر مذاکراتی را با یک گروه تلسکوپ ساز از دانشگاه " لوند" سوئد انجام داده ایم و کار طراحی آن از هفته گذشته آغاز شده است.



دکتر رضا منصوری - مسئول پروژه رصد خانه ملی


وی چندی پیش در تشریح این تلسکوپ به مهر گفت: برای اولین بار شیء علمی بزرگی یکه البته در افق علمی دنیا کوچک  است، در ایران طراحی و ساخته می شود. همچنین به وسیله این شیء نسلی را تربیت می کنیم که طراح تلسکوپ خواهند بود.

رئیس انجمن فیزیک ایران افزود: این تلسکوپ 2 متری و اپتیکی است و بر اساس تصمیم شورای راهبری پژوهشی با کاربری ویژه خواهد بود. همچنین در کلاس تلسکوپ های 2 متری به عنوان یکی از بهترین تلسکوپ های دنیا می تواند علم نجوم را به پیش ببرد.

وی اظهار داشت: دستگاه های جانبی که به تلسکوپ متصل می شوند نیز از مهمترین بخش هایی است که باید در داخل ایران و به کمک متخصصین داخل انجام شوند. آشکارسازها یا همان دستگاه های جانبی را به دلیل تحریم ایران نمی توان از خارج تهیه کرد و باید از متخصصان داخلی استفاده کرد.

به گزارش مهر، بر اساس مطالعات اولیه اقلیم شناسی و هواشناسی جنوب خراسان، کاشان، قم و کرمان برای استقرار تلسکوپ انتخاب شد و در نهایت منطقه عمومی کاشان و قم انتخاب شدند که به زودی اعلام می شود کدام یک از این دو منطقه برای استقرار مناسب تر هستند.

راه اندازی رصدخانه ملی در اوایل دهه 70 در شورای پژوهش های علمی کشور به عنوان پروژه ای کلان تصویب و مسئولیت این پروژه به پژوهشگاه دانش های بنیادین واگذار شد.

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٩ - کامبيز خالقی

   بدینوسیله کسب این سمت را به دکتر محمد جواد لاریجانی تبریک عرض می کنم   

"محمد جواد لاریجانی" رئیس پژوهشکده رصدخانه ملی شد

دکتر "محمد جواد لاریجانی" طی حکمی از سوی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری رئیس پژوهشکده رصدخانه ملی شد.

به گزارش خبرنگار مهر، محمد مهدی زاهدی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری دکتر محمد جواد لاریجانی را به ریاست پژوهشکده رصدخانه ملی منصوب کرد.

دکتر محمد جواد لاریجانی از چندی پیش ریاست پژوهشگاه دانش های بنیادی را بر عهده دارد و با عهده دار شدن سمت جدید تجمیع رصدخانه ملی با پژوهشگاه دانشهای بنیادی این موضوع رسمیت پیدا می کند.

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٩ - کامبيز خالقی

   موجودات فرازمینی به آب نیاز ندارند   


نتایج گزارش علمی جدیدی که به تازگی در خصوص اشکال جدیدی از حیات در فضا منتشر شده است، نشان می‌دهد که دانشمندان علوم فضا در جستجوی ارگانیسمهای جدید هوشمندی هستند که از آب استفاده نمی‌کنند.

به گزارش خبرگزاری مهر، گزارش "محدودیت های زندگی ارگانیکی درسیستم سیاره ای"که به تازگی در آمریکا منتشر شده است ، از اشکال جدیدی از حیات حمایت می کند که از آب به عنوان عنصر اساسی برای ادامه زندگی استفاده نمی کنند، بلکه مایعات دیگری مثل "آمونیاک" را مصرف می کنند.

این گزارش که از سوی شورای ملی تحقیقات با مشارکت ناسا منتشر شده، حاکی از آن است که این ارگانیسم های جدید می توانند برای رمزگذاری اطلاعات پایه از DNA یا RNA متفاوت با نمونه موجودات زمینی برخوردار باشند.

در این خصوص جان باروس، استاد اقیانوس شناسی دانشگاه سیاتل و رئیس این کمیته علمی اظهار داشت : "هدف از این تحقیق جستجوی زندگی هوشمند روی سیارات یا قمرهای دیگر است."

کشف میکروارگانیسم هایی که در محیط های دور از دسترس زندگی می کنند جوامع علمی را با این مسئله آشنا کرد که می توان در مکان های ناشناخته هم ارگانیسم های زنده را پیدا کرد.

براساس گزارش نیویورک تایمز، این گزارش از نظر ناسا اهمیت ویژه ای دارد، چرا که آژانس فضایی آمریکا تاکنون در ماموریت های خود در سیارات یا قمرها یافتن آب را شرط اصلی حضور نوعی از حیات درنظر گرفته  است، این درحالی است که اکنون می تواند چشم انداز خود را تغییر دهد.

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٩ - کامبيز خالقی

   پرتاب "داون" به تعویق افتاد   


پرتاب کاوشگر "داون" که قرار بود بین 8 تا 11 جولای ماموریت خود را آغاز کند، به دلیل مشکلات فنی پس از پرتاب کاوشگر "فونیکس" و در ماه سپتامبر انجام می شود.

به گزارش خبرگزاری مهر، ناسا در این خصوص اظهار داشت : این ماموریت با هدف شناسایی تاریخ منظومه شمسی به طرف شبه ستاره وستا و خرده سیاره سریز به بعد از پرتاب کاوشگر "فونیکس" موکول شده است. این تاخیر برای ناسا بین 20 تا 25 میلیون دلار هزینه خواهد داشت.

براساس گزارش "وایتر دیلی نیوز"، کاوشگر "فونیکس" ماه آگوست به طرف مریخ پرتاب می شود و از سال 2008 ماموریت خود را با هدف مطالعه بر روی ترکیبات شیمیایی  قطب شمال مریخ آغاز می کند.

این کاوشگر مجهز به هشت پای بلند روباتیک است که امکان حرکت در روی قطعات یخی را به این کاوشگر می دهد.

این ماموریت که قرار بود سال 2001 انجام شود، تاکنون 420 میلیون دلار هزینه داشته است.

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٩ - کامبيز خالقی

   راه اندازی سایت انجمن   

سایت انجمن نجوم آماتوری ایران با امکانات و طراحی جدید راه اندازی شد. که به مرور تا آخر تیر ماه کامل می شود. کاربران عزیز می توانند از نسخه گذشته به آدرس http://www.iranastronomers.org استفاده نمایند.
                            http://www.iaas.ir
لینک
۱۳۸٦/٤/۱٩ - کامبيز خالقی

       

 شما می توانید با عکاسی و رصد وستا و سرس به ماموریت طلوع کمک کنید 
دست به کار شوید. حتی با ساده ترین وسائل هم می توانید در این طرح شرکت کنید. کدام طرح ؟ رصد سیارک وستا و سرس. همان طور که در خبرها شنیده اید، فضاپیمای طلوع تا چندی دیگر سفر خود را به سوی کمربند سیارک ها، آغاز می کند. به علت اینکه این فضاپیما در طول ماموریت خود، وستا و سرس را هدف تحقیقات قرار می دهد، مسئولان طرح باید اطلاعات بسیار دقیقی از این دو سیارک کسب کنند. اینجاست که پای رصدگران چه آماتور و چه حرفه ای، به میان می آید. منجمان، باید در طی شبهای متوالی به رصد وستا و سرس بپردازند و نتایجی را که به دست می آورند برای مسئولان طرح فضاپیمای طلوع، بفرستند. 

                                                                               
 در این طرح، رصدگران به دو دسته تقسیم می شوند : دسته اول کسانی هستند که با ابزار رصدی و دوربین عکاسی که در اختیار دارند به عکاسی از این دو سیارک می پردازند. آنها طی شبهای متوالی از وستا و سرس عکسبرداری می کنند و سپس با منطبق کردن تصاویر بر روی هم، حرکت ظاهری این دو سیارک در آسمان را شناسایی می کنند. رصدگران دسته دوم افرادی هستند که دوربین عکاسی در اختیار ندارند، اما با ابزار رصدی خود به مشاهده این دو جرم می پردارند. آنها هم، می توانند با به تصویر کشیدن منظره ای که از درون چشمی تلسکوپ و یا دوربین دوچشمی مشاهده می کنند، به مسئولان طرح کمک کنند. اگر دوست دارید که یکی از صدها رصدگری باشید که در این طرح فعالیت می کنند، ولی اطلاعات زیادی درباره نحوه عملکرد ندارید، اینجا را کلیک کنید.
لینک
۱۳۸٦/٤/۱٩ - کامبيز خالقی

       

 سی و هشتمین المپیاد جهانی فیزیک، از 22 تا 31 تیرماه در اصفهان برگزار می شود 
 
 
 
 

سي و هشتمين المپياد جهاني فيزيك از 22 تا 31 تير ماه 1386 در اصفهان برگزار خواهد شد . ايران از سال 1368 در اين مسابقه جهاني كه در آن سال در شهر ورشو، پايتخت لهستان برگزار مي شد شركت كرده و همواه جايگاه رفيعي ميان شركت كنندگان از كشورهاي مختلف كه در اين سال ها به حدود 85 كشور رسيده است، براي خود تثبيت كرده است. آمادگي براي ميزباني المپياد جهاني فيزيك در سال 1372 به دبيرخانه آن اعلام شد و پس از مدتي سال 2007 ميلادي براي اين منظور در نظر گرفته شد. المپياد فيزيك فراتر از يك رقابت علمي است. جوانان از بخش هاي مختلف جهان گرد هم مي آيند و هنگامي كه به كشور خود برمي گردند، نه تنها تجربه جديدي به دست آورده اند، بلكه مهم تر از آن درك مي كنند كه چگونه فرهنگ ها، اعتقادات و نظرگاه هاي مختلف، هويت منحصر به فردي به نام انسانيت را مي سازد. كميته برگزاركننده كه براي اين منظور از سوي وزير آموزش و پرورش منصوب شده است، از اواخر سال 1383 كار خود را شروع كرد و با گذشت زمان فعاليت خود را افزايش داده است. از مهم ترين و زمان برترين كارها، طرح سوال هاي نظري و تجربي بود و به اين دليل كميته علمي كه از همكاري تعدادي از دانشگاهيان استفاده مي كند، از ابتداي سال 1384 اقدامات خود را شروع كرده است. برگزارشدن 37 المپياد جهاني فيزيك و 18 بار انتخاب تيم از ايران براي شركت در اين مسابقات، كار كميته علمي را براي طرح سوال بسيار دشوار كرده است، زيرا اين كميته بايستي سوال هاي تمام اين دوره را مطالعه كند و سوال ها را طوري طراحي كند كه مشابهت بسيار زياد با آن ها نداشته باشد. 

پيچيدگي طرح سوال تجربي، بيش از سوال نظري است. پس از طرح اوليه سوال تجربي، آزمايش آن با تعداد محدود و سپس ساخت حدود 400 نمونه كاملا مشابه و آزمون آن ها براي اطمينان از درستي كار دشواري زيادي دارد. از ديگر چالش هاي كميته علمي، انتخاب حدود صد نفر، عمدتا از استادان دانشگا هها و دانشجويان دوره دكتري براي تصحيح ورقه هاي امتحان و آن هم در زمان بسيار فشرده 35 تا 40 ساعت است. دانش آموز شركت كننده در المپياد جهاني فيزيك براي سه سوال نظري و يك سوال تجربي، به طور متوسط حدود 50 برگ كاغذ را پر مي كنند. بنابراين گروه تصحيح مي بايست حدود 20 هزار برگ امتحاني با حدود 50 زبان را در مدت كوتاه تصحيح کند و نمره دهد و سپس در بحث با سرپرستان هر كشور از نمره هاي داده شده دفاع كند.

  
ساختمان مرکزی دانشگاه صنعتی اصفهان
 
براي انتخاب محل برگزاري المپياد فيزيك 2007، از مكان هاي مختلفي بازديد شد و سرانجام دانشگاه صنعتي اصفهان برگزيده شد. علت اين انتخاب به جز جاذبه هاي فرهنگي- تاريخي اصفهان، امكانات فراوان دانشگاه يادشده و گرد هم بودن آنها در يك منطقه محدود بود. دانشگاه صنعتي اصفهان داراي تالار با ظرفيت حدود 1000 نفر براي مراسم افتتاحيه و اختتاميه و ساير برنامه هاي جنبي، غذاخوري با گنجايش كافي، خوابگاه و مهمانسراي مجهز، سالن ورزش براي برگزاري امتحان ها، و امكانات ورزشي است كه همگي در فضاي دانشگاه قرار دارد و نزديكي انها به هم، بار حمل و نقل را به شدت كاهش مي دهد. فضاي طبيعي دانشگاه و جنگل كاري اطراف آن نيز بر جذابيت محل برگزاري مي افزايد. به اين ترتيب به جز محل اسكان سرپرستان و ناظران كه در دو هتل شهر اصفهان در نظر گرفته شده است و سالن بحث درباره سوالها كه نزديك هتل محل اقامت سرپرستان است، تمام فعاليت هاي مربوط به المپياد فيزيك 2007 در محوطه دانشگاه صنعتي اصفهان متمركز است. برگزاري سي و هشتمين المپياد جهاني فيزيك ده روز به طول مي انجامد كه روز اول ورود تيم ها و روز دهم برگشت تيم هاست. در مدت هشت روز باقيمانده، دانش آموزان شركت كننده در مسابقات، در دو امتحان كه هر كدام 5 ساعت است شركت مي كنند و بايد براي بقيه وقت آنها برنامه هاي جذاب و سرگرمي هاي سودمند تدارك ديد تا آنها ضمن آشنائي با ويژگي هاي فرهنگي، اجتماعي،..... ايران با خاطره خوش به كشور خود بازگردند. اگرچه فرصت آزاد سرپرستان به اندازه دانش آموزان نيست، زيرا بخشي از وقت آن ها در جلسات بحث سوال ها، ترجمه آنها، همكاري در تصحيح ورقه هاي دانش آموزان خود و بحث درباره نمره ها مي گذرد، اما براي آنها نيز بايد برنامه ريزي تفريحي و سرگرم كننده در نظر گرفت. طراحي چنين برنامه هائي كه با سليقه حدود 90 مليت سازگار باشد و در ضمن در چارچوب معيارهاي فرهنگي- اجتماعي ايران باشد، كار چندان آساني نيست. البته جاذبه هاي شهر اصفهان بخشي از اين مشكل را برطرف مي سازد، زيرا آن قدر جذاب است كه همه آن را مي پسندند. بخش مهمي از فعاليتهاي كميته برگزاركننده براي تدارك چنين برنامه هائي صرف مي شود تا با همكاري تمام دست اندركاران ديگر اين وظيفه را به خوبي انجام دهد.  

مراسم افتتاحيه و اختتاميه دو رويداد مهم المپياد جهاني فيزيك است كه نمود برجسته اي دارد و مي توان گفت به نوعي ويترين اين رويداد جهاني است، زيرا بقيه فعاليتها كم و بيش در پشت صحنه اتفاق مي افتد. در مراسم افتتاحيه دانش آموزان شركت كننده با نظم خاصي روي صحنه آمده و نام كشورشان اعلام مي شود. در اين مراسم كشور ميزبان فرصت خوبي براي معرفي خود از ديدگاه هاي مختلف دارد و با فيلم، نمايش، موسيقي، .... ضمن ارائه يك برنامه جذاب سعي مي كند تاثير مثبتي بر حاضران بگذارد. در اين مراسم مجموعه اي از سخنراني هاي كوتاه كه يكي از آنها سخنراني كليدي براي گشايش المپياد جهاني فيزيك را رسما اعلام مي كند و نيز تعدادي برنامه هنري ارائه مي شود.

 
 
      گر بهشتی باشد اندر آسمان    عکس آن افتاده روی اصفهان                     
  
مراسم اختتاميه كه بخش عمده آن به اهداي جايزه به دانش آموزان مي گذرد، پر از هيجان است و صحنه تالار مرتب با نور فلاش دوربين ها روشن مي شود. اگرچه پيش از مراسم اختتاميه دانش آموزان از رتبه و مدال خود اطلاع دارند، اما با اعلام هر نام و مدالي كه داده مي شود، فريادهاي شادي فضاي تالار را پر مي كند و دوربين ها برنده را تا آمدن به صحنه و رفتن از آن تعقيب مي كند. در اين ميان دادن مدال هاي طلا و جايزه برندگان برجسته، با هيجان و شادي زيادتري همراه است و تشويق حدود هزار نفر حاضران در تالار به اوج خود مي رسد. معمولا رتبه علمي، اجتماعي، سياسي كسي كه مدال را به گردن دانش آموز مي اندازد، با افزايش سطح مدال از برنز به طلا، بالا مي رود و برندگان جوايز ويژه جايزه خود را از دست كساني دريافت مي كنند كه داراي بالاترين مقام علمي، اجتماعي و يا سياسي هستند.  

كشور ميزبان براي هر تيم دانش آموزي از يك كشور كه اكثرا 5 نفر و گاهي كمتر است، يك راهنما در نظر مي گيرد. سعي مي شود راهنماي يك تيم دانش آموزي، به زبان آنها آشنا باشد، اما در مواردي كه كسي آشنا به آن زبان در دسترس نباشد، راهنماي آشنا به زبان انگليسي، فرانسه،.... براي آن تيم انتخاب مي شود و با توجه به آموزش زبان خارجي در مدارس تمام كشورها، ارتباط راهنما با دانش آموزان با اين زبان انجام مي شود. راهنماها از اولين لحظه ورود تيم به ايران، تا آخرين لحظه اي كه ايران را ترك مي كنند، با دانش آموزان همراه خواهند بود و كاملا از آنها مراقبت مي كنند تا هيچ مشكلي براي آنها پيش نيايد. اين راهنماها كه كم و بيش هم سن و سال دانش آموزان شركت كننده در المپياد فيزيك هستند، به سرعت با آنها خو مي گيرند و چنان علاقه اي به هم پيدا مي كنند كه گاهي هنگام جداشدن از هم، همانند دوستان چند ساله متاثر مي شوند و حتي ديده شده است گريه راه كلمات خداحافظي را بر انها مي بندد. ثبت لحظه به لحظه المپياد جهاني فيزيك به عنوان يك رويداد علمي- فرهنگي از اهميت فراواني برخوردار است. معمولا از تمام بخش ها عكس و فيلم گرفته مي شود و اينترنت اين فرصت را فراهم مي آورد كه بلافاصله هر كس در هر كجاي جهان آن را ببيند و به ويژه آشنايان اعزام شدگان به المپياد را از احوال آنان با خبر كند. به جز روز ورود تيم ها، در تمام روزهاي بعد هر كس در اولين ساعات روز با يك نشريه روزانه كه عمدتا تصويري است روبه رو مي شود كه تمام آنچه را كه در روز قبل روي داده است در خود دارد. پس از پايان برگزاري المپياد جهاني فيزيك و در يك فرصت چندماهه يك كتاب نيز منتشر مي شود كه در ان شرح كاملي از المپياد برگزارشده ارائه مي شود و معمولا در المپياد سال بعد ميان شركت كنندگان توزيع مي شود. در سالهاي اخير كه فناوري ثبت تصوير گسترش پيدا كرده است، تهيه یک عدد دی.وی.دی نيز به كتاب اضافه شده است و به اين ترتيب آيندگان مي توانند با تماشاي آن تصوير عيني تري از آنچه در گذشته روي داده است به دست آورند.

 

ساختار :

مسابقه المپياد فيزيک در دو روز برگزار مي شود، يک روز براي امتحان نظري و يک روز تجربي. در امتحان نظري سه سئوال طرح مي شود که در مجموع چهار زمينه مختلف فيزيک دبيرستاني را پوشش مي دهد. مدت امتحان پنج ساعت است. امتحان تجربي در روز ديگر برگزار مي شود و در آن يک يا دو مسئله به دانش آموزان داده مي شود. مدت اين امتحان نيز پنج ساعت است. بين دو امتحان نظري و تجربي يک روز استراحت است. هر تيم از حداکثر پنج دانش آموز و دو مربي تشکيل مي شود. دانش آموزان از دبيرستان يا هنرستان هستند و دانش آموزان مدارس عالي و دوره هاي فوق ديپلم پذيرفته نمي شوند. مربي ها اعضاي مجمع عمومي هستند و در مجمع حق راي دارند. سئوالها به زبان خود دانش آموز به او داده مي شود و دانش آموز نيز مسئله را به زبان خود حل مي کند. به اين ترتيب مدتي از وقت مربي صرف ترجمه سئوال ها و پاسخ ها مي شود. نکته ديگر اين که پس از تصحيح اوراق توسط گروه تصحيح که از کشور برگزار کننده است، مربي هر کشور حق دارد به نمره تيم خود اعتراض کنند. اين اعتراض نيز در روز خاصي انجام مي شود.

 
هزینه ها :

از نظر هزينه ها قاعده کلي اين است: هزينهء سفر تمامي شرکت کنندگان يک کشور اعم از دانش آموز، مربي، ناظر، و ميهمان توسط خود آن کشور پرداخت مي شود. اما هر کشور از لحظه ورود به کشور ميزبان تا لحظه خروج ميهمان است يعني هزينه هاي وي شامل اقامتگاه، غذا، رفت و آمد، گردش ها و غيره توسط کشور ميزبان پرداخت مي شود. اخيرا به واسطه هزينه سنگين برگزاري و قدرت مالي بسياري کشورها، قرار شده است کشورهاي شرکت کننده داوطلبانه مبلغي مشخص را به عنوان "حق شرکت" پرداخت کنند. به نظر مي رسد اين مبلغ کم کم از حالت داوطلبانه خارج و اجباري شود. تعداد کشورهاي شرکت کننده در المپياد فيزيک هر سال افزايش يافته است، به طوري که سال گذشته در المپياد سنگاپور 82 کشور حضور داشتند. تعداد زياد شرکت کننده، به علاوه هزينه تهيه وسايل امتحان تجربي که در آن همه دانش آموزان مي بايست با وسيله اي يکسان امتحان دهند هزينه برگزاري المپيادها را بسيار بالا برده و برگزاري آن را بسيار دشوار کرده است. با توجه به اين مسائل موضوع برگزاري المپيادهاي منطقه اي مد نظر قرار گرفته است. اين فکر جديد نيست و تا کنون المپياد کشورهاي ناحيه بالکان، المپياد کشورهاي ناحيه خليج فارس، و المپياد کشورهاي آسيايي، هر يک در نواحي مربوط به خود برگزار شده است.

 

کميته برگزارکننده المپياد 2007

 

دکتر محمد سپهري راد، از دانشگاه شهيد بهشتي، رئيس کميته

دکتر محمدرضا اجتهادي، از دانشگاه صنعتي شريف، مسئول کميته علمي

آقاي حسين ميرزايي، از وزارت آموزش و پرورش و رئيس باشگاه دانش پژوهان جوان

دکتر منصور وصالي، از دانشگاه تربيت معلم شهيد رجايي، مسئول کميته فوق برنامه

مسئول دبيرخانه: خانم ترانه شيمي

ارگان برگزار کننده: وزارت آموزش و پرورش

 

اعضاء کمیته علمی المپیاد

 

دكتر محمدرضا اجتهادي، دانشگاه صنعتي شريف (رئيس كميته)

 دكتر اميد اخوان، دانشگاه صنعتي شريف

 دكتر رضا عسگري، پژوهشگاه دانشهاي بنيادي 

 آقاي سيد مهدي فاضلي، دانشجوي دكتري دانشگاه صنعتي شريف

دكتر فرهنگ لران، دانشگاه صنعتي اصفهان

دكتر سامان مقيمي عراقي، دانشگاه صنعتي شريف

 دكتر ارشميدس نهال، دانشگاه تهران

 دكتر نيما همداني رجاء، پژوهشگاه دانشهاي بنيادي

 

تاریخچه المپیاد جهانی فیزیک

 

المپياد جهاني فيزيک مسابقه اي است بين المللي در فيزيک و براي دانش آموزان دبيرستاني. اولين اين مسابقات در سال 1967 در ورشو (لهستان) برگزار شد. از آن تاريخ به بعد اين المپيادها به جز سه سال (1973، 1978، و 1980) همه ساله در يکي از کشورهاي جهان برگزار شده است.در اين اولين المپياد دعوتنامه براي کشورهاي اروپاي مرکزي ارسال شده بود و چهار تيم که عبارت بودند از بلغارستان، چکسلواکي، مجارستان، و روماني اين دعوت را پذيرفتند (با در نظر گرفتن دانش آموزان کشور ميزبان، لهستان، پنج تيم در مسابقه حضور داشتند. ). در اين المپياد يک روز به امتحان نظري و يک روز به امتحان تجربي اختصاص داشت. نکته قابل توجه اين بود که دانش آموزان مي بايست صبر مي کردند تا برگه هاي امتحاني آنها تصحيح شود. به اين ترتيب دو روز وقت آزاد داشتند که براي آنها سفري تفريحي با هواپيما در داخل لهستان تدارک ديده شد. دومين المپياد بلافاصله سال بعد در مجارستان ترتيب يافت. در اين المپياد به تعداد کشورهاي شرکت کننده سه کشور آلمان شرقي، اتحاد جماهير شوروي، و يوگسلاوي اضافه شده بود. در دومين المپياد نيز مانند المپياد اول تيم هر کشور از سه دانش آموز و يک سرپرست تشکيل مي شد. در اين المپياد مجمع عمومي نيز تشکيل و اساسنامه برگزاري المپيادها تصويب شد. جالب اين که با گذشت سال ها بنيان اين اساسنامه هنوز تغيير نکرده است.  

المپياد سوم در 1969 در چکسلواکي، المپياد چهارم در 1970 در اتحاد جماهير شوروي، و المپياد پنجم سال بعد در بلغارستان برگزار شد. در اين المپياد اخير بود که تعداد دانش آموز شرکت کننده براي هر تيم به پنج نفر ارتقاء يافت. از المپياد ششم که در 1972 در روماني برگزار شد براي اولين بار کشورِِِي غير اروپايي يعني کوبا و کشوري از اروپاي غربي يعني فرانسه نيز شرکت کردند. گرچه تعداد کشورهاي شرکت کننده در المپيادها افزايش يافته بود اما متأسفانه هيچ کشوري ميزباني المپياد سال 1973 را نپذيرفت و در حالي که احساس مي شد برگزاري اين المپيادها از بين مي رورد لهستان پذيرفت بار ديگر ميزبان المپياد 1974 باشد. لهستان در اين سال براي اولين بار از تيم کشور آلمان غربي نيز براي حضور در المپياد دعوت کرد. ميزبان المپياد سال 1975 آلمان غربي بود. در اين سال در مجمع عمومي تغييراتي در اساسنامه المپياد به تصويب رسيد. مهمترين اين تغييرات يکي کم کردن تعداد پرسشهاي امتحان نظري از چهار سئوال به سه سئوال بود؛ ديگري کم کردن تعداد زبان هاي مورد استفاده از چهار زبان روسي، انگليسي، آلماني، و فرانسوي، به تنها دوزبان روسي و انگليسي بود؛ و سومين تغيير قراردادن يک روز استراحت ميان امتحان نظري و عملي براي دانش آموزان بود. در سالهاي 1975، 1976، و 1977 المپياد به ترتيب در کشورهاي آلمان شرقي، مجارستان (براي بار دوم)، و چکسلواکي (براي بار دوم) برگزار شد.

در سال 1984 المپياد در کشور سوئد برگزار شد. در اين المپياد با توجه به تعداد زياد کشورهاي شرکت کننده و هزينه بر بودن برگزاري المپياد ها ، کشور ديگري براي سال هاي بعد داوطلب برگزاري نشد. از اين رو تصميم گرفته شد که دبيرخانه اي ثابت با مسئوليت دکتر گورژوسکي تشکيل شود تا براي برگزاري درازمدت المپيادها برنامه ريزي کند. از آن سال المپيادها مرتبا برگزار شده است و معمولا کشور برگزار کننده براي چندين سال بعد نيز مشخص است.
لینک
۱۳۸٦/٤/۱٩ - کامبيز خالقی

       

گردهمایی اول مرداد

به مناسبت هفتمین سال آغاز به کار انجمن نجوم آماتوری ایران گردهمایی با شکوهی روز دوشنبه اول مرداد برگزار خواهد شد.

 

زمان: دوشنبه اول امرداد 1386- ساعت 17 الی 20

 

مکان: فرهنگسرای ابن سینا (قانون)

 

نشانی: شهرک قدس(غرب)، خیابان ایران زمین

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٩ - کامبيز خالقی

       

گردهمایی اول مرداد

به مناسبت هفتمین سال آغاز به کار انجمن نجوم آماتوری ایران گردهمایی با شکوهی روز دوشنبه اول مرداد برگزار خواهد شد.

 

زمان: دوشنبه اول امرداد 1386- ساعت 17 الی 20

 

مکان: فرهنگسرای ابن سینا (قانون)

 

نشانی: شهرک قدس(غرب)، خیابان ایران زمین

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٩ - کامبيز خالقی

       

گشتهای رصدی انجمن نجوم آماتوری ایران در تیر ماه 1386

پنج شنبه 21 تیر ماه با عنوان آشنایی با آسمان تابستان، قصر بهرام

پنج شنبه 28 تیر ماه، گشت رصدی گروه های آموزشی، ده نمک


لینک
۱۳۸٦/٤/۱٩ - کامبيز خالقی

       

پديده نجوم در آسمان ايران

 

 


گروه اجتماعي ـ اين هفته آسمان، ميزبان سه پديده نجومي‌خواهد بود كه جزئيات آنها به شرح ذيل است:
سه‌شنبه 19 تيرماه، مردمان ساكن در اغلب نقاط كشور شاهد اختفايي بين ستاره اپسيلون از صورت فلكي حمل با ماه خواهند بود. اين ستاره كه با قدر 7/4 در آسمان تابستاني مي‌درخشد، ساعت 03:04 به ميزباني هلالي صبحگاهي مي‌رود كه خود را براي بدل شدن به دوره جديدي از ماه‌هاي قمري در كشاكشي متواتر مهيا مي‌كند. اين ستاره ساعت 04:03 مانند نگين الماسي بر نيمه تاريك ماه، درخشش مجدد خود را آغاز مي‌كند. از كاربردهاي بررسي دقيق اين پديده مي‌شود تعيين دقيق موقعيت ماه در مدارش و بررسي روند افزايش فاصله اين يگانه قمر زمين و تعيين زمان دقيق فرار آن از مدارش به دور زمين را نام برد.
چهارشنبه 20 تير خوشه هفت خواهران كه در اساطير ايراني با نام پروين نيز شناخته مي‌شود بازيگر دوم قراني خواهد بود با ماه. اين قران ساعت 02:20،به اوج خود مي‌رسد . قران دوم اين هفته در روز جمعه مورخ 22 تير روي مي‌دهد كه مقارنه‌اي است بين سياره زهره و ستاره قلب الاسد كه با نام آلفا اسد نيز شناخته مي‌شود. جدايي زاويه‌اي اين پديده در لحظات اوج برابر7/1 درجه است و در ساعت 19:53 به اوج خود مي‌رسد.
لینک
۱۳۸٦/٤/۱٧ - کامبيز خالقی

       

راز فلش‌هاي ماه كشف شد

گروه اجتماعي - كامبيز خالقي: دانشمندان از وقتي كه با تلسكوپ و كاربردهاي آن آشنا شدند پديده‌هايي را در كيهان مشاهده كردند كه براي بسياري از آنها قادر به بيان توضيحات منطقي نبودند يكي از اين پديده‌ها به فلاش‌هاي ماه يا تي‌ال‌پي مشهور شد. اخيرا دانشمندان نظريه جديدي براي توجيه آن بيان كرده‌اند.

 


خانم آرلين كراتس از دانشگاه نجوم كلمبيا اين پديده را ناشي از انفجارات سطحي ناشي از گاز رادون تشخيص دادند. تا پيش از اين سفينه‌هاي آپولو 11 و ساير كاوشگرهايي كه براي پي بردن به ويژگي‌هاي سطحي و دروني ماه عازم اين قمر شگفت انگيز شده بودند اثراتي ازوجود گاز رادون را در لايه‌هاي بسيار نزديك به سطح به اثبات رسانده بودند. منشا اين گازها تاكنون به طور دقيق مشخص نشده است ولي نظريه مورد قبول عموم دانشمندان در اين‌باره خروج اين گازها از لايه‌هاي زيرسطحي ماه است از اين‌رو بسياري معتقدند كه امكان وجود هسته مايع براي اين قمر منتفي نيست و احتمال دارد كه ماه هنوز زنده باشد. به گفته كراتس زمان و مكان بيرون‌ريزي اين گازها از ماه با زمان گزارش شده مشاهده اين فلاش‌ها دقيقا منطبق است

http://www.tehranemrooz.ir/v2/Default_view.asp?NewsId=24557

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٧ - کامبيز خالقی

   مرغ و خروس ها هم براي جهت يابي از ميدان مغناطيسي زمين استفاده مي‌كنند   

محققان دانشگاه فرانكفورت در پژوهشي جديد دريافته اند كه مرغ و خروسها نيز مانند ساير حيوانات و پرندگان از ميدان مغناطيسي زمين براي حس كردن و پيدا كردن مسيرها استفاده مي كنند.

 

به گزارش سرويس «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اين گروه از محققان در بخشي از آزمايش هاي خود جوجه‌هاي تازه به دنيا آمده را در يك ميدان مغناطيسي مصنوعي قرار داد و طي آموزش هاي فشرده به آنها ياد دادند كه مادرشان هميشه در پشت صفحه‌اي است كه در راستاي شمالي قرار دارد.

 

سپس دانشمندان يك ميدان مغناطيسي مصنوعي در جهت شرقي ايجاد كردند تا آزمايش كنند كه جوجه‌ها با كمك حس مغناطيسي جهت يابي مي توانند جهت اين علامت قطب نما را درك كنند.

 

يافته ها نشان داد كه جوجه ها در واقع در جهت شرقي به دنبال مادرشان در پشت صفحه مي‌گردند.

 

اين يافته ها همچنين نشان داد كه حس جهت يابي مغناطيسي در جوجه ها، بسيار شبيه به سينه سرخها است.

 

از سوي ديگر در طول موج نور بالاي نور زرد اين توانايي در تمام پرندگان از بين مي‌رود.

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٧ - کامبيز خالقی

       

پرواز فضاپیمای طلوع بار دیگر به تاخیر افتاد 
در حالی که همه آماده تماشای پرتاب موشک دلتا 2 و فضاپیمایی که درون آن قرار دارد، هستند پرواز به دلیل آب و هوای نامناسب و مسائلی که در دومین مرحله سوخت گیری موشک به وجود می آید، بار دیگر به تاخیر می افتد. دوباره پرواز فضاپیمای " طلوع " به تاخیر می افتد. سفری که قرار بود آذرماه سال 1382 انجام شود، اما تا به حال چند بار به تعویق افتاده است. مرحله بعدی پرواز به روز یکشنبه هفته آینده، موکول شده است. فضاپیمای طلوع به منظور بررسی کمربند سیارک ها( منطقه ای میان مریخ و مشتری شامل صد هزار خرده سنگ ) به طور عمومی و انجام تحقیقات بر روی دو سیارک وستا و سرس، به طور خصوصی تدارک دیده شده است. از مشخصه های طلوع می توان به آنتن بزرگ، صفحات خورشیدی طویل، سه موتور یونی و... اشاره کرد. فضاپیمای طلوع در سال 1399 به وستا می رسد. 

                               

وستا سیارکی است که از آغاز پیدایش منظومه شمسی تا به حال وضعیت ثابتی نداشته است. چندی پیش که هابل تصویری از این سیارک در 24 اردیبهشت ماه امسال تهیه کرد، دانشمندان متوجه دهانه بسیار بزرگی در اندازه 456 کیلومتر، در قسمت جنوبی آن شدند. جسمی که باعث ایجاد این دهانه شده است، اگر به زمین برخورد می کرد، می توانست اقیانوس آرام را از میان بردارد. فضاپیمای طلوع در سال 1404 به سرس می رسد. سیارکی که شواهدی مبنی بر وجود آب، در زیر سطح آن وجود دارد. فضاپیمای طلوع طرحی مشترک میان چند سازمان فضایی بزرگ نظیر ناسا، آلمان، ایتالیا و... است. این فضاپیمای 1250 کیلوئی، حاوی لوح فشرده ای از نام 360000 نفری است که در این طرح ثبت نام کرده اند و اینک طلوع نام آنها را به کمربند سیارک ها می برد.

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٧ - کامبيز خالقی

       

آن سوی شب تاب ها

برای نخستین بار، یکی از فضاپیماهای ناسا، موفق شد تصویری را از ابرهای شب تاب تهیه کند. موقعیت جفرافیایی این ابر، ناحیه شمالی اروپا و آمریکای شمالی را پوشش می دهد.
کامبيز خالقي
این دسته از ابرها که معمولا در طول شب توجه رصدگران را به خود جلب می کنند،

نمونه ای از ابرهای شب تاب که در 25 خرداد امسال مشاهده شده است. عکس از ورس ویکتور - بوداپست مجارستان

در فاصله ی ۸۰ کیلومتری از سطح زمین تشکیل شده و علت درخشش آن ها نیز وجود خاصیت مغناطیسی و باردار بودنشان است.
۴ خرداد، فضاپیمای اِی.آی.ام(AIM) که برای بررسی مطالعه ی ابرهای غیر معمول به فضا پرتاب شده بود، اولین رصد این ابرهای شب تاب را در عرض های جغرافیایی ۷۰ درجه شمالی انجام داد. از تاریخ ۱۶ خرداد، ساکنان زمین شاهد ابرهای شب تاب در نواحی شمالی اروپا بودند.
این ابرهای مرموز وقتی از فضا مورد بررسی قرار می گیرند با نام ابرهای میان سپهری قطبی موسوم به CPM ها شناخته می شوند. ولی از دید ناظرهای زمینی ابرهای شب تاب نام گرفته اند. این ابرها در فوقانی ترین لایه های جو و در لایه ی مزوسفر یا میان سپهر تشکیل می شوند. بهترین زمان برای رصد آن ها در نیمکره ی شمالی فصل تابستان یا به طور دقیق تر اواسط اردیبهشت تا اواسط شهریور است و زمان اوج فعالیت AIM نیز همین دوران است. این ابرها به هنگام تابستان نیمکره جنوبی نیز، در عرض های جغرافیایی بالا قابل رصد هستند.
با وجود آنکه مدت هاست ما شاهد ظهور این گونه ابر ها درآسمان هستیم ولی هنوز اطلاعات مستند زیادی از آنها در دست نیست. بنابراین عکس های جدید ما را در شناخت هرچه بهتر این ابرها یاری می کند و به پرسشهای زیادی همچون علت درخشش بیشتر آن ها در عرض های جغرافیایی پایین تر، علت روند رو به رشد درخشش آن ها پاسخ می گوید.

عکس AIM که در 21 خرداد گرفته شده و اولین عکس در نوع خود است که ظهور ابر شب تاب را روی نیمه ی شمالی اروپا و آمریکای شمالی نشان می دهد. نواحی سفید و آبی نشان دهنده ی ساختار ابر شب تاب و نواحی سیاه عدم وجود داده را نشان می دهد.


تغییر شکل این ابرها وابسته به تغییرات جدید قسمتی از جو در چند سال اخیر است و این هشداری دیگر برای ما هست تا بدانیم آب و هوای سیاره ما تغییر پیدا کرده است. ولی نمی دانیم تاثیر این تغییرات روی ابر های شب تاب چرا و چگونه است.
این کاوشگر در ادامه تحقیقات خود پس از تابستان نیمکره شمالی، دوربین های خود را روی نیمکره ی جنوبی تنظیم می کند و تا پایان تابستان نیم کره جنوبی به مطالعه ی ابرهای جنوبی می پردازد.
منبع : پایگاه اینترنتی اختصاصی AIM،‌ ناسا
لینک
۱۳۸٦/٤/۱٦ - کامبيز خالقی

   دکتر منصوري رسما از نمايندگي ايران در شوراي «سزامي» استعفا داد   

دکتر منصوري، نماينده ايران در شوراي بين‌المللي سزامي در نامه اي به وزير علوم، تحقيقات و فن‌آوري، ضمن درخواست ارسال هر چه سريعتر تقاضاي عضويت ايران به شوراي بين المللي سزامي، استعفاي رسمي خود از نمايندگي ايران در اين پروژه اعلام کرد.

دكتر رضا منصوري، يكي از دو نماينده ايران در شوراي بين‌المللي سزامي كه مدتي نيز عهده‌دار رياست كميته آموزشي اين پروژه علمي بين‌المللي بوده است، درباره علت کناره گيري از نمايندگي ايران در شوراي سزامي (مركز تابش سينكروترون براي تحقيقات و علوم كاربردي در خاورميانه) به خبرنگار «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) گفت: در شرايط فعلي كه تلاش‌ها به نتيجه رسيده و راه دستيابي ايران به فن‌آوري‌هاي پيشرفته‌اي چون شتاب دهنده هموار شده، قصد دارم مسير بهره‌مندي از فكر و ايده‌هاي خلاق جوانان را باز كنم تا نيروهاي جديد ادامه راه را در پيش گيرند و بدين منظور استعفاي رسمي خود را به وزير علوم ارائه مي‌كنم تا وي با درايت خود، فرد مناسب‌تري را كه در رشته شتابگر يا ذرات بنيادي متخصص است براي نمايندگي ايران در شوراي سزامي انتخاب كند.

اين استاد فيزيک دانشگاه صنعتي شريف با اشاره به اين که در حال حاضر به شدت درگير امور مربوط به طرح رصدخانه ملي است، خاطرنشان کرد: در طول چند سال اخير با همکاري دکتر رحيقي که از متخصصان برجسته در حوزه شتابگرها هستند در زمينه حضور موثر و قوي ايران در پروژه سزامي تلاش کردم و حال با توجه به رفع مساله عضويت رسمي ايران در سزامي و عبور از پيچيدگي ها و مشکلات اوليه در شرايط حاضر که روند همکاري ايران در اين طرح علمي بين المللي روال مناسبي يافته بهتر است فرد ديگري که در زمينه فعاليت هاي شتابگر سزامي متخصص بوده و علاقمند به ارتباطات و همکاري هاي علمي بين المللي باشد مسئوليت نمايندگي ايران را بر عهده بگيرد.

دکتر منصوري در عين حال تصريح کرد که به منظور حفظ پيوستگي امور مربوط به سزامي و عضويت رسمي ايران در جلسه آتي شوراي بين المللي سزامي شرکت خواهد کرد.

نماينده ايران در شوراي سزامي با توجه به اين كه مهلت ايران براي عضويت در سزامي در تاريخ 29 جولاي 2007 (7 مرداد ماه) به پايان مي‌رسد، ابراز اميدواري كرد حال كه پس از 5/2 سال عقب ماندن از دوره‌هاي آموزشي مختص اعضاي سزامي و بازماندن از طراحي قسمت‌هايي از پروژه به دست توانمند نيروهاي متخصص ايراني، اين پروژه مورد توجه دولت و مجلس قرار گرفته و به تصويب رسيده است، درخواست عضويت رسمي ايران در پروژه سزامي هر چه سريعتر به شورا ارائه شود.

وي همچنين ابراز اميدواري كرد كه نماينده جديد ايران در سزامي بتواند در كنار دكتر رحيقي، رئيس كميته آموزش سزامي زمينه مشاركت و بهره‌گيري هر چه بيشتر محققان كشورمان از ظرفيت‌ها و امتيازات همكاري‌هاي علمي در طرح شتابگر سينكروترون خاورميانه را فراهم كند.

به گزارش ايسنا، طرح سزامي (مركز تابش سينكروترون براي تحقيقات و علوم كاربردي در خاورميانه) مربوط به بهره‌برداري از يك دستگاه سينكروترون در منطقه است که قرار است با همکاري کشورهاي منطقه در کشور اردن راه اندازي شود.

سينكروترون دستگاهي است كه داراي كاربردهاي مختلفي در تحقيقات علوم بنيادي، فن‌آوري نانو، زيست‌فن‌آوري، باستان‌شناسي، علم ساختارشناسي، مهندسي مواد، محيط زيست، تهيه داروهاي نوين و پزشكي است.

عضويت ايران در سزامي از سال 2003 به دليل عدم پرداخت حق عضويت به حالت تعليق درآمده بود که اين مشکل كه بيش از هر چيز ناشي از تعلل در طي يك روند اداري ساده بود با تصويب لايحه الحاق ايران به سزامي در مجلس پس از سه سال و درست در شرايطي كه تنها حدود يك ماه به پايان آخرين مهلت ايران براي عضويت در اين پروژه مانده به زودي برطرف مي شود. طي اين مدت برخي كشورهاي خارجي عضو سزامي تلاش داشتند با سوءاستفاده از تعليق عضويت ايران در سزامي زمينه اخراج كامل ايران از اين پروژه بين‌المللي را فراهم كنند كه دفاع قاطع و تلاش‌هاي دکتر جواد رحيقي و دکتر رضا منصوري - نمايندگان ايران در اين پروژه - در جلسات شورا و پيگيريهاي آنها در متقاعد كردن مسئولان به رفع مشكلات و موانع موجود در عضويت ايران در داخل كشور، حركت‌هاي ضدايراني را ناكام گذاشت.

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٦ - کامبيز خالقی

   پرتاب ماهواره فرانسه و ایتالیا از چین   

چین ماهواره مخابراتی مشترک فرانسه و ایتالیا را به منظور پوشش آسیا و اقیانوسه برنامه های تلویزیونی با موفقیت پرتاب کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر، این ماهواره فرانسوی – ایتالیایی از پایگاه شیچانگ در جنوب غربی چین با موفقیت پرتاب شد و در مدار قرار گرفت.

براساس گزارش آنسا، قرار است این ماهواره مخابراتی در مدت 15 سال ماموریت خود برنامه های تلویزیونی چین، آسیا و اقیانوسیه را پوشش دهد.

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٦ - کامبيز خالقی

   سرويس بهداشتي 19 ميليون دلاري براي خدمه ايستگاه فضايي!   

ناسا يک سرويس بهداشتي به قيمت 19 ميليون دلار براي بخش آمريکايي ايستگاه فضايي (ISS) از روسيه خريداري مي کند.

 

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) منطقه مرکزي، اين دستگاه جديد داراي اين قابليت است که ادرار را به آب آشاميدني تبديل کند.

 

اين سرويس بهداشتي که به ظاهر تفاوت زيادي با دستشويي هاي معمول و متعارف ندارد بايد از سال 2008در ايستگاه فضايي بين المللي(ISS) نصب شود.

 

اين سرويس بهداشتي نسبت به گذشته فضاي خصوصي بيشتري به سرنشينان ايستگاه ارائه مي کند.

 

نصب اين دستشويي ضروري به نظر مي رسيد چرا که از سال 2009 بايد شش عضو به جاي سه عضو کنوني در اين ايستگاه مستقر شوند.

 

اين سرويس بهداشتي بي نظير بوسيله يک کنسرسيوم هوا و فضا بانام RSC در روسيه توليد شده است.

 

سخنگوي ناسا اظهار داشته است که گر چه قيمت اين دستشويي بسيار بالا است اما خريد آن بسيار به صرفه تر از ساخت آن است

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٦ - کامبيز خالقی

   دستيار رباتيك فضانوردان اروپايي مراحل نهايي آزمايش ها را پشت سرگذاشت   

يوروبوت ربات چند اتصالي و سه بازويي آخرين مراحل آزمايش هايش را در مركز فضانوردي اروپا در شهر كولوگن آلمان پشت سر گذاشت.

 

به گزارش سرويس «فن آوري» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، يوروبوت براي كمك به فضانوردان در حين پياده روي هاي فضايي طراحي مي‌شود و ممكن است ثابت شود كه استفاده از آن در طول سفرهاي تحقيقاتي انسان بر روي كره ماه و مريخ حياتي و ضروري است.

 

اين ربات مقاوم و خستگي ناپذير كه طراحي آن از سال 2003 آغاز شده چشم ها و دستان بيشتري را در اختيار فضانوردان قرار خواهد داد تا هر نوع فعاليتي از بازرسي هاي دقيق محيط هاي فضايي خشن گرفته تا كارهاي معمولي تر شامل ذخيره ابزار و تجهيزات را انجام دهند.

 

به گفته متخصصان اين مركز در تمام ماموريت ها هميشه كمبود خدمه وجود دارد بنابراين هر اقدامي كه موجب استفاده بهينه از زمان هر فضانورد شود بسيار ارزشمند خواهد بود.

 

در شرايط سخت و خشن فضايي اين ربات خستگي ناپذير مي‌تواند زمان قابل ملاحظه‌اي را صرفه جويي كند و در بسياري از عمليات مختلف معمولي به فضانوردان كمك كند.

 

هر بازو مجهز به يك دوربين و يك قطعه پاياني است كه به عنوان دست عمل مي‌كند

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٦ - کامبيز خالقی

   زمين كوچك تر از محاسبات قبلي دانشمندان است   

زمين شناسان دانشگاه بن در آلمان زمين را دوباره اندازه گيري كرده و دريافتند كه اين سياره چند ميلي متر كوچكتر از تصور قبلي محققان است.

 

به گزارش سرويس «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، دانشمندان براي اين اندازه‌گيري مجدد از روشي موسوم به VLBI استفاده كردند كه در آن امواج راديويي از منابع نقطه اي به فضا منتقل مي‌شوند.

 

يك شبكه متشكل از بيش از 70 تلسكوپ و راديويي در سراسر جهان اين امواج را دريافت مي‌كنند. از آنجا كه ايستگاه هاي خاموش از يكديگر فاصله دارند لذا سيگنال هاي راديويي با اندكي فاصله زماني دريافت مي‌شوند.

 

به گفته محققان از اين اختلاف اندك مي‌توان فاصله بين تلسكوپ هاي راديويي را با دقت 2 ميليمتر در هر هزار كيلومتر اندازه گيري كرد.

 

با اين روش محققان توانستند اندازه زمين يا محل دقيق مركز آن را تعيين كنند.

 

به گفته اين محققان به كمك اين تكنيك نامرئي همچنين مي‌توان نشان داد كه اروپا و آمريكاي شمالي سالانه حدود 18 ميليمتر از يكديگر در حال فاصله گرفتن هستند.

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٦ - کامبيز خالقی

   روسيه ماهواره سنگين ارتباطاتي آمريكا را پرتاب كرد   

روسيه روز شنبه يك ماهواره ارتباطاتي و سنگين آمريكايي را براي اولين بار در تاريخ به مدار انتقال زمين (GEOTUANSFER) پرتاب كرد.

 

به گزارش سرويس « فن آوري» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اين ماهواره آمريكايي موسوم به DIREC TV10 توسط راكت روسي PROTON-M در ساعت 5:16 صبح شنبه به وقت مسكو پرتاب شد.

 

ماهواره تجاري و چند منظوره DIREC TV10 كه بر اساس پلت فورم بوئينگ 702 طراحي شده سنگين‌ترين ماهواره‌اي است كه تاكنون ساخته شده و 5 هزار و 900 كيلوگرم وزن دارد.

 

اين ماهواره خدمات پخش سراسري تلويزيوني ديجيتال با قدرت وضوح بالا از طريق كابل و شبكه‌هاي داخلي در كشور آمريكا، آلاسكا و هاوايي ارائه خواهد كرد.

 

طول عمر اين ماهواره 15 سال است. گروه مداري DIREC TV10 در حال حاضر شامل 9 ماهواره است.

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٦ - کامبيز خالقی

       

ورود فرصت به ویکتوریا به تعویق افتاد

طوفان های غبار مریخ، باز هم مریخ نوردها را دچار مشکل کردند. این بار ورود فرصت به دهانه ویکتوریا به تعویق افتاد.
بهزاد هوشمند
 
طوفان غبار عظیمی که از هفته گذشته در مریخ به وجود آمده است بر عملکرد مریخ نوردهای ناسا، روح و فرصت، تأثیر گذاشته است.
مهندسان و دانشمندان این پروژه از آن جهت این طوفان را مورد ارزیابی قرار می دهند که مریخ نوردها برای ادامه فعالیت، به انرژی خورشیدی نیاز دارند و ذرات غبار می توانند تا حدودی جلوی نور خورشید را بگیرند. انتظار می رود این طوفان،که طاقت فرساترین طوفانی است که مریخ نوردها تاکنون با آن روبرو بوده اند، برای حداقل یک هفته دیگر ادامه داشته باشد.
از سوی دیگر، ورود مریخ نورد فرصت به دهانه ویکتوریا برای حداقل چند روز به تعویق افتاد. فرصت که در خلیج داک(اردک) آماده ورود به ویکتوریا بود، برای حفظ انرژی در روز شنبه (۹ تیر) به عقب بازگردانده شد.
مريخ نوردها در خطر!

جان کالاس،مدیر پروژه مریخ نوردهای ناسا در آزمایشگاه جت پروپالشن کالیفرنیا،در این باره می گوید:"طوفان هر دو مریخ نورد را تحت تأثیر قرار داده و میزان انرژی فرصت افت کرده است. ما همچنان پیگیر ورود به ویکتوریا هستیم، اما این کار حداقل تا ۲۲ تیر ممکن نیست. اطلاعات ما نشان می دهند که میزان غبار در جو مریخ رو به کاهش است، بنابراین ممکن است طوفان تمام شود و موقعیت ما به سرعت بهتر شود. اما باید منتظر ماند."
تصاویر دوربین رنگی مدارگرد نقشه بردار ناسا نیز در دنبال کردن وضعیت طوفان و برنامه ریزی برای مریخ نوردها نقش دارد. این تصاویر نشان می دهند که این طوفان در مقیاس منطقه ای است، و مناطقی را شامل می شود که میزان غبار در آن ها بسیار بالاست. این طوفان به سوی مشرق و در جهت عرض های میانی مریخ می وزد. به همین سبب، در سمت دیگر سیاره و در دهانه "گوسو"، محل قرارگیری روح، نیز میزان غبار رو به افزایش است. با این وجود اما، هنوز هم فرصت با غبار بیشتری مواجه است.
هردو مریخ نورد هر روز میزان غبار جو مریخ را تخمین می زنند. هرچه غبار کم تر باشد، نور بیشتری به صفحه های خورشیدی آن ها می رسد. در هفته گذشته، فرصت پرغبارترین روزهایش را پشت سر گذاشت و غلظت آن از ۱واحد به ۳/۳ افزایش یافت. میزان انرژی خورشیدی آن نیز از ۷۶۵ وات-ساعت در بازه زمانی مشابه به ۴۰۲ وات-ساعت کاهش یافت.
به اعتقاد استیو اسکویرس، محقق برجسته دانشگاه کرنل،"در حالی که این میزان غبار،فقط می تواند سطح سیاره را به اندازه ی قطر موی یک انسان بپوشاند، اما برای کاهش ۹۶ درصدی درخشندگی خورشید نیمروزی، در مقایسه با جو کاملا پاک، کافی است. البته، صفحه های خورشیدی نوری که از میان ذرات غبار عبور می کند را جذب می کنند و میزان کاهش انرژی کم تر است."
به گفته کالاس "این بیشترین مقدار غباری است که تاکنون بر روی یکی از مریخ نوردها دیده ایم. اگر میزان غبار بالا می رفت و برای چند روز بالا می ماند، این خطر وجود داشت که چگونه مریخ نورد فرصت می توانست در این محیط تاریک، به کار خود ادامه دهد."
 
منبع : RedOrbit
لینک
۱۳۸٦/٤/۱٦ - کامبيز خالقی

       

تعویق پرواز DAWN به دوشنبه

پرتاب فضاپیمای سپیده دم به سبب شرايط نامساعد جوي در محل پرتاب اين فضاپيما، براي بار دوم به تعویق افتاد.
نگار نامور
 
طرحي خيالي از پرواز سپيده دم
پرتاب فضاپیمای سپیده دم یا DAWN ناسا که با موشک دلتا ۲ فرستاده می شود، براي بار دوم به تعویق افتاد.

رعد و برق پنج شنبه، مانع از آغاز مرحله ی دوم سوخت گیری دلتا ۲ طبق برنامه ریزی قبلی شد. به همچنین پنجشنبه عصر، دما بسیار گرم تر از آن بود که بشود سوخت گیری را آغاز کرد. قرار بود دریچه ی پرواز در روز یکشنبه، ۱۷ تیر، به مدت نیم ساعت، باز باشد و خبرها حاکي از اين بود که احتمال عدم تطبیق وضعیت آب و هوا با معیار های لازم برای پرواز، حدود ۶۰ درصد است. اما به يکباره خبر جديدي مبني بر تعويق دوباره اين پرواز اعلام شد. در آخرين خبرها آمده است که پنجره پرواز اين فضاپيما در بين ساعات ۳:۵۶ الي ۴:۲۶ (به وقت EDT) روز دوشنبه،‌ ۱۸ تير ۱۳۸۶، خواهد بود.
بایستی منتظر بمانیم تا نظاره گر اطلاعات ارسالی این مسافر به دنیای سیارک های وستا و سرس باشیم.
اگر یک منجم آماتور هستید و می خواهید در این پروژه نقشی داشته باشید به سراغ برنامه رصدگران آماتور این پروژه بروید. مطمئن باشید اطلاعات رصدی و عکاسی شما از سیارک های وستا و سرس به پیشبرد این طرح علمی کمک خواهد کرد. منجمان آماتور قدیمی تر مشابه این همکاری را در پروژه Deep Impact به یاد دارند. در این گونه همکاری ها،‌ شما هم نحوه انجام کار را فرا می گیرید و هم کار علمی خود را در اختیار محقق های این نوع پروژه ها قرار می دهید.
لینک
۱۳۸٦/٤/۱٦ - کامبيز خالقی

       

فوران ستاره‌سازي از نگاه هابل

کهکشان کوتوله نامنظم NGC۴۴۴۹ در صورت فلکي تازي‌ها با آهنگي بسيار تند تمام گازهاي ستاره‌ساز خود را به ستاره‌هاي ريز و درشت تبديل مي‌کند.
                 

 در فاصله حدود ۵/۱۲ميليون سال نوري از ما، کهکشانNGC۴۴۴۹ کوتوله   در صورت فلکي تازي‌ها قرار دارد. تصوير تازه منتشرشده تلسکوپ فضايي هابل از اين کهکشان شاهکار ديگري است که خلق شده است. اين کهکشان فعال در ستاره سازي آتش بازي بزرگي را به راه انداخته است. صدها هزار ستاره آبي جوان و پرجرم و ستاره‌هاي سرخ در اين تصوير مي‌درخشند. خوشه هايي از ستاره‌هاي آبي-سفيد داغ و پرجرم در آرايش نامنظم کهکشان ديده مي‌شوند که هرکدام حاوي صدها يا هزاران ستاره اند. نواحي سرخي نيز در کهکشان پيداست که زايشگاه‌هاي ستاره اي پر غبارند و همين طور ابرهاي عظيم از سحابي هاي تاريک که نور ستاره‌هاي زمينه را سد کرده اند.

اين کهکشان با چنان سرعتي در حال ستاره سازي است که با اين روند تا يک ميليارد سال ديگر تمام ذخيره گاز ستاره ساز خود را مصرف مي‌کند. . در حالي که "فوران ستاره‌سازي" در اغلب کهکشانهاي مارپيچي از مرکز آنها شروع مي‌شود، جايي که تمرکز بيشتر گاز ستاره‌ساز وجود دارد، در اين کهشان کوتوله سراسر آن دستخوش فوران ستاره‌سازي شده است. اين پديده شرايط کهکشانهاي ابتدايي عالم را به تصوير مي‌کشد و خوشبختانه کهکشان  NGC۴۴۴۹ به قدر کافي نزديک است تا تلسکوپ فضايي هابل اين آزمايشگاه نادر کيهاني را با جزييات خيره‌کننده‌اي بررسي کند.
لینک
۱۳۸٦/٤/۱٦ - کامبيز خالقی

       

منجم آماتور نمونه سال 1386

 

انجمن نجوم آماتوری ایران در پی طرح و ایده ای نوی  انتخاب منجم آماتور نمونه کشور برای دومین سال اقدام به نظر سنجی و طرح پیشنهادات توسط منجمان آماتور کشور نموده است.

 

به نظر شما منجم آماتور نمونه باید چگونه باشد؟

هر منجم آماتوری خصوصیات و توانمندیهای بسیار دارد، اما به نظر شما فردی که منجم آماتور نمونه باید چه خصوصیاتی داشته باشد و در چه زمینه هایی فعال باشد.

 

 

به نظر شما منجم آماتور نمونه کیست؟

آیا کسی را می شناسید که خصوصیات یک منجم آماتور نمونه را داشته باشد. او را معرفی نمایید. شاید خودتان باشید یا دوستتان.

 

برای این نظر سنجی می توانید پیشنهادات و نظرات خود را برای ما بفرستید، برای این کار می توانید به یکی از دو روش زیر اقدام نمایید:

 

1) ارسال اطلاعات به آدرس پست الکترونیکی:  info@iranastronomers.org

 

2) تماس با شماره تلفن های 66922627   و   66917384   

 

با کمک و همیاری شما دوستان و منجمان آماتور کشور، منجم آماتور نمونه با نظر شما روز دوشنبه اول اَمرداد 1386 در برنامه سالگرد تاسیس انجمن معرفی خواهد شد.

 

منتظر نظرات شما هستیم

 

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٦ - کامبيز خالقی

   بيست و پنجمين باشگاه نجوم کودکان مشهد برگزار مي شود   

بيست و پنجمين باشگاه نجوم کودکان پنج شنبه هفته جاري در مشهد برگزار مي شود.

 

به گزارش سرويس علمي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) - منطقه خراسان،باشگاه نجوم کودکان مشهد به مناسبت دومين سالگرد تاسيس اين باشگاه به برگزاري برنامه هاي ويژه اي به اين مناسبت اقدام مي کند.

 

باشگاه نجوم کودکان اين هفته با موضوع دما و رنگ ستارگان برگزار خواهد شد.

 

علاقه مندان مي توانند براي شرکت در اين باشگاه به نشاني بلوار وکيل آباد، بلوار هفت تير، ميدان صحيفه، مقابل اداره برق، دبيرستان فاتح مراجعه کنند

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٢ - کامبيز خالقی

   راكت روسي حامل ماهواره آلماني «سارلوپ» پرتاب شد   

شب دوشنبه يك راكت روسي حامل يك ماهواره آلماني پرتاب شد.

 

به گزارش سرويس «فن آوري» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، راكت كاسموس ــ 3 ام حامل ماهواره اطلاعاتي آلماني SAR-Lupe-2 در ساعت 23:38 به وقت مسكو از پايگاه پليستسك كاسمو دروم پرتاب شد.

 

پرتاب اين ماهواره كه براي روز يكشنبه برنامه‌ريزي شده بود به دليل وزش بادهاي شديد به تعويق افتاده بود.

 

طبق قراردادي كه در سال 2003 در اين زمينه به امضاء رسيد، روسيه پنج ماهواره از اين نوع را به عنوان بخشي از اولين سيستم اكتشافي رادار ماهواره يي آلمان توسط راكت هاي روسي به مدار خواهد فرستاد.

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٢ - کامبيز خالقی

   شاتل بعدي ناسا 16 مرداد پرتاب مي‌شود   

ناسا، ماموريت برنامه‌ريزي شده آتي شاتل فضايي را براي ارائه فرصت هاي بيشتر براي پرواز «انديوور»، دو روز افزايش داد.

 

به گزارش سرويس «فن آوري» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)،اين فضاپيما قرار است در روز 7 آگوست (16 مرداد) پرتاب شود.

 

مديران اين ماموريت مي خواهند مطمئن شوند كه پرتاب شاتل در روز 7 اوت با دو برنامه پرتاب زمين شناسي رباتيك آژانس فضانوردي آمريكا (ناسا)، بر روي مريخ و يك ماهواره ارتباطاتي نظامي كه هر دو براي ماه آگوست برنامه‌ريزي شده اند، تداخل پيدا نكنند.

 

تكنيسين ها در مركز فضايي كندي همچنين «انديوور» (Endeavour) را در آستانه اين برنامه‌ريزي براي نخستين پروازش از اواخر سال 2002 آماده كرده اند.

 

يك سخنگوي ناسا در اين زمينه اعلام كرد كه تغييرات اندكي به اين برنامه افزوده مي‌شود.

 

«انديوور» قرار است يك بخش ستوني ديگر را به ايستگاه فضايي بين المللي متصل كند.

 

شاتل «انديوور» که با 19 بار انجام ماموريت 207 روز را در فضا سپري کرده است

در اين ماموريت(STS-118) هشت فضانورد ناسا را به ايستگاه فضايي خواهد برد.

 

در ماموريت اس.تي.اس 118 يک معلم نيز شرکت خواهد کرد.

 

باربارا مورگان اولين مربي خواهد بود که در طول تاريخ پرواز شاتل ها به فضا سفر مي کند.

 

وي در طول سفر خويش با شاتل فضايي بازديد مختصري را از ايستگاه فضائي خواهد کرد.

 

پرواز «انديوور» دومين ماموريت شاتل فضايي آژانس فضانوردي آمريكا (ناسا) در سال ميلادي جاري خواهد بود

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٢ - کامبيز خالقی

   عالم قبل از مهبانگ   


علم بر این اعتقاد است که جهان در حال انبساط است و این انبساط 13.7 بیلیون سال پیش از نقطه در عالم آغازیدن گرفته است. مدارک زیادی برای تائید این نظریه وجود دارد، مانند: دور شدن کهکشان ها از ما، تابش زمینه کیهانی و وجود هیدروژن و هلیوم در جهان.

 

اما چه چیزی قبل از انفجار بزرگ رخ داده است؟ نظر به اینکه تمام مواد و انرژی در نقطه ای که جرم و چگالی در آن بینهایت بوده و همه به هم پیچیده بودند، تصور مشاهده قبل از این زمان و اینکه چه رخ داده است بسیار مشکل است.

 

مارتین بوجووالد و چند تن دیگر از کیهان شناسان از دانشگاه ایالت پن، تصور وقایع قبل از مهبانگ را امکان پذیر می دانند، تفکرات و ایده های او به صورت مقاله ای در مجله معتبر Nature Physics به چاپ رسیده است.

 

به عقیده او با استفاده از تکنیک های ریاضی با نام حلقه گرانش کوانتمی، که ترکیبی از نسبیت و مکانیک کوانتمی است می توان دیدی متفاوت نسبت به دوران اولیه جهان پیدا کرد. به اینصورت که نقطه آغاز که بینهایت کوچک و چگال بوده را می توان، در یک توپ که شامل مقداری چگالی و جرم است فشرده کرد.

 

محققان بر این باورند که قبل از وقوع مهبانگ، جهان درون این توپ کوچک متلاشی شده است و سپس، دوباره  دچار انبساطی شدید و قوی شده است. بر طبق این تئوری هندسه فضا زمان جهان قبل از مهبانگ بسیار شبیه به جهان امروز ما بوده است.

 

برای توضیح بهتر این تئوری به لینک مقابل مراجعه کنید : did a great article

منبع : Universe Today

 
لینک
۱۳۸٦/٤/۱٢ - کامبيز خالقی

       

 نفرات برتر دومين دوره مسابقه سراسري نجوم مشخص شدند. 
 
 

اين افراد كه در سه سطح مقدماتى ، عمومى و پيشرفته شركت كرده بودند عبارتند از:

سطح مقدماتى:
1ـ آقاى هادى سليمانى از تهران
2ـ خانم بتول احمدى از اصفهان
3ـ آقاى اميرحسين قنبرى از تهران

سطح عمومى:
1ـ آقاى على اسماعيلى از اصفهان
2ـ أقاى سيد فؤاد مطهرى از سيرجان
3ـ أقاى مجيد مكبر اصفهانى از مشهد

سطح پيشرفته:
1ـ آقاى محمدعلى موسوى صدر از قم
2ـ أقاى مجتبى ولى نتاج از تهران
3ـ آقاى محمدعلى مرادى از قم

نتايج كامل همزمان باولادت باسعات حضرت فاطمه زهرا (عليه السلام) روى پايگاه اينترنتى مركز مطالعات و پژوهش هاى فلكى ـ نجومى قرار خواهد گرفت.
داوطلبان مى توانند با داشتن شماره داوطلبى از نتايج خود اطلاع يابند.
لینک
۱۳۸٦/٤/۱٢ - کامبيز خالقی

       

دانشمندان پس از صد ها سال موفق به يافتن دليل قانع كننده اي براي پديده ي TLPsيا فلاش ماه شدند. 
 
 

صد ها سال است كه دانشمندان پديده ي عجيبي را در سطح ماه مشاهده مي كنند . اين پديده به صورت فلاش هاي كوتاهي در ماه ديده مي شود كه باعث تغيير رنگ ماه و تيرگي سطح آن مي شود دانشمندان به مجموعه ي اين غييرات گذرا TLPs مي گويند .علت بوجود آمدن TLPs صد ها سال است كه ذهن دانشمندان را به خود مشغول كرده است و در طول ساليان دانشمندان دلايل متفاوتي براي وقوع اين پديده ارائه كرده اند ازجمله اغتشاشات موجود در اتمسفر زمين ،  تاثيرات فيزيولوژي در چشم انسان ، تاثير نور و حتي دلايل روانشناختي . اما تاكنون هيچ كدام از اين دليل ها نتوانسته است دانشمندان را قانع كند.

به تازگي ، طي پژوهش هاي انجام گرفته در دانشگاه نجوم كلمبيا توسط پرفسور آرلين كراتس گازهاي رادون به عنوان علت اين پديده شناخته شده اند .پرفسور كراتس وقوع پديده TLPs را مرتبط با گازهاي رادوني دانسته كه از منفذ هاي پوسته ي ماه به سطح آن مي آيند  (بسياري از فضاپيما ها از جمله آپولو15 وقوع اين بيرون ريزي هاي گاز رادون را گزارش كرده اند) .به گفته ي آرلين كراتس بيرون ريزي هاي گاز رادون در ماه با گزارش بدست آمده از زمان و محل مشاهده ي TLPs در زمين منطبق است. دانشمندان در حال طراحي دوربين رباتيكي در شمال شيلي هستند تا با اسكن ماه در هر لحظه نقشه اي از وقوع TLPs تهيه كند .

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٢ - کامبيز خالقی

       

 سیاره شناسان شباهت جالبی بین جریان های قیانوس های زمین و کمربند های مشتری یافتند 
 
 
 
 

 

سیاره شناسان شباهت جالبی بین جریان های مشخص اقیانوس های زمین و کمربند هایی یافتند که مشخصه سطحی خاص سیارات گازی غولپیکر، همچون مشتری اند. ساختار کمربند های جو مشتری سالها موضوع تحقیقات جالبی بوده است. کمربند های مشتری به دلیل حرکت ابرها، در امتداد مجموع های ثابتی از جریان های متناوب، شکل می گیرند. این سیاره شناسان کشف کردند که اقیانوس های زمین هم نوارهایی از جریان های متناوب پایدار، در خود می پرورند که به هنگام مدل سازی، کاملا شبیه به کمربند های مشتری اند. این شباهت ها فقط ظاهری نیست. به گفته آنها طیف انرژی جریان های اقیانوسی از یک قانون نیرو پیروی می کنند که کاملا بر طیف جریان های منطقه ای در سیارات بیرونی، منطبق اند. آیا این پدیده های مشابه، در نیروهای فیزیکی مشابهی، ریشه دارند ؟ برای پاسخ به این پرسش باید تعیین کنیم که چه فرایند های فیزیکی باعث حرکات بزرگ مقیاس، در هر دو این دستگاه ها می شوند. بنابر تحقیقات سیاره شناسان میان عوامل نیروزا در سیارات خارجی و جریان های اقیانوسی، شباهت هایی وجود دارد. مقایسه طیف انرژی در سیارات غولپیکر و اقیانوس های زمین، اطلاعات ارزشمندی درباره خصوصیات اقیانوس ها و به خصوص قوی ترین جریان ها در نیمه اعماق اقیانوس ها به دست می دهد.  

  
 
لینک
۱۳۸٦/٤/۱٢ - کامبيز خالقی

   تلاش   


خبرگزاری مهر - گروه فناوریهای نوین: از دیدگاه فناوری، این امکان که انسان قدم به روی مریخ بگذارد وجود دارد. هرچند در حال حاضر این سفر شگفت انگیز دشوار به نظر می رسد اما کاوشگر "روح"، "فرصت" تلاش خود را برای شناسایی سیاره سرخ انجام می دهند.

به گزارش خبرگزاری مهر، در قرن نوزدهم تئوری کانت و لاپلاس درباره منشاء و ماهیت منظومه شمسی به عنوان یک رویای دست نیافتنی باقی ماند. براساس این تئوری منظومه شمسی در ادامه تراکم حلقه های گرد و غبار و گاز که با یک چرخش کند و آهسته به طرف مرکز گرانش خود فشرده می شوند، شکل گرفته است.

این تئوری منشاء اصلی بسیاری از داستان های علمی تخیلی است که از قرن نوزدهم تا امروز درباره مریخ و موجودات فرا زمینی نوشته شده است.

براساس این مدل، سیاراتی که در فاصله بیشتری از ستاره مرکزی قرار گرفته اند، پیرتر هستند. برای مثال از آنجا که سیاره زهره نسبت به زمین به خورشید نزدیکتر است، بنابراین زمین از زهره پیرتر و از مریخ جوانتر است.

در ادامه این فرضیه، این ایده که سیاره سرخ نسبت به سیاره ما بیشتر تکامل یافته است، مطرح شد. این ایده پیشنهاد کرد که این سیاره علاوه بر ویژگی های فیزیکی و رفتاری از نظر وجود زندگی نیز از زمین تکامل یافته تر است.

این فرضیه پس از اولین مشاهدات سطح مریخ با تلسکوپ قوت گرفت. برپایه این رصدها به نظر می رسید که مریخ و زمین شباهت های بسیاری با یکدیگر دارند. به ویژه آنکه مریخ هر 24 ساعت و 37 دقیقه یکبار به دور خود می چرخد و بنابراین طول شبانه روز این سیاره بسیار نزدیک به طول شبانه روز زمین است. هرچند به دلیل اینکه سیاره سرخ نسبت به زمین در مدار بالاتری قراردارد، هر 687 روز یکبار به دور خورشید می چرخد و بنابراین هر سال مریخی تقریبا دو برابر سال زمینی است.
موقعیت مداری زمین و مریخ به گونه ای است که سیاره سرخ می تواند حداقل در فاصله 56 میلیون کیلومتری و حداکثر در فاصله 380 کیلومتری زمین قرارگیرد.

این دو سیاره بین 15 تا 17 سال یکبار کاملا در دو جهت مخالف هم قرار می گیرند که به این پدیده "تضاد بزرگ" می گویند. آخرین بار در 13 ژوئن 2001 تضاد بزرگ رخ داد.

کاوشگر "فرصت"

انسان از آغاز دهه 60 قرن گذشته تلاش های خود را برای دست یافتن به سیاره مریخ و اعزام کاوشگرها شروع کرد. در این راستا تا به امروز 37 ناو فضایی کنترل از راه دور برای رسیدن به مریخ تلاش کرده اند که از این تعداد تنها 15 کاوشگر موفق شده اند قدم به خاک مریخ گذاشته و ماموریت خود را انجام دهند.

اتحاد جماهیر شوروی سابق بین سالهای 1960 تا 1962 اولین تلاش ها را برای فتح مریخ انجام داد و بصورت کاملا سری چندین کاوشگر را بدون موفقیت به این سیاره سرخ فرستاد.

چند سال بعد آمریکا نیز با استفاده از وسایل موشکی با توان کمتر از کاوشگرهای روسی که به فناوری های پیچیده تر و کاربردی تری مجهز بودند، راهی برای رسیدن به مریخ را جستجو می کرد.

پس از آزمایشات اولیه برای سفر به خلا، در 28 نوامبر 1964 کاوشگر "مارینر 4 " که 4 جولای همان سال تنها 10هزار کیلومتر از سطح زمین فاصله گرفته بود، به مریخ رسید. تصاویری که این کاوشگر به زمین ارسال کرد تنها یک درصد از سطح سیاره را پوشش می داد.

براساس این تصاویر، مریخ سطحی شبیه به سطح ماه داشت و در آن هیچ کانال و به خصوص هیچ ردپایی از حیات هوشمند دیده نمی شد.

کاوشگر مارینر 4 علامت را از فشار اتمسفر این سیاره و ارزش میزان تبخیر آب به زمین فرستاد که احتمال حیات را در این فشار و میزان بخار آب غیرمحتمل می کرد.

پس از مارینر 4 ، آمریکایی ها در 24 فوریه 1969 مارینر 6 و درمدت زمان کمی پس ازآن مارینر 7 را به مریخ فرستادند.
این دو کاوشگر شباهت های بسیاری به مارینر 4 داشتند ، باوجود این برای اندازه گیری ترکیبات اتمسفری مریخ و دمای این سیاره به ابزارهای پیشرفته تری مجهز بودند.

این کاوشگرها نشان دادند که 95 درصد از اتمسفر مریخ از دی اکسید کربن جامد تشکیل شده است. دی اکسیدکربن در شرایط زمینی در دمای منفی 70 درجه سانتیگراد به صورت بلورهای یخی ساخته می شود.

وجود دی اکسیدکربن در مریخ چندان دور از انتظار نبود، چرا که از ابتدای قرن بیستم در داستان های علمی تخیلی، آدم های یک چشم سبز رنگی وارد شده بودند که در مریخ به جای اکسیژن از دی اکسیدکربن تنفس می کردند!

کاوشگر " روح"

در 30 می 1971 آمریکا موفق شد برای اولین بار مارینر 9 را به مدار مریخ اعزام کند. این کاوشگر توانست تصاویر واضحی از گرد و غبار اتمسفر این سیاره نشان دهد.

از سال 1971 در مجموع 15 کاوشگر به سطح مریخ فرستاده شد که تنها 5 کاوشگر از این تعداد در دراز مدت با سطح مریخ تماس داشتند و تصاویر و اطلاعات تکنیکی مفیدی را به زمین ارسال کردند.

دو کاوشگر اول "ویکینگ 1 و 2" بودند که ماموریت خود را از سال 1975 آغاز کردند. این دو کاوشگر در مدت ماموریت خود 50 هزار تصویر که 97 درصد از سطح مریخ را پوشش می داد به زمین ارسال کردند. 20 سال پس از موفقیت دوقلوهای "ویکینگ" در 4 جولای 1997، کاوشگر "آدم سیار" (Sojourner) که درحقیقت یک روبات کوچک بود در سطح مریخ به گردش و جمع آوری اطلاعت مفیدی پرداخت.

درحال حاضر کاوشگرهای دوقلوی "روح" و "فرصت " در کنار کاوشگر "مارس اکسپرس" در سطح سیاره سرخ ماموریت خود را انجام می دهند.

باوجود این به نظر می رسد رویای سفر انسان به سیاره سرخ چندان دور از انتظار نباشد و امروزه مقامات آژانس های فضایی مطرح دنیا بویژه ناسا و " اسا " (آژانس فضایی اروپا) به دنبال تجهیزاتی می گردند که این رویای انسان را هرچه زودتر به واقعیت تبدیل کنند.

..............................................
گزارش : هدا عربشاهی

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٠ - کامبيز خالقی

   وضعیت آسمان در ماه جولای   


خبرگزاری - گروه فناوریهای نوین: علاقه مندان نجوم در ماه جولای می توانند هر صبح قبل از طلوع آفتاب سیاره عطارد را رصد کنند و شب ها از مشاهده مشتری لذت ببرند.

به گزارش خبرگزاری مهر، وضعیت آسمان در ماه جولای (10 تیر تا 10 مرداد) به شرح زیر است :

خورشید
پس از انقلاب تابستانی که در 21 ژوئن ( اول تیر) اتفاق افتاد، در ماه جولای وضعیت نیمکره شمالی زمین نسبت به ستاره منظومه شمسی مایل می شود و از این پس طول روز رو به افول گذاشته و به مرور شب ها طولانی تر می شود.

ماه

ماه جدید ازشب 15 جولای ( 24 تیر و 30 جمادی الثانیه) آغاز می شود و امشب ماه کامل مشاهده می شود.

وضعیت رصد سیارات دیگر
زهره

این سیاره پس از یک دوره طولانی قرارگیری در وضعیت رصد مناسب ، به سمت افق غربی کشیده شده و رصد آن دشوار می شود.
مریخ
انتظار می رود سیاره سرخ تا پایان ماه جولای ، شب ها رصد شود.
مشتری
پس از تضادی که این سیاره عظیم نسبت به نیمکره شمالی زمین در ماه ژوئن داشت، در شب های تابستانی جولای به موقعیتی که قابل رصد باشد، باز می گردد.
عطارد
در این ماه سیاره عطارد هر شب و در صورت صاف بودن هوا به خوبی قابل رصد است.
زحل
از آغاز ماه و پس از غروب آفتاب قابل شناسایی است.
اورانوس
این سیاره چند ساعت پس از غروب آفتاب رصد می شود.
نپتون
نپتون تا پایان ماه میلادی ( 10 مرداد) کمی پس از غروب آفتاب ، طلوع می کند و تقریبا تا پایان ماه هر شب در آسمان قابل رویت است.
پلوتون
این خرده سیاره تقریبا در تمام طول شب مشاهده می شود.

وضعیت قرارگیری سیارات نسبت به هم
زهره - زحل
شب اول جولای پس از غروب آفتاب، این دو سیاره را می توانیم با حداقل زاویه یک درجه در کنار هم ببینیم.
ماه - مریخ
درنیمه دوم شب های بین 9 و 10 جولای (18 و 19 تیر) بین مریخ و ماه صورت فلکی هفت خواهر قابل مشاهده خواهد بود.
ماه - زحل - زهره
در شب 16 جولای ( 25 تیر) در بالای افق غربی درخشش کوچکی از ماه دیده می شود که همراه با زحل و زهره افول می کند.
ماه - مشتری
در 25 جولای (3 مرداد) مشتری و ماه را می توانیم در سمت چپ صورت فلکی "قلب العقرب" در کنار هم مشاهده کنیم.

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٠ - کامبيز خالقی

   نيروي هوايي آمريكا به ماموريت «اربيتال اكسپرس» پايان مي دهد   

نيروي هوايي آمريكا قصد دارد علي رغم درخواست آژانس فضايي ناسا، فردا (دوم جولاي) ماهواره اربيتال اكسپرس پنتاگون را غير فعال کند.

 

به گزارش سرويس «فن آوري» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، به اين ترتيب هر گونه فرصتي در زمينه بهره گيري از اين فضاپيماي آزمايشي براي آزمايش تكنيك هاي روباتيك مربوط به ماموريت هاي آينده نمونه برداري از مريخ و بازگشت به زمين از آژانس فضانوردي آمريكا (ناسا) گرفته خواهد شد.

 

اربيتال اكسپرس يك پروژه نمايشي ماهواره ــ سوختگيري 300 ميليون دلاري است كه با سرپرستي و مديريت آژانس پروژه‌هاي تحقيقات پيشرفته دفاعي آمريكا انجام گرفت.

 

اين پروژه شامل يك جفت فضاپيماي بدون سرنشين است كه در ماه مارس توسط راكت اطلس -5 براي كنترل و انجام مجموعه‌اي از آزمايش ها در يك دوره 90 روزه برنامه‌ريزي شده، پرتاب شد. آژانس فضانوردي آمريكا (ناسا) حدود 25 ميليون دلار در سال 2001 براي حمايت از اين پروژه پرداخت كرد اما در اين ماموريت شريك اصلي نبود.

 

منابع آشنا با اين وضعيت در اين زمينه اظهار داشتند كه ناسا و آژانس پروژه هاي تحقيقات پيشرفته دفاعي آمريكا هر دو از نيروي هوايي درخواست كردند كه براي مدتي بيشتر اربيتال اكسپرس را روي مدار نگهدارد اما درخواستشان پذيرفته نشد.

 

اين در حالي است كه سخنگوي آژانس فضانوردي آمريكا (ناسا)، در تاريخ 29 ژوئن اظهار داشت: آژانس فضانوردي آمريكا (ناسا) و نيروي هوايي آمريكا هيچ عدم توافقي درباره پايان يافتن ماموريت اربيتال اكسپرس نداشته‌اند و اين فضاپيما در هفته جاري از مدار خارج خواهد شد.

 

انتهاي پيام

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٠ - کامبيز خالقی

   برخلاف نظريه هاي موجود دانشمندان ستاره اي نوتروني با فوران مواد کشف کردند   

اخترشناسان بر خلاف نظريه هاي موجود که تنها سياهچاله ها قادر به فوران جت هايي از ماده هستند به داده هايي حاکي از فوران چنين جت هايي از ستاره اي نوتروني دست يافتند.

 

به گزارش سرويس علمي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، زماني اخترشناسان بر اين باور بودند که تنها سياهچاله ها هستند که مي توانند جت هايي از ماده را فوران کنند. تغييرات به سبب وجود افق رويداد و فقدان ماده در نگاه به آن تمام اين موارد وجود سياهچاله را تاييد مي کنند، اما، اکنون ستاره اي نوتروني داراي تمام اين موارد است.

 

اين ها داده هايي ثبت شده توسط رصدخانه پرتو ايکس ناسا (چاندرا) است اين تصوير در سيستم X-1صورت فلکي دوپرگار ثبت شده است.

 

درحقيقت اين يک سيستم دوتايي، شامل ستاره اي فوق العاده پرجرم تر از خورشيد و ستاره اي نوتروني است.

 

در اين سيستم ستاره نوتروني از ماده ستاره پرجرم تغذيه مي کند و سبب مي شود تا مواد در ديسکي اطراف ستاره نوتروني گردهم آيند.

 

در اين فرآيند ماده زيادي از ستاره پرجرم مصرف مي شود تا از رشد ديسک در ستاره نوتروني پشتيباني کند و در نهايت ديسک چنان داغ مي شود که در طيف پرتو ايکس شروع به تابش مي کند.

 

به گزارش ايسنا به نقل از پارس اسکاي، در اين هنگام مرکز ديسک توسعه يافته شروع به فعاليت مي کند و مانند موتوري قدرتمند مواد داغ را همچون جتي بلند از قطبين به بيرون فضا پرتاب مي کند، اين پديده فقط در سياهچاله ها رخ مي دهد اما اين بار در يک ستاره نوتروني حادث شده است.

 

انتهاي پيام

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٠ - کامبيز خالقی

       

اخترشناسان توانستند کوچکترین منظومه سیاره ای را کشف کنند 
 
 
 
 

به کمک مجموعه ای از تلسکوپ های زمینی و فضائی، ستاره نارسی به جرم کمتر از یک صدم جرم خورشید کشف شده که احتمالا در فرایند تشکیل منظومه سیاره ای قرار دارد. این، کوچکترین جسم ستاره مانند است که به نظر می رسد قرص سیاره سازی از بقایای سنگی و گازی در اطرافش دارد که ممکن است روزی به سیاراتی تبدیل شوند و منظومه ای مینیاتوری را تشکیل دهند. این جسم که در واقع یک کوتوله قهوه ای است به این دلیل ستاره نارس نامیده می شود که به حد کافی پر جرم نیست تا همجوشی هسته ای همچون خورشید ما در مرکزش رخ دهد. جرم این کوتوله قهوه ای فقط 8 برابر جرم مشتری است. این حقیقت که یک کوتوله قهوه ای تا این حد کوچک، در میانه فرآیند خلق یک منظومه سیاره ای قرار داشته باشد، تعاریف ستاره، سیاره، قمر یا منظومه سیاره ای را به چالش می کشد. حالا که این ستاره خود به اندازه یک سیاره است آنچه در اطرافش از قرص و غبار شکل می گیرد چیست ؟ سیاره یا قمر ؟ اگر قرص پیش سیاره ای آن به سیاراتی تبدیل شود کل منظومه، نسخه ای مینیاتوری از منظومه ما خواهد شد.

  
 

 

منظومه ای که خورشید مرکزی، سیارات و مدارهایشان 100 بار کوچک شده اند. گروه اخترشناسان، کوتوله قهوه ای را به کمک تلسکوپ فضائی اسپیتزر و تلسکوپ فضائی هابل و دو تلسکوپ در کوه های آند شیلی( تلسکوپ بلانکو از رصدخانه سروتولولو، تلسکوپ دوپیکر جنوبی ) کشف کردند. این کوتوله قهوه ای در فاصله 500 سال نوری از ما در صورت فلکی چلپاسه قرار دارد. این کوتوله نسبتا جوان، فقط 2 میلیون سال از عمرش گذشته است. گروه اخترشناسان خصوصیات این جسم را در رصد های دیگر با ابزار های فروسرخ بررسی کردند. قرص پیش سیاره ای سرد و کم فروغ آن فقط با آرایه دوربین های فروسرخ اسپیتزر قابل آشکارسازی بود.                                                                       

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٠ - کامبيز خالقی

       

 یافته های جدید درباره متغیرهای میرا گونه 
یکی از بزرگترین انواع ستاره های شناخته شده، متغیر های میراگونه هستند.ستاره های میرا، غول های سرخی اند که به مراح پایانی زندگی خود رسیده و چنان باد کرده اند که اگر یکی از آنها در منظومه شمسی به جای خورشید قرار می گرفت، احتمالا سیارات داخلی را می بلعید. اما تحقیقات جدیدی نشان می دهد که تخمین اخترشناسان از اندازه ستاره های میرا، بیش از حد بزرگ بوده است. میراگونه مرحله ای از تحول ستاره هایی مانند خورشید یا کمی پر جرمتر اند. آنها پس از 5 تا 10 میلیارد سال زندگی آرام در رشته اصلی به غول سرخ تپنده ای تبدیل می شوند و قطرشان صد بار بیشتر می شود. لایه های بیرونی آنها به دلیل فاصله زیاد از کوره گرمابخش ستاره، بسیار سردتر از ستاره های عادی است. با بزرگ و کوچک شدن ستاره، درخشندگی آن صدها یا حتی چند هزار بار تغییر می کند. تخمین اندازه میراگونه ها همواره دشوار بوده است. زیرا اندازه آنها در طول موج های مختلف تغییر می کند. یعنی بسته به اینکه در چه نوری رصد شوند، لایه های مختلفی نقش سطح قابل مشاهده ستاره را ایفا می کنند. آنها در نور مرئی بزرگتر هستند و در نور فروسرخ کوچکتر می شوند.
 
 البته اندازه گیری قطر ستاره در هر صورت دشوار است، زیرا ستاره ها چنان از ما دور هستند که حتی با بزرگترین تلسکوپ های موجود نیز نمی توان چیزی جز یک چشمه نقطه ای نور از بیشتر ستاره های آسمان دید، اما با روش تداخل سنجی می توان قطر غول های سرخ بزرگ و ستاره های نزدیکتر را تعیین کرد. گروهی بین المللی از اخترشناسان با بررسی 6 متغیر میراگونه به کمک شبکه ای از تلسکوپ های فروسرخ در مونت هاپکینز آریزونا به نتیجه جالبی رسیده اند : قطر ستاره های میرا فقط نصف چیزی است که تخمین زده می شد. زیرا پوست هایی از گازهای رها شده در اطراف ستاره آنها را بزرگتر از واقعیت نشان می دهد. در لایه های بیرونی جو ستاره های میرا دما آنقدر کم می شود که برخی از مولکول ها مانند اکسید تیتانیوم به وجود می آید. پوسته گاز شامل اکسید تیتانیوم نیز در اطراف ستاره، مانند لایه ای مجازی از ستاره دیده می شود اما در نور فروسرخ که در آزمایش جدید انجام شد این لایه شفاف است و سطح واقعی ستاره اندازه گیری می شود. با این کشف سرانجام مشکل اخترفیزیکدانانی که نظریه های خود را درباره تپش ستاره های میرا با مشاهدات در تناقض می دیدند حل می شود.
لینک
۱۳۸٦/٤/۱٠ - کامبيز خالقی

       

مقارنه ناهید و کیوان

[سرویس علمی]

 

 

شامگاه امروز یکشنبه 10/4/86 پس از غروب خورشید اگرهموطنانمان به سمت افق غرب محل سکونت خود در هر کجای ایران که باشند نگاه کنند ، سیاره پر نور ناهید که بسیار درخشان و به رنگ سفید دیده می شود را در کنار سیاره کیوان مشاهده خواهند کرد.سیاره کیوان یا همان زحل معروف با رنگ زردکمتر از1 درجه(41 دقیقه کمان) با سیاره ناهید که برخی بنام زهره آن را می شناسند قرار دارد .

 

در حالیکه سیاره کیوان در فاصله یک میلیارد و چهارصد و هشتاد میلیون کیلومتری از زمین و سیاره ناهید در فاصله هفتادو چهارمیلیون هفتصدو نودکیلومتری از ما قرار دارد ، ما ظاهراً این دو درنزدیکی یکدیگر ازنظر زاویه ای دیده می شوند. سیاره کیوان با قدر 6/0+ و سیاره ناهید با قدر 5/4-  در آسمان روشنایی دارند .

 

علیرغم اینکه این پدیده با چشم غیر مسلح قابل مشاهده می باشد استفاده از تلسکوپ می تواند به عکاسی نجومی بسیار زیبا از این پدیده کمک کند. سیاره کیوان با حلقه های زیبایش و سیاره ناهید که به ملکه آسمان شب مشهور است در وضعیت هلال کاهنده جلوه خاصی در تلسکوپ دارند.

 



http://www.iranastronomers.org/news/1386/04/venus&saturn.htm

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٠ - کامبيز خالقی

       

دنباله دار دیجیتالی!!!

[سرویس علمی، کامبیز خالقی]

 

از اواسط ژانویه تا اواسط فوریه آسمان میزبان فرمانروای بی چون وچذای خود بود. هر چند این حاکمیت زیاد به درازا نینجامید ولی حامل تجربیاتی بود که ما را برای میزبانی بعدی مهیا می کرد.
انقلاب دیجیتال

اگر در اینترنت به دنبال عکسهای گرفته شده از دنباله دارهای بین سال های1997تا2007 بگردید،قطعا متوجه خواهید شد که بعد از سال 2001 بیشتر عکس ها توسط ابزار دیجیتالی تهیه شده اند.از همین موقع دوربینهای دیجیتال جدیدی موسوم به اس ال آر وارد بازار شدند که مانند دوربین های مکانیکی معمولی قابلیت تعویض لنز داشتند ولی با وجود تمام پیشرفتها همواره یک مورد توجه منجمان آماتور را به خود جلب کرده و آن چیزی نیست جز قیمت های سرسام آور که بر آمدن از پس آن ها از عهده ی هر آماتوری بر  نمی آمد.ولی رفته رفته عبا فرا گیر شدن این دوربین ها وابزار دیجیتال نه تنها از قیمتشان کاست بلکه ویژگی هایمورد نیاز این قشر از عکاسان نیز مورد توجه شرکت های تولید کننده قرار گرفت و مثلا عکاسی با نوردهی بلند مدت هر چند با محدودیت باطری روبروست ولی امکان پذیر است و یا در دوربین های نسل جدید نویز کمتری در عکس ها ایجاد می شود.

با آغاز قرن بیست ویکم این تلاش شکل جدیدی به خود گرفت  وعکاسان نجومی به خواسته های خود نزدیک تر می شدند ودور بینها یی تولید شد که قابلیت نصب روی سه پایه را داشتند ویا از درون چشمی تلسکوپ عکس می گرفتند. با ایجاد این قابلیت ها عکس هایی که با میدان دید باز و از انبوه ستارگان گرفته می شد از چرخه ی اعتبار خارج شد عکاسان زیرک به فکر عکاسی از مناظر اعماق آسمان افتادند وباانطباق عکسها باکامپیوتر وبا نوردهی های متفاوت، مناظر بدیعی را خلق کردند.نکته ی جالب این نوع عکاسی  امکان استفاده از نوردهی های کوتاه مدت بود که نیاز منجمان به استفاده از موتور های ردیاب دقیق وهمراهی دستی موتور در حین عکاسی را بر طرف می کرد و از کیفیت عکس هم نمی کاست.

در مورد دنباله دار ها نیز باید گفت که تنها عده ی محدودی از آنها به درجه ای از روشنایی می رسند که باچشمان غیر مسلح رویت شوند.مثلا در فاصله بین آخرین درخشش هیل باپ تاظهور مکناتهیچ دنباله داری آنقدر پرنور نشده که توجه اذهان عمومی را به خود جلب کند یا در صدر اخبار قرار بگیرند اما در این بین دنباله دارهای کم فروغی مانند لی نییر، نیت، ماخولزو سوآن آسمان را جولانگاه خویش قرار دادند تا فرصتی باشد که منجمان عصر دیجیتال به آزمایش ابزار خود روی این پدیده ها بپردازند که خوش بختانه حامل نتایج شایان توجهی بوده است.

طرفداران سی سی دی دریا فتند که می توانند ازروشی مشابه آنچه برای عکاسی اعماق آسمان استفاده می کردند بهره بجویند یعنی با گرفتن تعداد زیادی عکس از یک منظره قادر به آشکار کردن کردن ستاره های پس زمینه، آن هم به صورت نقطه ای باشند.این در حالی است که امکان ادیت روی هر غریم هم وجود دارد ومثلا از تصاویر کدر یا مات صرف نظر کرد.همچنین افرادی مثل ریچارد بنیون از کالیفرنیا یابرنارد هابل از استرالیابا اس تفاده از نرمافزار های خاص روش های دیگری را برای ثابت نگاه داشتن اجرام ایجاد کرده اندکه بعضی از این نرم افزار ها به شرح زیرند.

MaxIm DL   www.cyanogen.com

CCD soft      www.bisque.com

CCDStack    www.ccdware.com

آنان با استفاده از این برنامه ها دو عکس از یک منظره را بر هم منطبق می کردند ونقطه ی اصلی این انطباق را دنباله دار تایین میکردند وبه تبع آنها سایر اجرام پس زمینه هم روی یکدیگرافتاده ومنطبق می شوند.از دیگربرنامه هایی که این قابلیت را در اختیار کاربر می گذارند فتوشاپ است که می توان با جدا کردن دنباله دار از یک عکس آن را روی عکس دیگری چسباند و با(لایتن بلند)واقع در بالای نوار ابزار آن را واقعی تر جلوه داد.

 

ازCCD  تا CMOS

در دورانی که منجمان مشغول استفاده از ابزار جدید وخارق العلده ی خود بودند سنسور های جدیدی وارد بازار شدند که مکمل اکسید فلز نیمه هادی یا به اختصار سی موس نام گذاری شدند.این آشکارساز ها به مراتب ارزانتر از مشابهان قبلی خود بودند ولی وقتی در سال های 1990پا به عرصه ی ظهور نهادند ازحساسیت بسیار پایین ونویز بالا رنج می بردند.و بنا بر این به سرعت از چرخه ی تولید خارج شدند. با پیشرفت صنعت و ادامه ی آن  پروژه در حد تحقیقات ، سازتدگان این اشاره گر ها بر آن شدند تا از فاز دوم طرح پرده برداری کنند.واین اتفاق انقلاب دوباره ای را در سال 2004 باعث شدو جمع زیادی از عکاسن را شیفته ی خود ساخت و تنزل شدید قیمت ها را نیز باعث شد.

آرایش پیکسل ها به سرعت منظم شد و این روند تا کنون ادامه داشت .بزرگترین تفاوت ایجاد شده برای منجمان آماتورابعاد جدید سنسورهای اس ال آر که می توانست تا اندازه ی حلقه فیلم های معمولی و35 میلیمتری بزرگ ودقیق باشد و همچنین به ثبت رنگهای واقعی ستارگان در طول موج های مختلف بپردازد.

و اما مکنات

نمام این پیشرفت ها تننها زمانی توانایی عرض اندام داشت که عکاسی از یک جرم کم نور و یا یک دنباله دار کم فروغ موضوع عکس قرار می گرفت.ولی با طهور مکنات تنها چیزهایی که برای یک عکس مورد نیاز بودآسمان تاریک،میدان دید با،سهپایه ویک منظره ی بکر و دست نخورده بود ند. وقتی این پدیده به روزهای اوج خود  در اواسط ژانویه نزدیک می شد و هر روز در افق غربی به خورشید نزدیک تر می شد فرصتی پدید آمد تا دوربین ها و عماس ها قابلیت های خود را به معرض نمایش بگذارندو این زمانی بود که همه فهمیدند که دوربینهای مکانیکی با حفظ قابلیت های خود نباید به طور کامل کنار بروند.

آری، با ظهوز مکنات اولین دنباله دار عصر دیجیبال هم درخشید و به اعماق سامانه ی خورشیدی ما برگشت و فرصت مناسبی ایجاد کر تا هر کس آموزه های خویش را به ورطه ی عمل بکشاند.

نتیجهی این آزمون تعداد زیای عکس بود که برای ماهنامه ی اسکای اند تلسکوپ ارسال شد که بعضی از آنها در ادامه آمده است.

دنباله دار مک نات در روزهایی که نز دیک به حضیضش بوده است.این عکس توسط دوربین ای او اس 30 دی و با نور دهی 1/60گرفته شده واز نطبیق 18 عکس حاصل شده است.

 

 عکس توسط  ییرگی سایمون

 

عکس دنباله دار جدا گرفته شده و بعدا توسط فتوشاپ روی نور دهی بلند مدت زمینه نصب شده است.

 

عکس توسط گوردو گاردو از استرالیا

 

نوشته ی: سین والکر

بر گر فته از ماهنامه ی اسکای اند تلسکوپ شماره ی ژوئن 2007

لینک
۱۳۸٦/٤/۱٠ - کامبيز خالقی

       

نوترونی ها خواهر خواند گان سیاه چاله ها

[سرویس خبری، کامبیز خالقی]

 ستاره های نوترونی دارای ساختاری شبیه سیاهچاله ها هستند.

 

به گزاش خبر گزاری یونیورس: کاربران رصد خانه ی پرتو ایکس  ناسا، چاندرا در دور جدیدی از بررسی های خود توانستند دو جت ماده متراکم خارج شده از دو سر یک ستاره ی نوترونی را آشکار کننند. تا پیش از این محققان بر این باور بودند که این نوع از فورانات ماده صرفا توانایی تشکیل دردو سر سیاهچاله ها را دارند.

 

این جرم که توجه بسیاری از اخترشناسان را به خود جلب کرده در صورت فلکی پرگارواقع در نیمکره ی جنوبی  قرار دارد و با نام علمی ایکیس- یک شناخته می شود و بیست هزار سال نوری با ما فاصله دارد.این ستاره نوترونی در مجاورت یک ستاره ی ابر پرجرم با جرمی چند صد برابر خورشید ما قرار دارد و به همین علت ستاره ی نوترونی قسمتی از جرم همدم خود رابه وسیله ی نواری از ماده می رباید و در صفحه ای به دورخود به گردش در می آورد.این گردش بعد از مدتی باعث افزایش شدید دما و فشار می شود ماده موجود در دیسک احاطه کننده می شود وسر انجام سیل عظیمی از مواد به صورت پلاسما از دو سر ستاره به بیرون پرتاب می شود.تیم کاشف این جت ها، طول هر کدام از فورانات ماده را سه سال نوری ارزیابی کرده اند و فاصله شات از دیسک گردان پیرامون ستاره 10کیلومتر تعیین شدهاست که این اعداد و ارقام نا کنون فقط برای سیاهچاله های بسیار قدیمی وسنگین حاصل شده بود. ولذا تعداد جت هایی با این طول پلاسما ازعده ی انگشتان دست تجاوز نمی کند.

 

اگر بخواهیم نمایی شهودی از این جریانات رسم کنیم باید به سراغ انبوه آب خارج شده از شلنگ های آتشنشانی برویم .این مواد در هنگام خروج موج شدیدی از پرتوهای ایکس را متصور می سازند.این دقیقا همان چیزی است که در مورد گازهای خارج شده ازسحابی های نشری رادیویی نیز مشاهده شده است.این کشفیات به همراه سایر اطلاعات دانشمندان بیانگر خواهر خواندگی این اجرام است.

 

 

 

 این نمایی خیالی از ستاره ی نوترونی ایکس یک است که این جرم را در کنار همدم ستارهای پر جرم خود نمایش میدهد.

 

 تصویر از:

 

 NASA/CXC/Univ. of Wisconsin-Madison/S.Heintz et al.; Illustration: NASA/CXC/M.Weiss



http://www.iranastronomers.org/news/1386/04/notrinos&blackholes.htm


لینک
۱۳۸٦/٤/۱٠ - کامبيز خالقی

   شناسایی یک منظومه دوتایی ایکس   


تلسکوپ چاندرا به تازگی تصاویری از یک منظومه دوتایی به نام "سیرسینوس ایکس یک" را تهیه کرده است.

به گزارش خبرگزاری مهر، "سیرسینوس ایکس یک" یک منظومه دوتایی ایکس است که از یک ستاره نوترونی تشکیل شده که به دلیل وجود نیروی گرانشی در مدار یک ستاره دیگر می چرخد.

از ستاره بزرگتر ماده ای بطرف ستاره نوترونی گسیل می شود که در ابتدا در داخل حلقه دور ستاره می چرخد و نیروی جاذبه تولید می کند، سپس با قدرت بطرف ذرات این ستاره نوترونی که سرعتی بالاتر از سرعت نور دارند و با اشعه ایکس قابل رویتند ، پرتاب می شود.

براساس گزارش پایگاه خبری ناسا، تصاویر تلسکوپ چاندرا نشان می دهد که دو پرتو اشعه ایکس در زاویه 30 درجه از یکدیگر قرار دارند. بررسی ها حاکی از آن است که مواد پرتاب شده از این ستاره شباهت بسیاری با موادی که از حلقه اطراف سیاه چاله ها ساطع می شود، دارند.


وقتی تیتر این خبر منتشر شده توسط خبر گزاری مهر را در کنار این عکس می بینید و تو ضیحات را می خوانید قطعا بر این باور خواهید بود که خبر جدیدی انتشار یافته ولی این همان خبر است لذا با عرض پوزش متن تصحیح شده ی آنرا قبل از انتشار روی سایت قرار میدهم.

با تشکر

نوترونی ها خواهر خواند گان سیاه چاله ها

کامبیز خالقی:

ستاره های نوترونی دارای ساختاری شبیه سیاهچاله ها هستند.

به گزاش خبر گزاری یونیورس: کاربران رصد خانه ی پرتو ایکس ناسا، چاندرا در دور جدیدی از بررسی های خود توانستند دو جت ماده متراکم خارج شده از دو سر یک ستاره ی نوترونی را آشکار کننند. تا پیش از این محققان بر این باور بودند که این نوع از فورانات ماده صرفا توانایی تشکیل دردو سر سیاهچاله ها را دارند.

این جرم که توجه بسیاری از اخترشناسان را به خود جلب کرده در صورت فلکی پرگارواقع در نیمکره ی جنوبی  قرار دارد و با نام علمی ایکیس- یک شناخته می شود و بیست هزار سال نوری با ما فاصله دارد.این ستاره نوترونی در مجاورت یک ستاره ی ابر پرجرم با جرمی چند صد برابر خورشید ما قرار دارد و به همین علت ستاره ی نوترونی قسمتی از جرم همدم خود رابه وسیله ی نواری از ماده می رباید و در صفحه ای به دورخود به گردش در می آورد.این گردش بعد از مدتی باعث افزایش شدید دما و فشار می شود ماده موجود در دیسک احاطه کننده می شود وسر انجام سیل عظیمی از مواد به صورت پلاسما از دو سر ستاره به بیرون پرتاب می شود.تیم کاشف این جت ها، طول هر کدام از فورانات ماده را سه سال نوری ارزیابی کرده اند و فاصله شات از دیسک گردان پیرامون ستاره 10کیلومتر تعیین شدهاست که این اعداد و ارقام نا کنون فقط برای سیاهچاله های بسیار قدیمی وسنگین حاصل شده بود. ولذا تعداد جت هایی با این طول پلاسما ازعده ی انگشتان دست تجاوز نمی کند.

اگر بخواهیم نمایی شهودی از این جریانات رسم کنیم باید به سراغ انبوه آب خارج شده از شلنگ های آتشنشانی برویم .این مواد در هنگام خروج موج شدیدی از پرتوهای ایکس را متصور می سازند.این دقیقا همان چیزی است که در مورد گازهای خارج شده ازسحابی های نشری رادیویی نیز مشاهده شده است.این کشفیات به همراه سایر اطلاعات دانشمندان بیانگر خواهر خواندگی این اجرام است.

این نمایی خیالی از ستاره ی نوترونی ایکس یک است که این جرم را در کنار همدم ستارهای پر جرم خود نمایش میدهد. تصویر از:

NASA/CXC/Univ. of Wisconsin-Madison/S.Heintz et al.; Illustration: NASA/CXC/M.Weiss


لینک
۱۳۸٦/٤/٩ - کامبيز خالقی

       

زهره به ديدار حلقه‌هاي سياره‌ي طوق برگردن منظومه‌ي شمسي مي‌رود

سرويس: نگاهي به وبلاگ‌ها
1386/04/08
06-29-2007
12:47:07
8604-04517: کد خبر

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: نگاهي به وبلاگ‌ها

شامگاه يکشنبه دهم تير ماه، سياره زهره به ديدار حلقه‌هاي سياره طوق برگردن منظومه شمسي مي‌رود و يکي از زيباترين مناظر آسمان تابستان امسال را در کنار يکديگر به ‌وجود مي‌آورند.

به گزارش سرويس نگاهي به وبلاگ‌هاي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در وبلاگ "ستارگان كوير يزد" به نشاني http://andromeda.blogfa.com در ادامه مي‌خوانيد:‌ منظره افق غربي،‌ شامگاه دهم تير ماه، اين شبها پس از غروب خورشيد، سياره پرفروغ زهره از قدر ‌٣/٤- در آسمان غربي و در مرز دو صورت فلکي خرچنگ و اسد (شير) مي درخشد. همچنين در سمت شمال زهره، «ستاره» پرفروغ ديگري از قدر ‌٥/٠ ديده مي‌شود.

اگر تلسکوپتان را به سمت ستاره کم نورتر نشانه برويد، در ميدان ديد، ارباب حلقه‌هاي منظومه شمسي، زحل، ديده مي‌شود.

فاصله ظاهري اين دو سياره نسبت به يکديگر هر شب کمتر مي شود. که حداقل اين فاصله را مي توان، شامگاه دهم تير، بلافاصله پس از غروب خورشيد شاهد بود. اين مقارنه بسيار زيبا در ساعت ‌٢٠ و ‌١٥ به اوج خود مي‌رسد و تا زمان غروب آن دو که دقايقي پيش از ساعت ‌٢٢ است، ادامه دارد. در اين شب فاصله اين دو از هم حدود ‌٤١ دقيقه قوس خواهد بود. اگر با تلسکوپي با بزرگنمايي نسبتا کم و ميدان ديد حدود يک درجه به اين منظره بديع نگاه کنيد، مي‌توانيد سياره درخشان زهره را در حالت هلال پهن و به قطر زاويه‌اي حدود ‌٣٢ ثانيه قوس در کنار سياره طوق بر گردن منظومه شمسي به قطر زاويه‌اي با همين حدود (با احتساب حلقه‌ها حدود ‌٣٤ ثانيه قوس و قطر‌١٧ ثانيه قوس بدون حلقه‌ها) ببينيد.

جالب است که در اين هنگام با تلسکو‍پ‌هاي کوچک بزرگترين قمر زحل، تيتان، نيز در حدود فاصله دو و نيم دقيقه قوس زحل ديده مي‌شود با تلسکوپ‌هاي بزرگتر شايد بتوان چند قمر ديگر را نيز با تاريک شدن آسمان و پيش از فرو رفتن زحل و زهره در غبار افق ديد.

در شبهاي پس از دهم تير منظره‌ي مقارنه آن دو ديدني است به طوري که در شب ‌١١ تير حدود يك درجه، شب ‌١٢ تير حدود يك و نيم درجه، شب ‌١٣ تير حدود دو درجه، در شب ‌١٤ تير حدود دو و نيم درجه و شب ‌١٥ تير حدود سه درجه فاصله دارند و کماکان در ميدان ديد دوچشمي‌هاي بزرگ نيز کنار هم ديده مي‌شوند. با دور شدن آنها زهره به قلب الاسد نزديک مي‌شود و مثلث کشيده زيباي زحل، زهره، و قلب الاسد پديد مي‌آيد. سپس با فرا رسيدن آغاز ماه قمري در روزهاي پاياني تير مناظر دل انگيز حضور در جمع اين سه ديده خواهد شد.

مقارنه‌ي ‌٤١ دقيقه قوسي زهره و زحل در شامگاه ‌١١ تير بهترين مقارنه آن دو تا زمان مقارنه‌ي استثنايي مرداد ‌١٣٨٧ ميان اين دو سياره است که آن دو به ‌١٣ دقيقه قوسي يکديگر مي‌رساند،‌ پديده‌اي کم نظير که تا دي سال ‌١٣٩٥ (‌٩ ژانويه ‌٢٠١٦) رکورد نزديکي اين مقارنه شکسته نخواهد شد. با وجود اين، مقارنه ‌١١ تير امسال از نظر بصري به علت بزرگي زاويه‌اي زهره و شکل هلال مانند آن زيبايي خاص و برگزيده‌اي دارد.

انتهاي پيام

لینک
۱۳۸٦/٤/۸ - کامبيز خالقی

       

اروپا براي پرتاب ماهواره دانشجويي در شهريورماه چراغ سبز نشان داد

سرويس: فناوري استراتژيك
1386/04/08
06-29-2007
12:04:52
8604-03930: کد خبر

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: فناوري استراتژيك

آژانس فضايي اروپا (اسا) براي پرتاب آزمايشي دومين ماهواره «مهندسان جوان» (YES2) در ماه ستپامبر (شهريورماه) چراغ سبز نشان داد.

 

به گزارش سرويس «فن آوري» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، به اين ترتيب، اين ماهواره که طي پنج سال توسط نزديك به 500 دانشجو از بيشتر كشورهاي عضو آژانس به همراه آمريكا، ژاپن، كانادا، استراليا طراحي و ساخته شده وارد مرحله نهايي بازبيني براي پرتاب مي‌شود.

 

يكي از بحث برانگيزترين جنبه‌هاي اين ماموريت استفاده از يک کمند منحصر به فرد 30 كيلومتري است كه طويل‌ترين ساختار مصنوعي است كه تاكنون در فضا به كار گرفته شده است.

 

بررسي هاي نهايي براي آماده سازي جهت پرتاب در طول ماه سپتامبر انجام خواهد شد.

لینک
۱۳۸٦/٤/۸ - کامبيز خالقی

       

سياه چاله اي در مرکز کهکشاني دور دست

سرويس: علمي
1386/04/08
06-29-2007
13:32:54
8604-02541: کد خبر

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: علمي

اخترشناسان سياهچاله اي را در مرکز کهکشاني بسيار دوردست در فاصله حدود 12.5 ميليارد سال نوري يافته اند که بيش از 10 ميليارد برابر خورشيد جرم دارد.

 

به گزارش سرويس علمي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، اين سياهچاله سنگين وزن چنان دوردست است که تصور مي شود در دوراني ديده مي شود که عالم فقط 7 درصد سن فعلي اش را داشته است.

 

سياهچاله در مرکز کهکشان، قرص گاز و غبار اطراف خود را مي بلعد. اجرام با سرعت و حرکتي مارپيچي به مرز سياهچاله نزديک مي شوند، جايي که به افق رويداد نزديک است و پس از آن کشش گرانشي چنان زياد است که حتي نور هم نمي تواند بگريزد، اما سياهچاله نمي تواند تمام مواد در حال سقوط را يک جا ببلعد و بخشي از مواد در نزديکي افق رويداد با سرعتي نزديک به سرعت نور به صورت فوران(جت) ذرات از دو سو به فضا پرتاب مي شوند.

 

اگر يک سر باريکه ذارات در امتداد خط ديد ما باشد اخترشناسان اين جرم را «بلازار» مي نامند. اين جرم، تابش شديدي در تمام طيف هاي الکترومغناطيس دارد که به دليل جت رو به ماست. تابش آنها در طول موج گاما بسيار شديد است به طوري که ديگر اجرام در اين تابش ممکن است در فروغ بلازارها رنگ ببازند و در آسمان پيدا نشوند.

 

به گزارش ايسنا از پارس اسکاي، يکي از دلايل جست و جوي بلازار ها اين است که که پس از شناسايي آنها مي توان منابع پرتوي گاماي ديگر مثل ستاره هاي نوتروني را در کهکشان خودمان تميز داد. امسال با پرتاب تلسکوپ فضايي پرتو گاما به نام «گلاست» اين چشمه هاي پرتو گاما به خوبي شناسايي خواهند شد.

لینک
۱۳۸٦/٤/۸ - کامبيز خالقی

   مریخ و زمین دو منشاء کاملا متفاوت دارند   


گروهی از سیاره شناسان بین المللی در بررسی های خود نشان دادند که زمین و مریخ با وجود شباهت های ظاهری زیاد، دو منشا کاملا متفاوت دارند.

به گزارش خبرگزاری مهر، نتایج تحقیقات سیاره شناسان دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس ، دانشگاه آکسفورد در انگلیس و پلی تکنیک زوریخ در سوئیس که در مجله علمی "نیچر" منتشر شده است، نشان می دهد که ترکیبات ایزوتوپی زمین و ماه شباهت های بسیاری با هم دارند که تصور می شود اتم های این دو جرم آسمانی در مراحل خاستگاهی شکل گیری ، شبیه به یکدیگر شده باشند. این درحالی است که ایزوتوپ های زمین و مریخ هیچ شباهتی به هم ندارند.

بنابراین گزارش، روی زمین صخره هایی که آتشفشان ها و کوهها را می سازند، همانند منابع اقیانوسی از سیلیسیوم، اکسیژن و عناصر شیمیایی دیگر ساخته شده اند و سیلیکات ها تا عمق 2 هزار و900 کیلومتری توسعه یافته اند. این عمق در حدود نیمی از شعاع زمین است. در این عمق پرتگاهی با چگالی هسته فلز آهن وجود دارد. 

این بررسی ها نشان می دهد که ایزوتوپ های سنگین تر سیلیکات های زمین از فوران ایزوتوپ های سنگین تر سیلسیوم شکل گرفته است.

هرچند هسته مریخ و شبه ستاره "وستا" هم  مثل زمین از فلز آهن تشکیل شده است، باوجود این، ویژگی های سلیکاتی زمین تفاوت های زیادی با سنگهای سیلیکاتی  این دوجرم آسمانی دارند.

این دانشمندان در توضیح این تفاوت احتمال داده اند که سیلیسیوم زمین به دو بخش تقسیم شده است. در بخش اول یک عنصر کوچک از فلز هسته ناپدید شده است و در بخش دوم پیوندهای سیلیسیوم - اکسیژن در جبه و پوسته زمین شکل گرفته اند.

لینک
۱۳۸٦/٤/۸ - کامبيز خالقی

       

جنگ ستارگان در سینما-فضا

نمایش و تحلیل علمی فیلم سینمایی مشهور "جنگ ستارگان" در بعد از ظهر یازدهم تیر 1386 آغاز دوباره مجموعه برنامه های سینما-فضا است که از سوی ماهنامه نجوم در تالار نمایش فرهنگسرای هنر (ارسباران) برگزار می شود.
تحریریه نجوم

برنامه سینما-فضا که مورد توجه طیف وسیعی از علاقه مندان به نجوم، فضا نوردی و فیلم های علمی- تخیلی سینمای جهان است، به نمایش و نقد علمی فیلمهای علمی- تخیلی سینمای جهان با موضوع فضا، نجوم و حیات برون زمینی می پردازد. تحلیل علمی و آموزشی این فیلمها از سوی کارشناسان ماهنامه نجوم ارائه می شود. برنامه سینما-فضا از شامگاه ۵ دی ۱۳۸۳ با نمایش و نقد فیلم سیاره سرخ (Red Planet)، داستان سفر پر مخاطره ی نخستین انسان ها به مریخ آغاز شد.

 

در تازه ترین برنامه سینما-فضا پس از نمایش فیلم جنگ ستارگان ۳ (انتقام سیت)، کارشناسان نجومی، فضایی و سینمایی به شرح علمی فیلم و توضیح نکات شگفت علمی فیلم و تطابق یا عدم تطابق واقعیت ها با صحنه های فیلم می پردازند. این برنامه در تاریخ ۱۱ تیر ۱۳۸۶ در ساعت ۱۵ تا ۱۸ در فرهنگسرای هنر (ارسباران) واقع در خیابان ارسباران، نرسیده به پل سیدخندان برگزار می شود.

 

 

نجوم، تنها ماهنامه عمومی اختر شناسی در خاورمیانه، از مهر سال ۱۳۷۰ برای علاقه مندان به اختر شناسی و فضا و با هدف ارتقای سطح دانش عمومی ایرانیان و ترویج زیبایی های آسمان شب منتشر می شود. برای اطلاعات بیشتر درباره این نشریه و برنامه های آن از جمله سینما-فضا و سمینارها و دوره های آموزشی نجوم به وبگاه ماهنامه (www.nojum.ir) مراجعه کنید.

 

لینک
۱۳۸٦/٤/۸ - کامبيز خالقی

       

ماموریت جدید مریخ نورد فرصت

مریخ نورد «فرصت»(Opportunity) پس از جمع آوری اطلاعات علمی کافی از لبه‌های دهانه‌ی برخوردی «ویکتوریا»(Victoria) اکنون آماده‌ی رفتن به داخل آن است.
پيمان اکبرنيا
 
مریخ‌نورد «فرصت»(Opportunity) پس از جمع‌آوری اطلاعات علمی کافی از لبه‌های دهانه‌ی برخوردی «ویکتوریا»(Victoria) اکنون آماده‌ی رفتن به داخل آن است. کنترل‌کنندگان ماموریت می‌گویند که هم‌اکنون به اندازه‌ی مورد نیاز از کناره‌های این دهانه اطلاعات جمع آوری کرده‌اند و آماده‌ی فرستادن مریخ‌نورد به داخل دهانه هستند. سفری که ممکن است راه برگشتی نداشته باشد.
دهانه‌ی ویکتوریا قطری معادل ۸۰۰ متر دارد و میلیون‌ها سال قبل در اثر برخورد یک شهاب‌ سنگ با سطح مریخ ایجاد شده است. فرصت با سفر به عمق این دهانه در واقع به گذشته‌ی مریخ سفر می‌کند. این مریخ نورد با بررسی لایه‌های زیرین سطح مریخ قادر خواهد بود گذشته‌ی مریخ را مورد مطالعه قرار دهد. فرصت به دنبال نشانه‌هایی از وجود آب در گذشته ی مریخ است.
 

مسیر حرکت فرصت در اطراف دهانه‌ی برخوردی ویکتوریا


البته تیم هدایت کننده از برگشت فرصت از داخل دهانه نا امید نیستند.با این که پس از گذشت حدود ۳ سال از آغاز ماموریت قابلیت‌های فرصت کمتر از گذشته شده است اما آن ها به بازگشت خوش بین هستند. شیب دیواره های این دهانه احتمالا حدود ۱۵ تا ۲۰ درجه است و امکان بازگشت برای این مریخ نورد وجود دارد.
«استیو اسکوایرز»(Steve Squyre)مسئول اصلی هدایت می‌گوید:" ما نمی‌خواهیم این یک سفر بدون بازگشت باشد. هنوز هدف‌های علمی زیادی بیرون از گودال وجود دارد. اما اگر این مریخ نورد نتواند از گودال بیرون بیاید, بهای آن را با کسب اطلاعاتی ارزشمند از داخل آن پرداخته است".
منبع: http://www.universetoday.com
لینک
۱۳۸٦/٤/۸ - کامبيز خالقی

   ستاره نوترونی داری جت   

 زمانی اخترشناسان بر این باور بودند که تنها سیاهجاله ها هستند که می توانند جت هایی از ماده را فوران کنند 

زمانی اخترشناسان بر این باور بودند که تنها سیاهجاله ها هستند که می توانند جت هایی از ماده را فوران کنند. تغییرات به سبب وجود افق رویداد، و فقدان ماده در نگاه به آن تمام این موارد وجود سیاهچاله را تایید می کنند، اما، اکنون ستاره ای نوترونی دارای تمام این موارد است.

این ها داده هایی ثبت شده توسط رصدخانه پرتو ایکس ناسا (چاندرا) است این تصویر در سیستم X-1صورت فلکی دوپرگار ثبت شده است. درحقیقت این یک سیستم دونایی، شامل ستاره ای فوق العاده پرجرم تر از خورشید و ستاره ای نوترونی است. در این سیستم ستاره نوترونی از ماده ستاره پرجرم تغذیه می کند و سبب می شود تا مواد در دیسکی اطراف ستاره نوترونی گردهم آیند. در این فرآیند ماده زیادی از ستاره پرجرم مصرف می شود تا از رشد دیسک در ستاره نوترونی پشتیبانی کند و در نهایت دیسک چنان داغ می شود که در طیف پرتو ایکس شروع به تابش می کند.

در این هنگام مرکز دیسک توسعه یافته شروع به فعالیت می کند و مانند موتوری قدرتمند مواد داغ را همچون جتی بلند از قطبین به بیرون فضا پرتاب می کند، این پدیده فقط در سیاهچاله ها رخ می دهد اما این بار در یک ستاره نوترونی حادث

شده است.

در تصویر چاندرا (بالا، چپ) می توانید مخروطی را در دو طرف ستاره نوترونی مشاهده کنید. ستاره نوترونی بر گرد محور آن در چرخش است و جت های بلندی از مواد را از خود به بیرون پرتاب می کند.

منبع : Universe Today

لینک
۱۳۸٦/٤/۸ - کامبيز خالقی

       

دو ابرنواختر در یک کهکشان

در شش هفته ی گذشته اخترشناسان دو انفجار ابرنواختری را در یک کهکشان کم نور در صورت فلکی جاثی ثبت کردند. تا پیش از این هیچ‌گاه دو انفجار ابرنواختری با این فاصله ی زمانی کم در یک کهکشان مشاهده نشده بود.
پيمان اکبرنيا
 
در شش هفته‌ی گذشته اخترشناسان دو انفجار ابرنواختری را در یک کهکشان کم نور در صورت فلکی جاثی ثبت کردند. تا پیش از این هیچ‌گاه دو انفجار ابرنواختری با این فاصله‌ی زمانی کم در یک کهکشان مشاهده نشده بود.
این کهکشان که با نام «MCG +۰۵-۴۳-۱۶ » شناخته می‌شود در فاصله‌ی ۳۸۰ میلیون سال نوری از ما قرار دارد.
نکته‌ی جالب دیگر این است که این دو انفجار از دو نوع مختلف هستند. ابرنواختر ۲۰۰۷ck یک ابرنواختر از نوع II است. این نوع از انفجارات ستاره‌ای در پایان عمر یک ستاره‌ی پرجرم اتفاق می‌افتند. با تمام شدن سوخت هسته‌‌ای٬ ستاره منقبض می‌شود و سپس با انفجاری شدید لایه‌های بیرونی خود را از دست می‌دهد. این ابرنواختر بار اول در ۱۹ می ۲۰۰۷ رصد شد.
 

تصویر دو ابرنواختر که تلسکوپ فضایی مرئی/فرابنفش «سوییفت»  ناسا آن ها را شکار کرده است.


سرگذشت ابرنواختر دوم با نام ۲۰۰۷co کاملا متفاوت است. این ابرنواختر در اثر انفجار یک ستاره در پایان عمر خود به وجود نیامده است. منظومه‌ای را در نظر بگیرید که از یک ستاره‌ي معمولی و یک کوتوله‌ی سفید تشکیل شده است. در اثر نزدیک بودن این دو به یکدیگر کوتوله‌ی سفید گازهای ستاره‌ی دیگر را می‌بلعد و پس از مدتی همانند یک بمب هسته‌ای بسیار قدرتمند منفجر می شود. به این نوع از انفجار٬ ابرنواختر نوع Ia گفته می‌شود و ۲۰۰۷co از این دسته از ابرنواخترها است.
«استفان ایملر»(Stefan Immler ) از مرکز فضایی «گادرد»(Goddard ) ناسا می‌گوید: "در هر کهکشان معمولا هر ۲۵ تا ۱۰۰ سال یک انفجار ابرنواختری اتفاق می‌افتد. بنابر این مشاهده‌ی دو ابرنواختر با فاصله‌ی زمانی ۱۶ روز در یک کهکشان قابل توجه است".
البته باید توجه داشت که این دو ابرنواختر چند هزار سال نوری از هم فاصله دارند و با این که ما دو انفجار را در فاصله ی زمانی ۱۶ روز رصد کرده‌ایم اما ممکن است این اتفاقات با فاصله ی زمانی چند هزار سال اتفاق افتاده باشند.
منبع:

www.spaceflightnow.com


© Nojum Magazin
لینک
۱۳۸٦/٤/٧ - کامبيز خالقی

       

زهره و زحل در کنار هم

شامگاه يکشنبه دهم تير ماه سياره زهره به ديدار حلقه هاي سياره طوق بر گردن منظومه شمسي مي‌رود و يکي از زيباترين مناظر آسمان تابستان امسال را در کنار يکديگر به‌وجود مي‌آورند.
حامد پور خرسندي
 
منظره افق غربي،‌شامگاه دهم تير ماه
این شبها پس از غروب خورشید، سیاره پرفروغ زهره از قدر ۳/۴- در آسمان غربی و در مرز دو صورت فلکی خرچنگ و اسد (شیر) می درخشد. همچنین در سمت شمال زهره، «ستاره» پرفروغ دیگری از قدر ۵/۰ دیده می شود. 

اگر تلسکوپتان را به سمت ستاره کم نورتر نشانه بروید، در میدان دید، ارباب حلقه‌های منظومه شمسی، زحل، دیده می شود.

فاصله ظاهری این دو سياره نسبت به یکدیگر هر شب کمتر می شود. که حداقل این فاصله را می توان، شامگاه دهم تیر، بلافاصله پس از غروب خورشید شاهد بود. این مقارنه بسیار زیبا در ساعت ۲۰:۱۵ به اوج خود می رسد و تا زمان غروب آن دو که دقايقي پيش از ساعت ۲۲ است ادامه دارد. در اين شب فاصله این دو از هم حدود ۴۱ دقیقه قوس خواهد بود. اگر با تلسکوپي با بزرگنمايي نسبتا کم و ميدان ديد حدود يک درجه به این منظره بدیع نگاه کنید، می توانید سیاره درخشان زهره را در حالت هلال پهن و به قطر زاويه‌اي حدود ۳۲ ثانيه قوس در کنار سياره طوق بر گردن منظومه شمسي به قطر زاويه‌اي با همين حدود (با احتساب حلقه‌ها حدود ۳۴ ثانيه قوس و قطر ۱۷ ثانيه قوس بدون حلقه‌ها) ببینید.
 
جالب است که در این هنگام با تلسکو‍پهای کوچک بزرگترین قمر زحل، تیتان، نیز در حدود فاصله ۵/۲ دقیقه قوس زحل دیده می‌شود با تلسکوپهای بزرگتر شاید بتوان چند قمر دیگر را نیز با تاریک شدن آسمان و پیش از فرو رفتن زحل و زهره در غبار افق دید.  
 
شبيه‌سازي منظره تلسکوپي زهره و زحل در شامگاه ۱۰ تير۱۳۸۶
در نگاه با چشم  يا با دوچشمي‌هاي کوچک با ميدان ديد باز ستاره قلب الاسد نیز در شمال شرق آن دو و در فاصله زاويه‌اي حدود ۶ درجه‌اي (بالا چپ) به نظاره این مقارنه نشسته است.
 
در شبهاي پس از دهم تير منظره مقارنه آن دو ديدني است به طوري که در شب ۱۱ تير حدود ۱ درجه، شب ۱۲ تير حدود ۵/۱ درجه، شب ۱۳ تير حدود ۲ درجه،  در شب ۱۴ تير حدود ۵/۲ درجه و شب ۱۵ تير حدود ۳ درجه فاصله دارند و کماکان در ميدان ديد دوچشمي‌هاي بزرگ نيز کنار هم ديده مي‌شوند. با دور شدن آنها زهره به قلب الاسد نزدیک می‌شود و مثلث کشیده زیبای زحل، زهره، و قلب الاسد پدید می‌آید. سپس با فرا رسیدن آغاز ماه قمری در روزهای پایانی تیر مناظر دل انگیز حضور در جمع این سه دیده خواهد شد.  
 
مقارنه ۴۱ دقیقه قوسی زهره و زحل در شامگاه ۱۱ تیر بهترین مقارنه آن دو تا زمان مقارنه استثنایی مرداد ۱۳۸۷ میان این دو سیاره است که آن دو به ۱۳ دقیقه قوسی یکدیگر می‌رساند،‌ پدیده‌ای کم نظیر که تا دی سال ۱۳۹۵ (۹ ژانویه ۲۰۱۶) رکورد نزدیکی این مقارنه شکسته نخواهد شد. با وجود این، مقارنه ۱۱ تیر امسال از نظر بصری به علت بزرگی زاویه‌ای زهره و شکل هلال مانند آن زیبایی خاص و برگزیده‌ای دارد.
               http://www.nojum.ir/news/articles/408/
لینک
۱۳۸٦/٤/٧ - کامبيز خالقی

       

آیا انسان تنها ناز پرورده این جهان است ؟ 
منظومه شمسی ما با بیشتر منظومه های سیاره ای شناخته شده در اطراف ستاره های دیگر تفاوت دارد، چون به شیوه دیگری شکل گرفته است. اگر چنین باشد، سیارات زمین مانند بسیار نادر هستند. اخترشناسان پس از بررسی مشخصات حدود 100 منظومه سیاره ای و بررسی دو روش شکل گیری سیارات اعلام کردند که منظومه شمسی ما به راستی مظومه ای خاص است. در منظومه ما مدار همه سیارات بزرگ، تقریبا دایره ای است و چهار سیاره غولپیکر در فاصله زیادی از خورشید قرار دارند. اما بیشتر سیاره های فرا خورشیدی کشف شده غول های مشتری مانند هستند که به ستاره مادرشان نزدیک اند و مدارشان، بیضی بسیار کشیده ای است. دو توضیح برای این یافته ها وجود دارد. اول اینکه احتمالا فرایندهای شکل گیری سیارات متعدد است و فرض اخترشناسان مبنی بر اینکه همه سیارات مثل هم شکل می گیرند اشتباه بوده است. در شبیه سازی شکل گیری سیارات منظومه شمسی، سیارات غولپیکر همچون مشتری، با گرد آمدن گاز در در اطراف هسته های سنگی – صخره ای (مانند زمین) شکل می گیرند. این هسته اولیه در محیط سرد دور از ستاره در ابر اولیه، با گرانش خود، گازها را به طرف خود می کشد و لایه ی ضخیمی از گاز اطراف ستاره، هسته را می پوشاند. اما نزدیکتر به ستاره به دلیل حرارت بالا و بادهای شدید خورشیدی، هسته های صخره ای توان به دام انداختن گازها را ندارند و به شکل سیارات زمین مانند باقی می مانند. 
                                                                                        

 

نظریه پذیرفته تر این است که سیارات غولپیکر فراخورشیدی، مستقیما از رمبش گرانشی گازها شکل می گیرند. در این داستان هسته های صخره ای سیارات زمین مانند، اصلا شکل نمی گیرند. اگر این نظریه برای همه سیاره های فراخورشیدی درست باشد، پس بیشترشان سیاره زمین مانندی که بتواند میزبان حیات آشنای ما باشد، ندارند. البته نتیجه هنوز قطعی نیست و شاید توضیح دیگری برای تفاوت های ظاهری میان منظومه های فراخورشیدی باشد. ماهیگیری را تصور کنید که نتیجه می گیرد همه ماهی ها بزرگتر از 10 سانتی متر هستند، چون این مقدار اندازه شکاف های تورش است. این شاید همان اتفاقی باشد که برای جستجوگران سیاره های زمین مانند می افتد. ابزارهای ما هنوز نتوانسته اند این سیارات خرد را بیابند. شاید حدود 3 تا 4 سال دیگر وقت لازم باشد تا اخترشناسان به قدرت رصدی مناسبی دست یابند که بفهمند کدام نظریه درست است.  

               http://www.parssky.com/news/?NewsID=1886&Cat=Solarsystem
لینک
۱۳۸٦/٤/٧ - کامبيز خالقی

       

 به نظر می رسد که در سال 1408 سیارکی به زمین برخورد کند. هر چند احتمال برخورد بسیار کم است اما  
خطر برخورد خرده سیاره ای سرگردان همواره حیات روی زمین را تهدید می کند. به طور میانگین در هر هزار سال صخره ای 100 متری با زمین برخورد می کند که اگر به مناطق پر جمعیت اصابت نماید، می تواند شهری را نابود سازد. در هر یک میلیون سال برخورد سیارکی به قطر یک کیلومتر و در هر صد میلیون سال برخورد سیارکی به قطر 6 تا 10 کیلومتر حیات سراسر زمین را تهدید می کند. با توجه به احتمال برخورد سیارکی نزدیک به زمین به نام " آپوپیس " در سال 1408( 2029 )، هر چند احتمال بسیار کم است، از حالا سازمان های فضائی راه حل هائی را برای رویاروئی با چنین مهمانان ناخوانده ای مطرح می کنند. به تازگی سازمان فضائی اروپا( اسا ) طرحی بر مبنای دو فضاپیما به نام های " هیدالگو " و " سانچو " را برای انحراف آزمایشی یک سیارک بی خطر، مطرح کرده است. هیدالگو با سرعت زیاد به سیارک برخورد می کند و سانچو از فاصله امنی اثرات برخورد و تغییرات اندک مدار سیارک را بررسی می کند. البته سانچو پیش از فضاپیماهای دیگر به سیارک هدف می رسد و چندین ماه به نقشه برداری دقیق آن می پردازد. در حال حاضر دو سیارک هدف مورد نظر است و تا اواخر سال جاری یکی انتخاب خواهد شد. پس از آن آماده سازی و ارسال فضاپیما مشخص خواهد شد. 
 
 
 
 
لینک
۱۳۸٦/٤/٦ - کامبيز خالقی

       


رصد یک ابرستاره اسرارآمیز جدید
ناسا موفق شد تصاویر جدیدی را از انفجار ابرستاره ای که در فاصله 7هزار و 500 سال نوری از زمین واقع شده است، تهیه کند.

به گزارش خبرگزاری مهر، داشنمندان ناسا با استفاده از رصدخانه اشعه ایکس چاندارا و تلسکوپ فضایی هابل از ستاره اسرارآمیزغول پیکری که در فاصله 7هزار و 500 سال نوری از زمین قرار دارد، عکسبرداری کردند.

این ابرستاره که "اتا کارینا" نام دارد، یک جرم آسمانی متراکم و بسیار درخشان است که به سرعت سوخت هسته ای خود را مصرف می کند.

مختصصان ناسا پیش بینی کرده اند که این ابرستاره درصورتی که با این سرعت سوخت هسته ای خود را مصرف کند، می تواند چشم برهم زدنی منفجر شده و تبدیل به یک ابرنواختر شود.

براساس گزارش پایگاه خبری ناسا، این محققان با استفاده از این تصاویردر حال بررسی ساختار این ابرستاره هستند.

از مطالعات اولیه این تصاویر مشخص شده است که این ستاره تشعشعات گاز سرد و ذرات گردوغبار از خود ساطع می کند و دارای دو قطب است.

تصاویر تلسکوپ رصدخانه چاندرا نشان می دهد که بخش هایی از این ستاره زرد مایل به نارنجی است و در اثر برخورد گازهای ساطع شده به اطراف، دمای " اتا کارینا" به میلیون ها درجه می رسد.

بنابراین گزارش، جرم این ابرستاره بین 100 تا 150 برابر جرم خورشید است و تکامل بسیار سریعی دارد.

همچنین اتا کارینا در سال 1840 یک فوران آتشفشانی داشته است که موادی که در اثر این فوران منتشر شده اند، 10 برابر جرم خورشید بوده اند.


لینک
۱۳۸٦/٤/٦ - کامبيز خالقی

   ناسا براي مطالعه دقيق‌تر بر روي پديده‌هاي كيهاني اداره جديدي تاسيس کرد   

آژانس فضانوردي ناسا از ايجاد اداره اي جديد با هدف مطالعه نزديكتر بر روي پديده‌هاي كيهاني شامل انرژي سياه و سياه چاله‌ها خبر داد.

 

به گزارش سرويس «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)،ناسا اعلام كرد: اين اداره تازه تاسيس با عنوان «اداره كاوش هاي انشتين» در مركز پرواز فضايي گودارد در گرين بلت مستقر خواهد شد.

 

اين اداره براي كمك به پاسخگويي به سوالات اساسي و اصلي درباره صدا و تكامل كائنات طراحي مي‌شود.

 

احداث اين اداره بخشي از برنامه «ماوراي انيشتين» است كه اين برنامه متشكل از پنج ماموريت طراحي شده مي‌باشد. اين ماموريت ها شامل دو رصد اصلي و سه مورد كاوش و تحقيق مختصرتر است.

 

در اين كاوش ها طبيعت انرژي تاريك، فيزيك پديده انفجار بزرگ و توزيع وانواع چاله‌هاي سياه در كائنات مورد بررسي قرار خواهد گرفت

لینک
۱۳۸٦/٤/٦ - کامبيز خالقی

       

بازی های حلقه ای

 

[سرویس خبری، کامبیز خالقی]

 

با توجه به تحقیقات جدید این احتمال وجود دارد که انحراف حلقه های فم الحوت ناشی از یک سیاره ی کشف نشده  باشد.

 

ستاره شناسان دانشگاه روچستر در آخرین بیانیه ی انجمن نجوم سلطنتی عنوان کردند ممکن است سیاره ای در ابعاد نپتون عامل انحراف حلقه های گرد و غبار ستارگان جوان باشند . ستارگانی که روزهای اول زندگی خودرا سپری می کنند توسط یک ابر از جنس غباری همجنس با  ستاره ی مادر احاطه شده اند و در بیشتر موارد مشاهده ی این حلقه تمرکز کانون ابر مذکور روی ستاره ی مرکز سامانه بوده است .

 

اما ستاره ی جدیدی یافت شده که گرد و غبار احاطه کننده ی آن کانونی غیر از کانون ستاره را نشانه گرفته است و کشیدگی آن ابر در یک طرف بیش از سمت دیگر است . به گفته ی آلیس کوییلن  پروفسور ستاره شناس این انجمن محتمل است که یک سیاره به دور این ستاره در حال گردش باشد ولی سوال اساسی که اکنون مطرح است به وجود یا عدم وجود این سیاره بر می گردد و  حتی اگر فرض را بر آن نهیم که چنین سیاره ای وجود دارد ابعاد آن چقدر است ؟ کجاست و یا چرا تاکنون موفق به رصد آن نشده ایم ؟

 

تاکنون حدود 250 سیاره ی فراخورشیدی کشف شده اند ولی همه ی آنها آنقدر دور هستند که تاثیر چندانی روی ستاره ی اصلی سامانه و اجرام پیرامون آن نداشته باشند . پروفسور کوییلن می افزاید: ما مدتها است بدنبال منبعی می گردیم که عامل ایجاد کشیدگی ابرهای دور ستاره ای هستند و از ا ین رو  وی مجربترین و خبره ترین فرد برای پیش بینی اندازه  و موقعییت چنین سیاره ها یی بشمار می رود .

 

به گفته ی وی با توجه به عکسهایی که تلسکوپ فضایی هابل از قطر ستاره ی فم ا لحوت در فاصله ی 25 سال نوری از ما تهیه کرده با وجود استفاده از کرونوگراف تنها قادر به آشکار سازی ابر پیرامون ستاره بوده است و از آنجایی که این ستاره از پرنورترین ستارگان آسمان پاییزی بشمار می رود احتمال کشف کردن سیاره ای در مدارها ی پایین را منتفی می کند . بهرحال این تصویر آنقدر شفاف هست که نشان دهد اختلاف کانون قابل توجهی پیرامون ستاره ی مذکور وجود دارد و سوال اساسی موجود برای پاسخگویی به این معما یافتن راه حلی است تا هرچه بهتر بتوان ازانتشار نور ستاره ی مادر در عکسهای مخابره شده جلوگیری کرد.از وقتی که در سال 2002 ثابت شد که یکی از سیارات فراخورشیدی دارای حلقه است کوییلن نظرییه های متعددی را مطرح نموده ولی محتمل ترین آنها بر فعل النفعالات بین دو جرم استوار است برای مثال با توجه به ویزگیهای هیدرودینامیکی ستارگان جوان که دارای کمربند غبار هستند جریانات سیالی در آن لایه ها مشاهده می شود که باعث تسلط یکی از کمربندها بر ابرهای ضعیف تر می شود و به مرور زمان این امر عاملی است برای یکتا شدن کمربندها .

 

محاسبات کوییلن درمورد این لبه ی تیز می طلبد که یک سیاره ی نسبتا کوچک در ابعاد نپتون در طرف دیگر حلقه وجود داشته باشد و چرخش چنین سیاره ای در آن فاصله ی دور در سامانه امری تقریبا نادر است و یا حداقل نمونه های اندکی از آن کشف و به ثبت رسیده اند. وقتی ستارگان در حال تشکیل از ابرهای عظیم عناصر اولیه هستند نیروی جنبشی اندکی بر سایر اجرام واقع در ابر وارد می کنند . این سیاره ها در مدارها ی نزدیک به ستاره و در مدارهایی دقیقا دایره ای شکل روزگار می گذرانند اما اگر سیاره ی فم الحوت وجود داشته باشد از ستاره اش 1.4 بیلیون مایل فاصله دارد (این فاصله 15 برابر واحد نجومی است ) که نشان می دهد این مدار انحراف باورنکردنی و فاحشی دارد . احتمال این وجود دارد که انحراف مداری مذکور ناشی از برخورد سیاره ی نسبتا بزرگ دیگری با جرم هنوز نامریی ما ناشی شده باشد ولی در هر صورت احتمال چنین برخوردی خود امری دور از واقعییات بنظر می رسد و علاوه بر این ناقض دیگر این حکم عدم وجود هرگونه کمربند سیارکی در درون این ابر است . به هر حال تمام مدلهای گفته شده در حد تئوری است و باید منتظر عکسهای دقیقتر از فم الحوت باشیم ولی آیا هرگز قادر خواهیم بود کرونوگرافی بسازیم که اینچنین آشکار سازی قویی داشته باشد ؟

 

این تحقیق توسط انستیتو ملی علم و سازمان فضایی آمریکا (ناسا) پشتیبانی می شود.

http://www.iranastronomers.org/news/1386/04/ring_play.htm   

لینک
۱۳۸٦/٤/٥ - کامبيز خالقی

       

 برنامه های ویژه تابستان 86 انجمن

 

 نظر به آغاز فصل تابستان و اهمیت پرکردن اوقات فراغت دانشجویان و دانش آموزان عزیز و رویکرد جامعه دانش پژوه کشور به نجوم آماتوری ، این مرکز همچون سالیان قبل برنامه های ویژه ای را برای این فصل در نظر گرفته و به شرح ذیل ارایه می کند:

 

1-  برگزاری دوره های مختلف نجوم آماتوری در سه مقطع مقدماتی جهت آشنایی اولیه با مفاهیم و تعاریف در حوزه نجوم ، دوره متوسط با سرفصلهای عکاسی نجومی ، نجوم رصدی و نجوم محاسباتی ، دوره های متنوع  پیشرفته که  بصورت کارگاهی اداره می شود و از جمله به کارگاه رویت هلال  ،  تراش آینه و ساخت تلسکوپ  ، اختر فیزیک پیشرفته 1و2 ، علوم فضایی و ....  می توان اشاره نمود. لازم به ذکر است کلیه خانمها و آقایان از گروههای مختلف سنی با تحصیلات مقطع اول راهنمایی به بالا از دوره ها می توانند استفاده نمایند.

 

2-  برگزاری چندین برنامه رصدی که بدور از شهرها و آلودگی هوای تهران ترجیحاً در کنار آثار تاریخی و در مناطق کویری همچون مرنجاب کاشان ،خورهه محلات و ... به اجرا در می آید. اهم برنامه های رصدی بدین شرح است :

 

الف -  21 تیر               دو  رصد عمومی جهت آشنایی علاقمندان مطالعات عملی و کاربردی  با آسمان تابستان یکی از سوی    

 

                                    انجمن و دیگری با حضوردانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی که با همکاری این مرکز انجام خواهد شد.

 

 ب  - 28 تیر                 رصد آموزشی (گروه 1 ) جهت آموزش عملی افرادی که در دوره های قبل حضور داشته اند .

 

  ج- 18 مرداد               رصد عمومی با استقبال از بارش شهابی پرساووشی

 

  د- 25 مرداد                 رصد آموزشی ( گروه 2 ) جهت دانش پژوهان دوره های قبل

 

  ه – 15 شهریور            رصد عمومی برای وداع با آسمان تابستان

 

3- اجرای گردهمائی های مختلف از جمله در روز اول مرداد به مناسبت سالروز تاسیس انجمن با سخنرانی،پخش اسلاید، معرفی آماتور نمونه نجوم کشور ، ارایه مقالات و رصدشامگاهی .

 

برنامه دیگر نشست علمی فصل تابستان در روز 13 شهریور مصادف با  سالروز بزرگداشت ابوریحان بیرونی همچون سالیان گذشته با برنامه های متنوع به اجرا در می آید. ضمناً حضور فعال همراه با ارایه سخنرانی و پوستر سخنرانی از سوی این مجموعه در سومین گردهمایی رویت هلال کشورکه توسط شورای تقویم موسسه ژئو فیزیک دانشگاه تهران برگزار می گردد، صورت خواهد پذیرفت.

 

4- اجرای برنامه های ترویجی در پارکها ، فرهنگسراها و مراکز داوطلب در طول تابستان که رصد ماه و سیارات با تلسکوپ و پخش تصاویر نجومی برای عموم امکان پذیر می گردد .

 

5- اجرای طرحهای مشترک با گروههای شهرستانی که امسال در سه استان خراسان رضوی، اصفهان و گیلان  باتوجه به گروههای فعال و فراگیر در آن مناطق و ضرورت آشنایی آماتورهای مجموعه های نجومی کشور به منظور انجام پروژه های پژوهشی مشترک در آینده و تبادل اطلاعات و اجرای برنامه های ترویجی در مراکز ناشنوایان ،نابینایان و مراکز ویژه نگهداری کودکان ،که برای اولین بار با عنایت به گستره کشوری فعالیتهای این انجمن، برنامه ریزی و اجرا خواهد شد.

 

6- حضور فعال در طرح سراسری بررسی علمی و رویت هلال رمضان 1428 در شهریور ماه 

 

علاقمندان برای بهره گیری مناسب از این برنامه ها می توانند همواره از طریق  سایت و یا تلفن 66922627   با روابط عمومی انجمن مرتبط و از جزییات برنامه ها آگاهی یابند.

 

در پایان امیدواریم بتوانیم با همراهی مراکز خبر رسانی و مجموعه هایی که دارای تعهد کافی و انگیزه و دغدغه صرفاً علمی هستند برای اعتلای دانش جذاب و کهن ستاره شناسی و برای گسترش نجوم آماتوری گامی هرچند کوچک در این مرزپرگهر برداریم. 

لینک
۱۳۸٦/٤/٥ - کامبيز خالقی

       

تفكيك حركت موضعي و كلي كهكشان ها

[سرویس علمی، خبرگزاری ایسنا]

 

 

 

دكتر كامبيز فتحي، اخترفيزيكدان جوان ايراني و همكارانش در تازه‌ترين تحقيقات خود براي نخستين بار موفق به اثبات عملي برخي تئوري هاي كهكشان شناسي و تفكيك حركت هاي موضعي و كلي كهكشان ها شدند.

به گزارش خبرنگار «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، يافته‌هاي اخير اين اخترشناسي جوان ايراني به عنوان يكي از سه مقاله برتر نجومي در يكي از شماره‌هاي اخير نشريه Astronomy and Astrophysics به چاپ رسيده است.

انتخاب مقاله دكتر فتحي و همكارانش به عنوان مقاله برگزيده از بين صدها مقاله واصل شده و دهها مقاله پذيرفته شده در اين مجله معتبر علمي كه از آن به عنوان يكي از انگشت شمار نشريات علمي برتر جهان در حوزه گسترده اخترشناسي ياد مي‌شود حاكي از اهميت بالاي يافته‌هاي ارائه شده در آن نه فقط در حوزه كهكشان شناسي كه در كل زمينه‌هاي متنوع نجوم است.

دكتر كامبيز فتحي كه سرپرستي گروهي بين‌المللي از اخترشناسان را در اين تحقيقات بر عهده داشته است در سال 1353 در شهر «سقز» در استان كردستان به دنيا آمده و تحصيلات مقدماتي خود را تا سال دوم راهنمايي در ايران طي كرد.

وي تحصيلات كارشناسي و كارشناسي ارشد خود را در رشته رياضي در دانشگاه «اپسالا» سوئد سپري کرد و دوره كارشناسي ارشد اخترفيزيك نظري را در دانشگاه «كمبريج» انگلستان پشت سر گذاشت.

فتحي از سال 2000 تحصيلات دكتريش را در رشته اخترفيزيك در مؤسسه اخترشناسي Kapteyn هلند - با كار در مراكز تحقيقاتي آمريكا، هلند و فرانسه - آغاز كرد.

زمينه تحقيقات رساله وي، بررسي شكل كهكشان‌هاي مارپيچي و ديناميك فيزيكي آنها و مطالعه نحوه ايجاد و روند تكامل آنها بوده است.

اين اخترفيزيكدان جوان ايراني در حال حاضر فعاليت هاي پژوهشي‌اش را در دانشگاه «استكهلم» سوئد و مؤسسه تحقيقات اختر فيزيك‌ در جزاير «قناري» اسپانيا ادامه مي‌دهد كه زمينه اصلي اين تحقيقات كهكشان‌هاي مارپيچي و نحوه سرازير شدن مواد به درون ابرسياه‌ چاله ‌مركزي آنهاست.

دكتر فتحي در گفت و گويي تلفني با خبرنگار «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) در تشريح تحقيقات اخير خود اظهار داشت: به طور كلي در مطالعات كهكشان شناسي دو روش عمده مطرح است كه شامل تصويربرداري از كهكشان ها و ارائه و بسط تئوري هاي علمي با بررسي تصاوير تهيه شده و ديگري كه من هم در تحقيقاتم از آن پيروي مي‌كنم مطالعه اسپكتروسكوپيك كهكشان هاست كه نه تنها شكل كهكشان ها كه حركات درون آنها را نيز نشان مي‌دهد.

وي خاطر نشان كرد: ما در تحقيقات اخير خود كهكشاني موسوم به NGC 628 را بررسي كرديم كه ظاهرا عادي به نظر مي‌رسيد ولي مطالعات اسپكتروسكوپيك ما سه يافته مهم را به دنبال داشت. در اين مطالعه توانستيم با توسعه تكنيك هاي موجود سرعت حرکت ابرهاي گازي درون اين كهكشان را اندازه گيري كرده و سرعتهايي را كه ناشي از وجود اين بادها (فعل و انفعالات موضعي) بود از سرعت كلي كهكشان (سرعت دور شدن آن از ما) كه ناشي از ساختارهاي مارپيچي آن است تفكيك كنيم.

دكتر فتحي تصريح كرد: در درون كهكشان ها علاوه بر فرو ريختن ابرهاي گازي بر روي هم در اثر فعل و انفعالات كهكشان، بادهاي زيادي نيز در پي تولد ستارگان جديد در داخل اين ابرها ايجاد مي‌شوند كه قسمت هاي بيروني ابرها را به سمت خارج سوق مي‌دهند. سرعت اين بادها بسيار بالاست به طوري كه بنابر تخمين‌ها به هزاران كيلومتر بر ثانيه بالغ مي‌شود.

وي با اشاره به اين كه گازهاي درون كهكشان ها كه محل تولد ستارگان جديدند كانون تغيير و تحولات جدي در شكل و ساختار دروني كهكشانها هستند، اظهار داشت: ما در تحقيقات خود توانستيم با استفاده از تجهيزات منحصر به فردي كه در مركز تحقيقات نجومي جزيره قناري داريم گاز ايجاد كننده ستاره‌ها را با دقت بسيار بالا مورد مطالعه قرار داده و ساختار جالب توجه كهكشان NGC 628 را كه فرمي دو بخشي دارد مستقيما بررسي كنيم. اين كهكشان به صورتي است كه علاوه بر ساختار كلي آن بخش بسيار كوچكي به فرم ديسك در وسط آن تشكيل شده كه به سرعت دور خود مي‌چرخد.

 

لینک
۱۳۸٦/٤/٥ - کامبيز خالقی

       

آسمان تیرماه

تهيه و تدوين:مهندس مسعود عتيقي،مدیر انجمن نجوم آماتوري ايران

اولین ماه فراغت از تحصیل را دانشجویان و دانش آموزان عزیز پیش رو دارند البته معلمان و استادان را نیز می توان به این فهرست اضافه نمود و رویدادهای این ماه را برای بررسیهای شما عزیزان یادآور می شویم.

مهر درخشان در صورت فلکی دو پیکر است و برخی رویدادهای شاخص در تیرماه بدین شرح است :

*ماه در این ماه

از چهارشنبه 6 تیر تا شنبه 9 تیر ماه نور ماه پس از بدر مزاحم اصلی برای بررسی غیر ستاره ای های صور کژدم و کمان است و بهتر است زمان دیگری را برای مطالعات خود بر روی اجرام زیبا و فراوان غیر ستاره ای این برجهای آسمانی اختصاص دهید.

بامداد جمعه 15 تیر ماه در افق شرق جنوب شرق ، ماه در تربیع آخر به حدود ...

بامداد چهارشنبه 20 تیر ماه نیز هلال زیبای صبحگاهی جمادی الثانی همراه با خوشه باز ستاره ای پروین 45 M بعد از ساعت 4 صبح طلوع می کند ...

جدایی خوشه بازستاره ای 35 M در دو پیکر با هلال صبحگاهی جمادی الثانی در بامداد 22 تیر است.روزی که باید با کمان ابروی این ماه وداع نمایید (رجوع به بخش رویت هلال فصل نامه)

در اولین شامگاه ماه رجب کمان ابروی این ماه در پایین و سمت راست سیاره حلقه برگردن کیوان ...

 در شب بعد هلال افزاینده بالای ناهید جا خوش کرده است و ...

شنبه 30 تیر، ماه درتربیع اول پایین ستاره سماک اعزل در صورت فلکی ...

حتماً اواسط خرداد و مشاهده سیاره زیبای تیزپا عطارد را در پایین دو پیکر بخاطر داریدو حالا اگر قصد دارید سیاره تیر این غزال تیزپا و از سوی دیگر این سیاره کم رو که در فرصتهای کمتری به زمینیان رخ می نماید را مشاهده کنید  روزهای پایانی تیر ماه را انتخاب و قبل از روشنی هوا و طلوع خورشید را بدین منظور انتخاب نمایید.جدایی بسیار کم و شاخصی در بین سیارات و ماه در تیرماه مشاهده نمی گردد . مطالعه صور قابل مشاهده را به شما توصیه می کنیم. فراموش نکنید خورشید دو پیکر را  طی می کند  و صور زمستانی  همچون  شکارچی  با  غروب  آفتاب  غروب می کند. 

 آسمانتان صاف

مطلب کامل آسمان این ماه از طریق فصلنامه تابستان انجمن همراه با مطالب مفید دیگر ارایه شده است.

لینک
۱۳۸٦/٤/٥ - کامبيز خالقی

       

 

 

 

فرود آتلانتیس

 

[سرویس خبری، کامبیز خالقی]

 

شاتل فضایی آتلانتیس روز جمعه ساعت 3:49 به خلبانی لی آرچمبلت  در فرودگاه نظامی ادوارد در ایالت کالیفرنیا ی آمریکا به زمین نشست .

 

به گزارش خبرگزاری سازمان فضایی آمریکا , شرایط نامساعد جوی باعث شده بود که این فضاپیما باز هم در مدار خود باقی بماند و مطابق برنامه ی اولیه فرود نیاید این شاتل بعد از گردشی مجدد در مداری به دور زمین وارد جو شد و در شرایطی که بیشتر کارشناسان از فرود این شاتل ابراز نا امیدی می کردند به زمین نشست .

 

این شاتل که با هزینه ای معادل 367 میلیون دلار به فضا پرتاب شد در طی ماموریت خود با فراز و نشیب های زیادی روبه رو شده است .

 

در روزهای اول خبر نقص سپر حفاظتی و انجام دو ماموریت برای ترمیم آن ,سپس از کارافتادن سیستم های کنترلی و حیاتی که توسط روسها اداره می شد , خبرهای ناگواری بود که این ماموریت با پشت سر گذاشتن آنها توانست ماموریت خود را به پایان برساند. درحالی که این شاتل در روز چهارشنبه از ایستگاه جدا شد طی مراحلی با کاهش مدار خود به نزدیکی جو رسید و خدمه را در مرحله ی بحرانی دیگری قرار داد .

 

با توجه به گفته های برج کنترل شاتل , ورود آنها به جو 24 ساعت به تعویق افتا د و زمان فرود 3:30 عصر به وقت جهانی اعلام شد . با این وجود به نظر می رسید که شرایط جوی بارانی و ابری در ارتفاعات بالا باقی بماند و فرمانده شاتل ریک استارکو مجبور به فرود اضطراری در ساعت 2:25 عصر شود و این در حالی بود که ترمیم سپر شاتل به طور کامل انجام نشده بود و این نقص با وجود آن که درنقطه ی خطرناکی قرار نداشت احتمال تکرار خاطره ی تلخ کلمبیا را تداعی می کرد.

 

گفتنی است که شاتل آتلانتیس تاکنون 28 ماموریت موفقیت آمیز را در پرونده ی خود ثبت کرده است و 174 فضانورد توسط این شاتل به ایستگاه فضایی رفته یا بازگشته اند .

 

ناسا مدت 2 سال پرتاب شاتل ها را متوقف کرده بود تا نقص سپر حرارتی آنها را برطرف کند و تاکنون از تمام آزمایشهای خود با درصد موفقیت قابل قبولی خارج شده است .

 

   
لینک
۱۳۸٦/٤/٥ - کامبيز خالقی

   سياره شناس ايراني موفق به كشف پديده «گل فشان»‌ در سطح مريخ شد   

دکتر عباس کنگي، عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي و پژوهشگر زمين شناسي سياره يي موفق به کشف پديده گل فشان به جا مانده از فعاليت‌هاي آتشفشاني در سطح سياره مريخ شد.

به گزارش خبرنگار «پژوهشي» خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، يافته هاي جالب توجه اين محقق ايراني که به گفته وي احتمالا نخستين گزارش علمي از وجود گل فشان در سطح سياره سرخ است در قالب مقاله اي در شماره ماه مه 2007 مجله علمي معتبر(ACTA ASTRONAUTICA (Elsevier - مجله آکادمي بين المللي کيهان نوردي - ارائه شده است.

اثبات اين کشف مبني بر فعاليت گل فشانها در سطح مريخ که با بررسي يکي از آتشفشان هاي باستاني مريخ موسوم به Hecate Tholus و با بهره گيري از اطلاعات حاصل از فضاپيمايي مارس اکسپرس ناسا حاصل شده مي تواند فصل جديدي در کاوش ها در سياره مريخ بگشايد چرا که با توجه به آنچه در نمونه هاي مشابه زمين مشاهده شده، گل فشان ها از محل هاي داراي پتانسيل حيات فسيل شده در سطح سياره سرخ مي باشند.

دكتر عباس كنگي، عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد شاهرود و دانش آموخته دکتري زمين شناسي ساختماني واحد علوم و تحقيقات دانشگاه آزاد در گفت‌وگو با خبرنگار «پژوهشي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) با اشاره به اين که مطالعه بر روي زمين شناسي سياره مريخ را از حدود چهار سال پيش آغاز کرده است، اظهار داشت: در تحقيقات اخير که نتايج آن در شماره ماه مه ACTA ASTRONAUTICA ارائه شده به كمك تصاوير ارسالي از فضاپيمايي مارس اکسپرس (Mars Express) که در تاريخ يكم مارس 2004 تهيه شده بود، وجود پديده گل فشان در سطح اين سياره را كشف كردم.

وي در خصوص نحوه پيدايش اين پديده گفت: طي فعاليت هاي آتشفشاني علاوه بر قطعات سنگ، گدازه، خاكستر و گازهاي آتشفشاني، در برخي موارد محصولات غير عادي توليد مي شود. اين محصولات كه غالبا مخلوطي از آب و گرد و غبار آتشفشاني مي باشند، به صورت جريان هايي از گل مايع از دهانه آتشفشان خارج مي شود و گل فشان (mud volcanoes) ناميده مي شود. معمولا فعاليت گل فشان با چندين انفجار و صداي مهيب آغاز مي گردد. سپس مقادير زيادي گل سياه رنگ و بدبو به همراه آب داغ و گازهاي سوزان از دهانه آتشفشان خارج مي شود. جوشيدن آب و فوران گل از دهانه آتشفشان سبب انباشته شدن مقدار زيادي گل در اطراف آتشفشان مي گردد. نمونه‌هاي مختلفي از فوران گل فشانها در جزيره سيسيل در ايتاليا وجود دارد، كه در مجاورت آنها مجموعه اي از موجودات ميكروبيولوژيك رشد و تكامل مي يابند.

دكتر كنگي با بيان اين که چون مطالعه بر روي مريخ به صورت غير مستقيم انجام مي شود، در بيشتر موارد آن را با مدل‌هاي زميني تطبيق مي دهند، تصريح كرد: مطالعه حيات بر روي سياره مريخ به دو صورت جستجوي حيات زنده و موجودات فسيل شده انجام مي شود. وجود حيات زنده در مورد مريخ منتفي مي باشد، اما دانشمندان به دنبال شناسايي مناطقي هستند، كه آثاري از حيات گذشته در آنجا مشاهده مي شود. اثبات فعاليت گل فشانها در سطح مريخ مي تواند به عنوان يکي ديگر از محل هاي داراي پتانسيل حيات فسيل شده در سطح سياره باشد.

به عبارت ديگر ارگانيسم هاي گرما دوست، با سوخت و سازهاي متنوع، توانايي زندگي در شرايط نامناسب را دارند و مي توانند از تركيبات آهن و ديگر منابع انرژي موجود در محيط بهرمند شوند. بنابراين مي توان پيش بيني كرد مجموعه هاي حياتي در داخل رسوبات گل مانند حاشيه آتشفشان هکاتيس تالوس بر سطح مريخ بصورت مجموعه هاي ميكروبي، در شكل استروماتوليت و ميكرو فسيل ها قابل دسترسي باشد.

وي خاطرنشان کرد: هر دو سال يك بار فضاپيمايي براي بررسي سياره مريخ و كسب دستاوردهاي جديد به فضا ارسال مي‌شود كه برخي با فرود بر سطح آن و برخي با استقرار در مدار به صورت ماهواره اين كار را انجام مي‌دهند و انبوهي از اطلاعات تصويري، طيف سنجي TES، حرارتي، پرتوگاما و راديومتري مادون قرمز به زمين ارسال مي شود، که غالبا بر روي شبكه اينترنت براي مطالعه پژوهشگران جهان قرار مي‌گيرد. هدف نهايي از انجام اين تحقيقات گسترده، ساخت محل هاي سکونت طولاني مدت بر سطح سياره سرخ و اعزام انسان در سال 2019 به اين سياره اسرار آميز است.

کنگي افزود: هر روز هزاران تصوير و طيف‌هاي نوري توسط فضاپيماها مستقر در مدار مريخ تهيه و به زمين ارسال مي گردد. در چنين شرايطي با وجود فاصله بيش از 55 ميليون كيلومتري مريخ از زمين مي توان به کمک تکنيکهاي سنجش از دور علاوه بر بررسي ساختمانهاي زمين شناسي سطح سياره، خصوصيات مغناطيسي، جنس سنگها، درجه حرارت و ديگر خصوصيات مورد نياز را بدست آورد.

وي خاطر نشان كرد: آخرين فعاليت آتشفشاني كه در مريخ اتفاق افتاده مربوط به 20 ميليون سال پيش است و پديده گل فشان در آتشفشان هکاتيس تالوس جزو فعاليت‌هاي جديد سياره محسوب مي‌شود.

دکتر کنگي در ادامه در پاسخ به سوال خبرنگار ايسنا درباره روند مطالعه گل فشان هاي مريخ اظهار داشت: تا سال 1997 تصاوير تهيه شده از سطح مريخ داراي قدرت تفکيک پايين بود. بنابراين شناسايي بسياري از ساختمانهاي زمين شناسي از جمله گل فشانها در سطح سياره ممکن نبود؛ بنابراين، بحث وجود گل فشان ها در مريخ حداکثر در حد گمانه زني و طرح سوال بود.

از سال 1997 تا 2001 فضاپيما Global Surveyor در مدار مريخ مستقر شد و سطح سياره به صورت دقيق نقشه برداري شد. با استقرار فضا پيما مارس اکسپرس در سال 2003 در مدار مريخ تصاوير با رزلوشن بالا از بخش هاي مختلف سياره تهيه شد و دور جديدي از تحقيقات در سطح اين سياره آغاز شد.

دکتر کنگي که تمايل چنداني به طرح اين مطلب که مقاله وي، نخستين گزارش از وجود گل فشان در سطح مريخ است، ندارد به ايسنا گفت: مقاله من در آوريل 2005 براي مجله ارسال شده و پس از يک سال و نيم داوري در اکتبر 2006 تاييد و در مي 2007 چاپ شد. هرچند تا کنون هيچ مقاله اي در باره حضور گل فشانها در سطح مريخ ارائه نشده اما در برخي کنفرانس هاي بين المللي با شک و ترديد به احتمال حضور اين پديده در سطح مريخ اشاره شده است.

كنگي در پايان درباره احتمال وجود حيات در سياره سرخ گفت: مريخ در شراط كنوني سياره اي سرد با اتمسفري نازك مي باشد. اين سياره در مقايسه با ديگر سيارات منظومه شمسي شباهت بيشتري با زمين دارد. اما در اين سياره فرايندهاي بيولوژيك حفاظت كننده از حيات زميني وجود ندارد؛ بنابراين وجود حيات به صورت زنده در سطح سياره رد شده و دانشمندان به دنبال كشف موجودات مريخي نمي باشند؛ اما اين احتمال وجود دارد که در گذشته بسيار دور به دليل تشابه شرايط مريخ و زمين موجوداتي در سطح سياره تکامل يافته و آثار آنها به صورت فسيل شده در رسوبات موجود در سطح سياره يافت شود.

لینک
۱۳۸٦/٤/٥ - کامبيز خالقی

   ناسا بخشي از ايستگاه فضايي بين المللي را براي انجام تحقيقات به اشتراك مي‌گذارد   

آژانس فضانوردي آمريكا (ناسا) قصد دارد بخشي از فضاي ايستگاه فضايي بين المللي را پس از تكميل پروژه ساخت ايستگاه در سال 2010 به طور رايگان و با هدف انجام آزمايش هاي تحقيقاتي با گروه هاي علمي خارج آژانس به اشتراك بگذارد.

 

به گزارش سرويس «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، مارك اوهران، دستيار مشاور رييس بخش ايستگاه فضايي ناسا در اين زمينه خاطر نشان كرد: ما ظرفيت كل ايستگاه فضايي را براي انجام تحقيقات مربوط به اكتشافات احتياج نداريم، به اين ترتيب فضايي كه پس از اتمام برنامه هاي ساخت و سازي ما آزاد خواهد ماند براي استفاده در اختيار ساير آژانسها يا شركتهاي بخش خصوصي قرار خواهد گرفت.

 

اين آژانس فضايي در نظر دارد بخش مربوط به خود را در ايستگاه فضايي براي اقامتهاي بلندمدت دوره‌ يي بر روي ماه و توسعه فن آوري براي اعزام انسانها به مريخ استفاده كند.

 

باقي قسمت هاي مربوطه در دسترس محققان آمريكايي قرار خواهد گرفت.

 

در همين رابطه آژانس فضانوردي آمريكا (ناسا)، هم اكنون در حال مذاكره و گفت و گو با چندين آژانس دولتي و شركت هاي بخش خصوصي است.

لینک
۱۳۸٦/٤/٥ - کامبيز خالقی

       

پروژه ماهواره زهره بدلیل مشکلات فنی معلق است / مرحله آخر مذاکرات با روسیه / توانایی علمی و تخصصی تنها ملاک عقد قراردادهای بخش هوا و فضای کشور است
پروژه ماهواره زهره به دلیل وجود برخی مشکلات فنی به صورت معلق درآمده و اینکه در برخی از رسانه ها علت این امر مسایل مالی در پروژه و بکارگیری برخی افراد فاقد تخصص ذکر شده، حقیقت ندارد.

یک مقام آگاه در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به خبر ستون گفته می شود خبرگزاری مهر (در این قسمت اخبار غیر رسمی منتشر می شود)، گفت: اخباری که به تازگی در مورد پروژه ماهواره زهره منعکس شده است، تکذیب می شود.

وی تصریح کرد: در پروژه ماهواره زهره به مشکلات فنی برخورد شده که برای حل این موضوع با روسها وارد مذاکره شده ایم و به زودی به یک توافق متقابل خواهیم رسید.

این مقام آگاه اظهار داشت:  روسیه با توجه به پشتوانه دانش تجربی که دارد یکی از گزینه های مطلوب برای همکاری در این پروژه است. همچنین درصددیم با برگزاری مذاکرات فشرده با روسها موانع موجود بر سر راه ماهواره زهره را رفع کرده و  در صورت محقق شدن این امر اطلاع رسانی لازم صورت خواهد گرفت.

وی در ادامه به همکاری وزارت ارتباطات با وزارت علوم ر این زمینه اشاره کرد و افزود: در زمینه فعالیتهای مشترک و همکاری متقابل وزارت ارتباطات با وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برنامه ریزی های گسترده ای انجام شده است، چرا که معتقدیم وزارت علوم بهترین منبع و مطمئن ترین راه برای اجرای پروژه های تحقیقاتی ، علمی و صنعتی است.

این مقام بلندپایه در ادامه گفتگوی خود با مهر با اشاره به مبلغی که بین این دو وزارتخانه ردو بدل شده، خاطر نشان کرد: بین این دو وزارتخانه مبلغی ردو بدل شده ولی این رقم به نسبت اعداد و ارقامی که در خبرها آمده بسیار پایین و ناچیزتر است. به عبارتی رقم ذکر شده در رسانه ها اصلا منطبق با واقعیت نیست.

وی تاکید کرد: در انعقاد قراردادهایی که در سیستم دولتی انجام می گیرد نهادهای نظارتی فراوانی مانند سازمان بازرسی کل کشور و سازمان برنامه ریزی و بودجه نظارت می کنند بنابراین جای سوال باقی نمی ماند. همچنین در تمامی این قراردادها یک ذی حساب که نماینده وزارت امور اقتصاد و دارایی است، بر قراردادها نظارت دارد و هیچ قراردادی بدون امضای وی اجرایی نمی شود. بنابراین تبادل پول در این سیستم مخفیانه نبوده و عملا با این اوصاف امکان هر گونه سو استفاده از سوی دست اندرکاران پروژه منتفی می شود.

این مقام مسوول گفت: ما به عموم مردم کشور اطمینان می دهیم که هیچ فعالیت تحقیقاتی در بخش ارتباطی و هواو فضای کشور ، صرفا و قطعا بر مبنای دوستی پایه ریزی نشده و حرف اول را در این قبیل امور تخصص و توانایی علمی سازمانهای طرف قرارداد می زند.

لینک
۱۳۸٦/٤/٤ - کامبيز خالقی

   ماهواره «آلفاست» اروپا تا سال 2011 پرتاب مي‌شود   

آژانس فضايي اروپا (اسا) براي پرتاب ماهواره ارتباطي AlphaSat به مدار تا سال 2011 آماده مي‌شود.

 

به گزارش سرويس «فن آوري» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اين ماهواره قرار است از سكوي پرتاب جديد مخابرات اروپايي موسوم به ALPHABUS كه در دست احداث است، پرتاب شود.

 

پروژه ALPNABUS برنامه اي است كه در ابتدا توسط آژانس فضايي اروپا و آژانس فضايي فرانسه براي ساخت يك سكوي جديد چند منظوره براي ماهواره هاي ارتباطاتي قدرتمند بنيان گذاشته شد.

 

اين ماهواره ها در زمينه قدرت بخشيدن به ارتباطات تلفن همراه و خدمات پخش سراسري و پخش راديوهاي ديجيتال مورد استفاده قرار مي‌گيرند.

 

ماهواره AlphaSat كه در مدار 25 درجه شرقي قرار خواهد گرفت قرار است آفريقا، اروپا، خاورميانه و بخشي از آسيا را پوشش دهد.

 

هدف از برنامه AlphaSat كه از سه ماهه سوم سال 2007 اجراي آن آغاز خواهد شد، اطمينان از اين امر است كه اروپا همچنان در بازار جهاني در زمينه مخابرات ماهواره يي با قدرت بالا در رقابت باقي خواهد ماند.

 

قرارداد صنعتي اين برنامه در سال 2005 توسط شركت «الكاتل اسپيس» و «EADS آستريوم» به امضاء رسيد.

لینک
۱۳۸٦/٤/٤ - کامبيز خالقی

       

آفتاب آمد، دلیل آفتاب

دومین جشنواره ملی ساعت های آفتابی ایران در پارک سئول تهران برگزار شد. در این جشنواره که به همت شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران تدارک دیده شده بود، ساعت های آفتابی گوناگونی از سراسر ایران گردآوری شد. اين مطلب گزارشي است از برگزاري اين جشنواره.
محمدجواد ترابي
 
آخرین روز بهار، ۳۱ خرداد سال ۱۳۸۶، دومین جشنواره ملی ساعت های آفتابی ایران در پارک سئول تهران برگزار شد. در این جشنواره که به همت شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران تدارک دیده شده بود، ساعت های آفتابی گوناگونی از سراسر ایران گردآوری شد. در کنار ساعت های آفتابی آورده شده به جشنواره، بخشی نیز به پوستر ساعت های آفتابی ای تعلق داشت که امکان انتقال آن ها برای شرکت در جشنواره نبود. ساعت ۱۰ صبح همزمان با شروع نمایشگاه ساعت های آفتابی این جشنواره، آقای دکتر منصور وصالی، رییس شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران، مراسم افتتاحیه این جشنواره را در سالن سخنرانی های پارک سئول آغاز کردند. پس از ایشان، آقای محسن ایرجی، دبیر برگزاری دومین جشنواره ملی ساعت های آفتابی ایران، به سخنرانی در زمینه نحوه برگزاری و گزینش ساعت های آفتابی در این جشنواره پرداخت. وی خاطر نشان کرد برای این که جشنواره رنگ و بوی رقابتی سالم را به خود بگیرد، داوری این جشنواره، فقط با آرای مردمی است. در انتهای برنامه افتتحایه نیز، که اغلب شرکت کنندگان و سازندگان ساعت آفتابی در آن شرکت کرده بودند، ایشان به نحوه پاسخگویی به مراجعین این جشنواره پرداختند. چیدمان این جشنواره به صورتی بود که با ورود به پارک سئول در ابتدا با یک ساعت آفتابی آنالماتیک مواجه می شدید که با ایستادن بر روی کلمه ماه خرداد آن و استفاده از دستتان به عنوان شاخص می توانستید با سایه خودتان ساعت را مشخص کنید. در دور تا دور حوض ورودی، ساعت های آفتابی گوناگونی چیده شده بود. در اولین غرفه ها، دانش آموزان مدارس راهنمایی و دبیرستان دخترانه خرد و دبیرستان رشد با ساعت های آفتابی ساخته شده خود شرکت کرده بودند. در میان ساعت های آفتابی کنار حوض، سه ساعت آفتابی بیش تر توجه عموم را به خود جلب می کرد.
یکی دستگاه اذان گویی بود که آقای کماری زاده به ابتکار خود آن را ساخته بودند و با توجه به موقعیت خورشید در آسمان، این دستگاه می توانست لحظه ی اذان را محاسبه و اعلام کند. دومی، ساعت آفتابی کروی شکلی بود که برای متوجه شدن ساعت، بایستی شاخصش را رویش می گرداندیم تا با تشکیل کمترین سایه ممکن، به ساعت آن پی ببریم. سومی نیز ساعتی بود که با اتصالش به تیرکی عمودی و حالت کروی شکلش، نور خورشید را از روزنه ای به درون کره انتقال می داد، پس از افتادن روزنه نوری، بر نیم کره ی پایینی که جنسش از شیشه بود، ساعت از روی خطوط مدرج آن خوانده می شد. این طرح ابتکاری مقبولیت زیادی بین عموم یافت. در سوی دیگر حوض نیز، ساعت های آفتابی که به علت نصبشان در مکان خاصی و عدم انتقال آن ها به جشنواره، به صورت پوستر ارائه شده بودند، به نمایش گذاشته شده بود. اما در این میان، ساعت های آفتابی دست سازه ی آقای محمد عسگری جلوه ای نو از هنر و دانش را در هم آمیخت و توجه هر بیننده ای را به خود جلب می کرد. در ادامه راه به سوی سالن برگزاری سخنرانی ها، ساعت های آفتابی گوناگونی به چشم می خورد. ساعت آفتابی ای که شکلی مکعبی داشت و در تمامی وجه هایش به جز قاعده، ساعت آفتابی استوایی یا عمودی کار شده بود، از چشم نوازترین این ساعت های آفتابی بود. لازم است بدانیم گرچه این کار نمونه خارجی داشت ولی محاسباتش را خود سازندگان آن برای تهران انجام داده و ساخته بودند. خانواده ای نیز از شهر سرسبز و همیشه ابری ساری، ساعت آفتابی بسیار بزرگی را به محیط این جشنواره آورده بودند که همتشان برای این حضور، ستودنی است. ساعت آفتابی کار شده بر روی آینه و ساعت آفتابی منقوش به خطوط زیبای خوشنویسی، از آن دسته ساعت های آفتابی ای بودند که جنبه هنری کار در کنار دانش ساده ی آن، تحسین بازدیدکنندگان را برمی انگیخت. از ساعت ۲ بعد از ظهر تا حوالی ساعت ۵ در سالن سخنرانی این جشنواره نیز برنامه هایی تدارک دیده شده بود. سخنرانی آقای بابک امین تفرشی، سردبیر ماهنامه نجوم، در زمینه نحوه شکل گیری شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران و بررسی فعالیت های آن در طول سال، باعث آشنایی بهتر حاضرین در این برنامه با شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران شد. وی در این سخنرانی به بررسی تاریخچه نجوم آماتوری در ایران نیز پرداخت، که پس از سال ها فعالیت به جایگاهی مناسب رسیده است. پس از این برنامه، دانش آموزان راهنمایی خرد به ارائه مطلب گردآوری شده ی خود پرداختند. سخنرانی های خانم فاطمه عظیم لو، عضو هیئت دبیران شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران، در مورد تاریخچه، ساخت و انواع ساعتهای آفتابی و سخنرانی خانم نفیسه نعیمی پور، مدیر بخش فعالیت های علمی و فرهنگی مجله نجوم، در زمینه ساعت های آفتابی در سراسر دنیا، به سوالات بسیاری که در ذهن بازدیدکنندگان جشنواره شکل گرفته بود، پاسخ داد. بخش پرسش و پاسخ نیز پایان بخش این قسمت از برنامه ها بود. ساعتی بعد، همزمان با خداحافظی آفتاب از افق تهران، پس از شمارش آرا مردمی، آقای محسن ایرجی، دبیر این جشنواره، به سخنرانی پرداخت. سپس برگزیدگان مردمی به ترتیب آرا به شرح زیر اعلام شدند:
۱)آرش دلیجانی، سهیل سلیم زاده، سعید بهبهانی نیا و سورنا فاطمی
۲)نیما مجد آرا
۳)نازنین خدمتی راد، غزاله ساغری، سپیده بدخشانیان، نیوشا محمودی و پرنیان طاهری
۴)شقایق خداخواه، نرگس سلمانی، محدثه باقری، سپیده سلیمی و خانم طالبلو
۵)مازیار خادمی، امین قوامیان، محمد محسنی و علی اکبر عشوری

در پایان برنامه به تمامی سازندگان ساعت آفتابی که در این جشنواره شرکت کرده بودند، گواهی شرکت در دومین جشنواره ملی ساعت های آفتابی اهدا شد. ساعت هاي آفتابي گروه ها و سازندگان شرکت کننده به شرح زیر بود:
۱) ساعت آنالماتیک دبیرستان خرد
۲) ساعت آفتابی طرح طاووسی شاخص راهنمایی خرد
۳) ساعت آفتابی دبیرستان رشد
۴) ساعت آفتابی طرح افقی، عمودی، استوایی
۵) ساعت آفتابی عمودی راهنمایی خرد
۶) اذان گوی خورشیدی مرکز نجوم آستان قدس
۷) ساعت آفتابی گروه نجوم برساووش
۸)ساعت های آفتابی آقای عسگری
۹)قبله نمای معراج رزم آرا
۱۰)ساعت مکعبی دبیرستان علامه طباطبایی (چند ساعت در یک ساعت)
۱۱)ساعت آفتابی انجمن نجوم شباهنگ ساری
۱۲)ساعت های شخصی (شکل طبیعت و آیینه)
۱۳)ساعت آفتابی شخصی با پایه تخت جمشید
۱۴)ساعت آفتابی شخصی شکل کره جغرافیایی
۱۵)ساعت آفتابی چوبی
۱۶)ساعت آنالماتیک شخصی
۱۷)ساعت آفتابی مربعی شکل دبیرستان فرزانگان
۱۸)ساعت آفتابی شخصی استوایی ساده
۱۹)ساعت آفتابی شخصی مدل ابتکاری کروی
۲۰)ساعت آفتابی گروه فرانقش

آقای سیاوش صفاریان پور، مشاور هیئت دبیران شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران، ضمن تقدیر از تمامی شرکت کنندگان و سازندگان ساعت آفتابی، از حامیان این برنامه نیز برای برگزاری هرچه بهتر آن تشکر کرد. سازمان فضایی ایران، معاونت فرهنگی-اجتماعی شهرداری منطقه ۳ تهران، برنامه تلویزیونی آسمان شب و معاونت پارک سئول حامیان این برنامه بودند. همچنین از لوح های تقدیری به سبب ابتکار، ابداع، تلاش و به پاس خدمات به برخی از سازندگان ساعت آفتابی اهدا شد. لازم به ذکر است که برای آن عزیزانی که به پوسترشان در جشنواره لوح تقدیر اهدا شد و در جشنواره حضور نداشتند، لوح تقدیر از طرف شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران برایشان ارسال می گردد. در انتها، از تمامی همکارانی که با تلاش و کوشش خود در برگزاری این جشنواره کمک نمودند نیز تقدیر به عمل آمد.

لازم به ذکر است که همزمان با این جشنواره، گروه های نجومی مختلفی مراسم روز ساعت های آفتابی در گوشه و کنار ایران را با برنامه های متنوعی برای عموم تهیه دیده بودند. به امید برگزاری موفق سومین جشنواره ملی ساعت های آفتابی در ۳۱ خرداد ۱۳۸۷.

لینک
۱۳۸٦/٤/٤ - کامبيز خالقی

       

 سیاهچاله ای در مرکز کهکشانی دور دست. 
 اخترشناسان سیاهچاله ای را در مرکز کهکشانی بسیار دوردست در فاصله حدود 12.5 میلیارد سال نوری یافته اند که بیش از 10 میلیارد برابر خورشید جرم دارد. این سیاهچاله سنگین وزن چنان دوردست است که تصور می شود در دورانی دیده می شود که عالم فقط 7 درصد سن فعلی اش را داشته است. سیاهچاله در مرکز کهکشان، قرص گاز و غبار اطراف خود را می بلعد. اجرام با سرعت و حرکتی مارپیچی به مرز سیاهچاله نزدیک می شوند، جائی که به افق رویداد نزدیک است و پس از آن کشش گرانشی چنان زیاد است که حتی نور هم نمی تواند بگریزد. اما سیاهچاله نمی تواند تمام مواد در حال سقوط را یک جا ببلعد و بخشی از مواد در نزدیکی افق رویداد با سرعتی نزدیک به سرعت نور به صورت فوران( جت ) ذرات از دو سو به فضا پرتاب می شوند. اگر یک سر باریکه ذارات در امتداد خط دید ما باشد اخترشناسان این جرم را " بلازار " می نامند. این جرم، تابش شدیدی در تمام طیف های الکترومغناطیس دارد که به دلیل جت رو به ماست. تابش آنها در طول موج گاما بسیار شدید است به طوری که دیگر اجرام در این تابش ممکن است در فروغ بلازارها رنگ ببازند و در آسمان پیدا نشوند. یکی از دلایل جست و جوی بلازار ها این است که که پس از شناسایی آنها می توان منابع پرتوی گامای دیگر مثل ستاره های نوترونی را در کهکشان خودمان تمیز داد. امسال با پرتاب تلسکوپ فضائی پرتو گامایی به نام " گلاست " این چشمه های پرتو گاما به خوبی شناسایی خواهند شد. 


لینک
۱۳۸٦/٤/٤ - کامبيز خالقی

       

خط بطلان بر مدل جبه ای زمین با استفاده از "پست پروسکیت"
گروهی از زمین شناسان آمریکایی در تحقیقات خود بر اساس کانی "پست پروستیک" نشان دادند که برخلاف تصور این کانی نمی تواند در خصوص ترکیبات اعماق جبه توضیح دهد.

به گزارش خبرگزاری مهر، کانی " پست پروسکیت" جبه زمین در حدود چهار سال قبل کشف شد و از آن زمان اعتقاد براین بود که این منطقه می تواند ترکیبات عمیق ترو اسرارآمیز جبه را توضیح دهد. اکنون زمین شناسان دانشگاه کالیفرنیا در برکلی اولین مطالعات را درباره این منطقه انجام داده اند.

اندازه گیری های آزمایشگاهی در شرایط فشار بالا نشان می دهند که موادی مثل پست پروسکیت نمی توانند ترکیبات اسرارآمیز جبه زمین را توضیح دهند.

سباستین مرکل سرپرست این تیم تحقیقاتی که نتایج بررسی های خود را در ماهنامه علمی ساینس منتشر کرده است، در این خصوص اظهار داشت: "این اولین بار است که بررسی درباره علت دفرمی شدن (بدشکلی) این کانی براساس شرایط دما و فشار جبه زیرین انجام می شود. هدف از انجام این مطالعات مشاهده محلی است که طبقات ضعیف ترساختار کریستالی این کانی در آن قرار گرفته است."

جبه یک لایه ژئولوژیکی است که از حدود 40 کلیومتری زیر سحط پایینی پوسته زمین آغاز می شود و تا عمق دوهزار و800 کیلومتری زمین تا محدوده هسته پیش می رود. براساس یافته های کنونی جبه از دو لایه مجزا ساخته شده است.

بنابراین گزارش، بیشتر جبه زیرین از سیلیکات منیزیم تشکیل شده است که به این ماده در اصطلاح زمین شناسی "پروسکیت" می گویند. در سال 2004 زمین شناسان کشف کردند که که در شرایط کوبش زیرین و فشار بالا، پروسکیت می تواند به شکل دیگری نشان داده شود که به این شکل جدید "پست پروسکیت" می گویند. از زمان کشف پست پروسکیت، این ماده به عنوان ماده ای معرفی شد که می تواند درباره ترکیبات لایه اسرارآمیزی را که بخش پایین تر جبه زیرین را تشکیل می دهد، توضیح دهد.

این در حالی است که بررسی اخیر دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا بر این تصور خط بطلان کشید. در حقیقت آزمایش این کانی در آزمایشگاه  که درکنار مدل های رایانه ای انجام شد، نشان داد که "پست پروسکیت" از خود چنان رفتار فیزیکی و شیمیایی بروز نمی دهد که به کمک آن بتوان ساختار پایین ترین لایه جبه را ارزیابی کرد.

لینک
۱۳۸٦/٤/۳ - کامبيز خالقی

   سايت باشگاه نجوم كودكان مشهد افتتاح شد   

سايت باشگاه نجوم كودكان مشهد افتتاح شد.

 

به گزارش سرويس علمي خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا) منطقه خراسان، سايت باشگاه نجوم كودكان مشهد به نشاني www.kidsastronomy.ir با هدف ارتقا سطح خدمات و تعامل بيشتر با دوستداران نجوم افتتاح شد.

 

گفتني است باشگاه نجوم کودکان مشهد نخستين پنجشنبه هر ماه در ساعت 17

در تالار دبيرستان دخترانه نمونه دولتي حسين فاتح به نشاني بلوار هفتم تير بعد از ميدان صحيفه روبروي شرکت برق برگزار مي شود.

 

باشگاه نجوم کودکان مشهد براي نخستين بار به همت موسسه فرهنگي - هنري ماني و مانا و انجمن نجوم آماتوري آسمان توس به مناسبت سال جهاني فيزيک و نکوداشت ياد استاد فقيد نجوم دکتر محمد تقي عدالتي در تيرماه 1384 آغاز به کار کرد.

 

باشگاه هاي نجوم كودكان مشهد مانند باشگاه هاي نجوم اين شهر به صورت رايگان و با هدف ترويج علم زيباي نجوم كه ريشه‌اي كهن در اين مرز و بوم داردبرگزار مي شود.

لینک
۱۳۸٦/٤/۳ - کامبيز خالقی

       

جستجوی حیات در فرهنگسرای ابن سینا

مجموعه سخنرانی های علمی – آموزشی درباره حیات در ماورای زمین با همکاری ماهنامه نجوم و فرهنگسرای ابن سینا از چهارشنبه 6 تیر در تالار این فرهنگسرا آغاز می شود
تحريريه نجوم
 
در این برنامه با حضور کارشناسان شناخته شده نجوم به موضوعات جذاب و پر مخاطبی مانند حیات برون زمینی ، ماهیت بشقابهای پرنده و نظر علم در این باره ، دشواری های زندگی در فضا و آینده حیات در زمین و منظومه شمسی پرداخته می‌شود .

در نخستین سمینار از این مجموعه ، بابک امین تفرشی ، سردبیر ماهنامه نجوم، با نگاهی کلی به جایگاه حیات در منظومه شمسی می پردازد. از بررسی موقعیت خاص زمین تا امکان وجود حیات در سیاره مریخ یا کرات دیگری مانند اقمار اروپا ، تیتان و مانند آنها.

این برنامه ساعت ۱۸ تا ۲۰ روز چهارشنبه ۶ تیر به نشانی شهرک غرب ، انتهای ایران زمین شمالی ، فرهنگسرای ابن سینا برگزار میشود .

همچنین تا ساعت ۲۱ شب برنامه رصد ماه و اجرام آسمانی با تلسکوپ و با حضور منجمان آماتور برگزار می شود .

ورود برای عموم علاقمندان آزاد و رایگان است. برنامه‌هاي آينده اين مجموعه سخنراني‌ها نيز از طريق وب‌سايت نجوم اطلاع رساني مي‌شود.

لینک
۱۳۸٦/٤/۳ - کامبيز خالقی

       

هفته جولانگاه سياره‌ها درآسمان

اين هفته نيز آسمان جولانگاه سياره‌هاست و رقص اين اجرام پديد آورنده وقايعي به شرح زير است.

يكشنبه سوم تيرماه ساعت 19:46 به افق غربي نگاه كنيد شاهد مقارنه زيباي ماه و سماك اعزل با جدايي زاويه‌اي 1/3 درجه خواهيد بود.پنجشنبه 7 تير ساعت 19:37 ماه پديد آورنده گذر زيبايي خواهد بود كه بازيگر دوم آن ستاره زيباي قلب العقرب است. جدايي زاويه‌اي اين دو جرم 1/5 درجه برآورد شده است و اما موقعيت سيارات در هفته پيش‌رو: زهره درحالي كه چند روزي است از تربيع خارج شده بلافاصله بعد از غروب خورشيد حاكم بي‌چون و چراي افق غربي خواهد بود و تا ساعاتي بعد از غروب نيز قابل مشاهده خواهد بود. در همين هنگام غول سرخ منظومه شمسي، مشتري بر فراز افق جنوبي در حال طلوع كردن است و آن نيز در محدوده خويش از پرنورترین اجرام به‌شمار مي‌آيد. نكته قابل توجه ديگر در مورد اين سياره اقمار آن است كه به ترتيب يو 8 بار، اروپا 5 بار، گانيمد دوبار و كاليستو يك بار از پشت اين سياره مي‌گذرند.سياره بعدي زحل است كه تنها با چند درجه اختلاف در كنار زهره مي‌درخشد و بعد از زهره پرنورترين جرم افق غربي به حساب مي‌آيد.

لینک
۱۳۸٦/٤/٢ - کامبيز خالقی

       

کشف صخره‌های دولومیتی مشابه زمین در مریخ تصاویری که کاوشگر "فرصت" از مریخ ارسال کرده است، نشان می دهد که در این سیاره صخره هایی دیده می شود که از جنس سنگهای دولومیت زمینی هستند.

به گزارش خبرگزاری مهر، بررسی های ژنولوژیکی که ناسا درخصوص این صخره های مریخی و مقایسه آنها با صخره های زمین انجام داده است، حاکی از آن است که این صخره ها از نوع سنگ های رسوبی است که در زمین در اثر رسوب شن، ماسه، پوسته های گچی و جانوران بی مهره دریایی تشکیل شده اند.

این صخره های رسوبی در زمین در مدت شکل گیری اغلب در زیر دریا بوده اند که پس از خشک شدن دریا به صورت کوههای رسوبی نمایان شده اند.

براساس گزارش پایگاه خبری ناسا، از جمله کوههایی که در زمین به این شکل تشکیل شده اند، کوههای از جنس سنگ های دولومیت است که نمونه های آن در تصاویر رسیده از مریخ نیز مشاهده شده است.

به اعتقاد دانشمندان ناسا، این کشف شگفت انگیزی در قیاسهای ژئولوژیکی زمین و مریخ است. این شباهت نشان می دهد که بی شک در گذشته های دور دریاهایی شبیه به دریاهای زمین در مریخ وجود داشته است.

لینک
۱۳۸٦/٤/٢ - کامبيز خالقی

   مرتفع ترين ساعت آفتابي ايران در مشهد پرده برداري مي‌شود   

مدير اجرايي جشنواره ساعت هاي آفتابي در مشهد گفت: مرتفع ترين ساعت آفتابي ايران که در دبيرستاني در مشهد نصب شده است به زودي افتتاح مي‌شود.

مهندس محمد گوهريان با اعلام اين مطلب به خبرنگار «علمي» خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، منطقه خراسان خاطر نشان كرد: علاوه بر مرتفع ترين ساعت آفتابي در ايران كه به زودي در دبيرستان نمونه دولتي حسين فاتح مشهد افتتاح مي‌شود، بزرگترين ساعت آفتابي نيز با قطر 10 متر در دانشكده الزهرا (س) افتتاح شده است.

اين عضو انجمن نجوم آماتوري آسمان توس مشهد افزود: در پارك وحدت، دبيرستان امام رضا (ع)، دبيرستان آزادگان، دبيرستان شاهد فاطميه و صياد شيرازي و همچنين دانشكده الزهرا (س) و دبيرستان حسين فاتح ساعتهاي آفتابي و آنالماتيكي طراحي و نصب شده است.

وي به ساخت و طراحي گنبد نجومي در دبيرستان حسين فاتح به دست مهندس منوچهر آرين اشاره و تصريح كرد: اين گنبد نجومي در جهان بي‌نظير است و رصدگر قادر خواهد بود در طول روز و شب با آن ساعت و زمان را تشخيص دهد.

گوهريان يادآور شد: يك ساعت آفتابي نيز در صحن جمهوري حرم رضوي (ع) در معرض ديد عموم است همچنين در صحن عتيق بارگاه رضوي (ع) در محل درب ورودي هنگام ظهر نمايان شدن سايه ستون راست بر ستون چپ نشان دهنده زمان اذان ظهر مي باشد.

گفتني است، مراسم ويژه جشنواره ساعت هاي آفتابي روز پنج شنبه همزمان با سراسر کشور در صحن دبيرستان فاتح مشهد برگزار شد.

اين مراسم با ارائه ساعت هاي آفتابي توسط دكتر ايمان احدي اخلاقي و خانم ها عطايي و اصغر پور و ارائه ساعت آفتابي مچي توسط قربان نژاد به كار خود پايان داد.

لینک
۱۳۸٦/٤/٢ - کامبيز خالقی

   شاتل «آتلانتيس» در پايگاه هوايي «ادوارد» در کاليفرنيا فرود آمد   

شاتل «آتلانتيس» پس از آن که به دليل شرايط جوي موفق به فرود در پايگاه فضايي «کندي» در «کيپ کاناورال» نشد با موفقيت در پايگاه هوايي «ادوارد» در کاليفرنيا فرود آمد.

به گزارش سرويس فن آوري خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، شاتل آتلانتيس در پايان ماموريت موفقش به فرماندهي ريک استراکف با هدايت خلبان لي آرچامبلت در ساعت 3 و 49 دقيقه عصر جمعه به وقت شرق آمريکا به زمين نشست.

هفت خدمه «آتلانتيس» که مدت دو هفته در مدار بودند ابتدا قرار بود روز پنج شنبه به زمين بازگردند که شرايط بد جوي فرود شاتل را به تعويق انداخت.

اين ماموريت اگرچه با سلامت به پايان رسيد اما با پيچيدگي ها و مسائل بغرنجي نيز همراه بود.

هنگام اتصال شاتل به ايستگاه فضايي، رايانه هاي روسي ايستگاه دچار مشکل شد و اختلالاتي در سيستم هدايت و توليد اکسيژن آن ايجاد شد. اگر چه ابتدا اين نگراني وجود داشت که خدمه شاتل مجبور به ترک زودهنگام ايستگاه شوند ولي اشکال ايجاد شده در رايانه هاي ايستگاه برطرف شد.

لینک
۱۳۸٦/٤/٢ - کامبيز خالقی

       

فرود آتلانتیس به روایت تصاویر 
 
 
 
 سرانجام آتلانتیس 28 ساله آمد. خسته از سفر. اما با دستانی پر از موفقیت. شاید بتوان علت خستگی سرنشینان را در اضطراب و نگرانی حاصل از جدا شدن قطعه ای 10 سانتیمتری از مخزن اصلی در هنگام پرواز دانست. علاوه بر آن تعمیر مخزن و انجام چهار راهپیمائی، خستگی مربوط به خود را به دنبال داشته است. با این وجود هدایایی که برای ایستگاه تدارک دیده شده بود یا به عبارت بهتر همان صفحات خورشیدی و لوازم جانبی با موفقیت به ایستگاه رسید و طی راهپیمایی های مختلف بر روی آن نصب گردید. آتلانتیس علاوه بر اینکه سرنشینان خود را سالم به زمین رساند حامل یک میهمان از ایستگاه نیز بود. این مهمان خانم " سونیتا ویلیامز " است که با 6 ماه ماندن در ایستگاه توانست دو رکورد جدید را در قلمرو زنان فضانورد از آن خود کند. اینک آتلانتیس، شاتلی که 244 روز از عمر خود را در فضا سپری کرده، به آشیانه خود برده می شود تا خستگی این یکی دو هفته ماندن در فضا از تنش بیرون رود.                       

 
لینک
۱۳۸٦/٤/٢ - کامبيز خالقی

       

تازه ترین نمای هابل از دو عضو قلمرو سیارک ها : وستا و سرس 
 
 
 

اینبار چشمان هابل، کمربند سیارک ها را هدف خود قرار داده است. مکانی میان مریخ و مشتری که از 100 هزار خرده سنگ پر شده است. درشت و ریز. همه نوع اندازه ای را در آن پیدا می کنید. اما از میان این همه خرده سنگ، کدامشان در میدان دید دوربین های هابل قرار گرفته اند ؟ وستا در میدان دید دوربین سیاره ای 2 و سرس در وسط دوربین پیشرفته نقشه برداری قرار گرفته اند. نمای سرس در بهمن ماه سال 82 و تصویر سرس در 24 اردیبهشت امسال، تهیه شد. تصاویر، برای نقشه برداری دقیق از کمربند سیارک ها گرفته شده اند. این نقشه ها در تکمیل اطلاعات ماموریت " طلوع " کمک رسان خواهند بود. ماموریتی که برای بررسی کمربند سیارک ها در نظر گرفته شده است. فضاپیمای طلوع در سال 1399 به وستا و در سال 1404 به سرس می رسد. طلوع اولین فضاپیمایی خواهد بود که به طور اختصاصی، کمربند سیارک ها را مورد مطالعه قرار می دهد. اطلاعاتی که از تصاویر هابل به دست آمده بسیار جالب است.  

           تصویر هابل : وستا در سمت راست و سرس در سمت چپ دیده می شوند.

در نمای وستا، دانشمندان متوجه دهانه ای به طول 456 کیلومتر در نیمکره جنوبی این سیارک شدند. دهانه ای که صدها هزار سال پیش بر اثر برخورد جسمی بزرگ ایجاد شده است. اگر این جسم به زمین برخورد می کرد می توانست اقیانوس آرام را از میان بردارد! همچنین تغییراتی در غرب و شرق وستا دیده شده که حکایت از آتشفشان های فعال در این سیارک دارد. اما از سرس چه خبر؟ نواحی تیره و روشن این سیارک شاهدی است بر این مدعا که مواد تشکیل دهنده نواحی مختلف این سیارک، با هم متفاوت هستند. شاید علت این اختلاف، اجرامی باشند که پس از برخورد به سرس، مواد تشکیل دهنده آنها در سطح پراکنده می شده و در تشکیل لایه سطحی نقش داشته اند. همچنین شواهدی مبنی بر وجود آب در زیر سطح این سیاره کوتوله وجود دارد. سرس اولین سیارکی است که در سال 1801 در کشف شد. همچنین مقام سومین سیاره کوتوله شناخته شده را بر دوش می کشد! باید تا سال 1404 صبر کنیم و ببینیم که فضاپیمای طلوع از چه اسراری در این سیارک مرموز پرده بر می دارد.  

لینک
۱۳۸٦/٤/٢ - کامبيز خالقی

       

گزارش پارامترهای علمی اختفاء ناهید و ماه

[سرویس علمی، مسعود عتیقی]

 

تاریخ رصد پژوهشی : 28/3/86

مکان رصد : محوطه موسسه ژئوفیزیک (طول: 51 درجه و 23 دقیقه عرض: 35 درجه و 44 دقیقه)

موقعت ماه و ناهید در آسمان : صورت فلکی خرچنگ

برداشت پارامترها با استفاده از تلسکوپ 10 اینچMeade با چشمی mm26

زمان شروع اختفاءدر بخش تاریک ماه (تماس اول) : 19 : 05 : 00 

زمان کامل شدن اختفاء(تماس دوم)   : 19 : 05 : 55

زمان آغاز خروج ناهید از پشت سطح روشن ماه(تماس سوم)  : 20 :08 : 05 

زمان پایان اختفاء (تماس چهارم)   : 20 : 09 : 00

قدر ماه -10.62 : 

قدر ناهید-4.35 :

سن ماه : 3.72 شبانه روز

فاصله ماه با زمین :379941 کیلومتر

فاصله ناهید با زمین : 94560263 کیلومتر

ابزارهای مورد استفاده: تلسکوپ های  10 اینچ Meade  و 5/3 اینچ Vixen

دوربین های دو چشمی  100×25      70×15

ثبت به وسیله Sky Imager - و چندین دوربین های آنا لوگ و دیجیتال + Handy cam .

 

اعضای گروه :

مسعود عتیقی                   امیر حسن زاده

علی اکبر نیری                 محسن شبانی

علی عبادی                      ارژنگ وطنخواه

امیر فراقی                       آرش فراست

رصد و ثبت گزارش : مسعود عتیقی

لینک
۱۳۸٦/٤/٢ - کامبيز خالقی

       

گزارش رويت هلال جمادي الثاني 1428

 [سرویس علمی، امیر حسن زاده]

 

گروه رصدي اعزامي ستاد استهلال به استان كرمان

هلال جمادي الثاني 1428، جوان ترين هلال ماهي است كه رويت آن در تقويم رسمي كشور درج و پيش بيني شده است. شوراي مركز تقويم در تقويم سال 1386 حكم به رويت پذيري هلال جمادي الثاني در شامگاه 25 خرداد 1386 داده بود. مشخصه هاي نجومي اين هلال در پهنه ايران، بسياري از رصدگران را به رويت آن تشويق مي كرد. بررسي هاي اوليه نشان مي داد كه رويت اين هلال در جنوب شرق ايران مي تواند ركورد جديدي در زمينه رويت هلال ماه با چشم مسلح به جا بگذارد.كميته علمي ستاد استهلال دفتر مقام معظم رهبري بر اهميت و لزوم حمايت از رصدگران در رويت اين هلال تاكيد كرد. در نتيجه چهار گروه رصدي براي حمايت مستقيم از طرف ستاد استهلال معرفي شدند. اين چهار گروه شامل دو گروه از تهران، يك گروه از فسا و يك گروه از كرمان بودند. شرايط رويت پذيري هلال در كرمان باعث شد كه برخي از گروههاي رصدي، اين استان را براي رويت هلال انتخاب كنند. اما شرايط و امكانات موجب شد تا شوراي سياست گذاري ائمه جمعه كرمان ميزبان فقط يك گروه رصدي اعزامي باشد. بنابراين به ناچار از تلفيق دو گروه اعزامي تهراني، يك گروه 6 نفره تعيين شدند. اين گروه شامل آقايان مسعود عتيقي، محمد شريفي، علي اكبر نيري، امير حسن زاده، علي ابراهيمي و مصطفي خسروي بودند كه سرپرستي اين گروه به عهده آقاي عتيقي گذاشته شد.

احتمال آن  وجود  داشت  كه  با كمك صا ايران  از  گروههاي رصدي حمايت ابزاري شود، اما میسر شد . بنا بر اين مي بايست گروه متكي به ابزار رصدي خود مي شد. ابزار رصدي ما يك تلسكوپ 10 اينچي Meade و متعلق به انحمن نجوم آماتوري ايران بود و آقاي مهندس عتيقي آن را براي رويت اين هلال در نظر گرفته بودند.آقايان ابراهيمي و خسروي نيز موفق به امانت گرفتن دو تلسكوپ 8 و 10 اينچ دابسوني شدند. اما مشكلات ناشي از حمل و نقل اين تلسكوپها توسط هواپيما موجب شد كه امكان همراهي آنها فراهم نشود و گروه ما به چهار نفر تقليل يابد.

پرواز ما از تهران به كرمان با چند دقيقه تاخير در ساعت 9:55  روز چهارشنبه 23 خرداد انجام شد. در ساعت 11:05 چهار عضو گروه رصدي ما يعني آقايان عتيقي، شريفي، نيري و حسن زاده در فرودگاه كرمان پياده شديم.

مطابق هماهنگي انجام شده، تلسكوپ در شب گذشته و با پرواز ديگري به كرمان رسيده بود. در اولين فرصت براي تحويل آنها اقدام كرديم.پس از استراحت كوتاهي در مهمانسراي فرودگاه و اقامه نماز، به دفتر شوراي سياست گذاري ائمه جمعه كرمان رفتيم.

پس از صرف ناهار و استراحت كوتاهي با هماهنگي حاج آقا قاسمي زاده، وسيله نقليه اي در اختيار ما قرار گرفت. از آنجاييكه رصدگاههاي انتخابي ما به شهر جيرفت نزديك بود، تصميم گرفتيم كرمان رابه مقصد جيرفت ترك كنيم. در ساعت 17:30 از شهر كرمان خارج شديم. براي رسيدن به جيرفت، مسير بافت-ساردوئيه را انتخاب كرديم.زيرا رصدگاههاي مورد نظر در اطراف ساروئيه(درب بهشت) قرار داشت. از زمان حركت تا به تدريج بر شدت ابرها افزوده شد بطوريكه در زمان غروب خورشيد آسمان كاملاً ابري بود.

در ساعت 20:30 به ساردوئيه رسيديم و توقف كوتاهي در آنجا داشتيم. آسمان صاف شده بود و صورتهاي فلكي تابستاني خودنمايي مي كردند. به علّت عرض جغرافيايي پايين منطقه، صورتهاي فلكي عقرب، قنطورس و گر به راحتي قابل مشاهده بودند. در ساعت 21:30 به تقاطع رصدگاههاي مورد نظر رسيديم. براي رسيدن به رصدگاه مي بايست از اين نقطه وارد جاده خاكي مي شديم. به علت عدم آشنايي به منطقه، به علامت گذاري موقعيت جاده با GPS بسنده كرديم تا در روز بعد به راحتي بتوانيم آن را پيدا كنيم.پس از يك سفر طولاني در ساعت 22:15 به شهر جيرفت رسيديم. جيرفت يكي از شهرهاي جنوبي استان كرمان است كه آب و هواي گرماي دارد. در اين شهر انواع محصولات كشاورزي كشت مي شود. براي اسكان با امام جمعه جيرفت، حجت الاسلام جمالي زاده، تماس گرفتيم. با تلاش حاج آقا جمالي زاده در ساعت 24:00 مهمانسراي جهاد كشاورزي براي اسكان ما مهيا شد.پس از استقرار تصميم گرفتيم صبح زود از جيرفت به سمت رصدگاههاي مورد نظر حركت كنيم. مطابق برنامه در ساعت 4:30 بيدار شديم و در ساعت 5:15 به سمت جاده جيرفت-ساردوئيه حركت كرديم. براي رسيدن به ساردوئيه مي بايست از پليس راه جيرفت و منطقه اي به نام «دلفارد» كه يك ناحيه كوهستاني و سر سبز بود مي گذشتيم. در ساعت 6:30 به پيشنهاد راننده مان آقاي مهدي بابايي براي صرف صبحانه در يك قهوه خانه بين راهي توقف كرديم. پس از ورود به جاده فرعي، به سمت رصدگاه حركت كرديم. پس از پيمودن چند كيلومتر به دو راهي رسيديم كه دو رصدگاه انتخابي ما را از يكديگر جدا مي كرد. ابتدا به رصدگاه نزديكتر(رصدگاه شمارة 1 ) رفتيم. در ساعت 7:15 به رصدگاه رسيديم. آسمان صاف بود اما وضعيت ديد چندان خوب نبود. به تدريج ابرهاي محلي در افق غربي در حال تشكيل بودند. در افق غربي رشته كوهي وجود داشت كه مقدار پوشيدگي افق حدود يك درجه بود.

 پس از بررسي رصدگاه، به سمت رصدگاه شماره 2 حركت كرديم. جاده خاكي بود اما امكان تردد با ماشين مزداي ما ميسر بود. آقاي بابايي با خاطرات خود ما را مورد عنايت قرار مي داد. در اطراف جاده،چراگاههاي سرسبز و گلّه هاي زيادي به چشم مي خورد. مناظر زيباي منطقه تعجب ما را بر مي انگيخت. در ساعت 9:30 به رصدگاه دوم رسيديم. وضعيت رصدگاه دوم بهتر بود. اين رصدگاه در مرتفع ترين نقطة جاده خاكي قرار داشت كه به افق غربي اشراف كامل داشت. مقدار پوشيدگي افق كمتر از 0.5 درجه بود. وجود غبار و لكه ابرها در افق كاملاً مشخص بود. پس از بررسي رصدگاه تصميم گرفتيم تا تلسكوپ را مستقر كنيم. پس از استقرار تلسكوپ، قصد داشتيم با كمك ستارگان پر نور تلسكوپ را تنظيم كنيم. سياره زهره به حدي درخشان بود كه در چندين نوبت توانستيم آن را با چشم غير مسلح مشاهده كنيم. علي رغم تلاش هاي فراوان، در ساعت 14:00 از تنظيم تلسكوپ در روز نا اميد شديم. در ساعت 16:30 با همكاري مسولين ساردوئيه، ناهار را در يكي از مناطق خوش آب و هواي آنجا صرف كرديم. پس از آن تصميم بر آن شد كه به جيرفت بر گرديم. در ساعت 18:00 به جيرفت رسيديم. پس از استراحت مختصر و همفكري تصميم گرفتيم كه كارهاي تمريني تنظيم تلسكوپ را در محوطه مهمانسرا انجام دهيم. ديگر گروههاي مستقر در استان كرمان نيز با ما تماس می گرفتند و از وضعيت آنها مطلع شديم.

 كار با تلسكوپ را از ساعت 11 شب شروع كرديم. بكار بستن روشهاي مختلف باعث شد تا حدود 3 بامداد بيدار بمانيم. هواي جيرفت به شدت گرم بود و غبار زيادي در آسمان وجود داشت. يكي ديگر از رصدگاههاي منطقه، جبال بارز بود. جبال بارز كوه مرتفعي بود كه در نزديك جاده جيرفت به سمت بم بود. يك سايت راداري در قله آن با ارتفاع 3300 متر از سطح دريا قرار داشت. در تماس تلفني با مسوول سايت راداري جبال بارز مطلع شديم كه آسمان آنجا صاف و با كمي غبار است. در ارتباط تلفني با ديگر گروههاي مستقر در استان نيز اطلاع يافتيم كه تمام استان غبار آلود است. بنابراين تصميم گرفتيم براي رصد به جبال بارز برويم. تمام وسايل و تجهيزاتمان را مرتب كرديم و به راه افتاديم. در ساعت 14:30 و در هنگام خروج از جيرفت، با مسوول سايت راداري مطلع شديم كه آسمان جبال بارز هم به شدت غبارآلود است. در نتيجه تصميم بر آن شد كه رصدگاه شماره 2 ساردوئيه را به عنوان محل رصد انتخاب كنيم. در ساعت 15:50 وارد جاده فرعي رصدگاه شديم. آسمان صاف بود و مقداري غبار در افق غربي وجود داشت. در ساعت 16:40 به رصدگاه رسيديم. مختصات رصدگاه  29 درجه و 9 دقیقه و 17 ثانیه شمالی و 57 درجه و 34 دقیقه و 24 ثانیه شرقی و ارتفاع  آن 3326 متری بود. باد نسبتاً شديدي مي وزيد و افق غربي غبار داشت. مشغول استقرار و تنظيم تلسكوپ شديم. قصد داشتيم با كمك سياره زهره و دو ستاره درخشان، تلسكوپ را تنظيم كنيم.اما مشاهده ستارگان مورد نظر در روشنايي روز ميسر نشد. در اين مدت آقاي نيري با كمك لب تاب آخرين محاسبات را انجام مي داد. مطابق محاسبات، زمان غروب خورشيد ساعت 18:40 بود. خورشيد در ساعت 18:39 در پشت رشته كوههاي غربي غروب كرد.بنابراين پوشيدگي افق در سمت غروب خورشيد فقط چند دقيقه قوسي بود. به علت وجود غبار، درخشندگي خورشيد قبل از غروب به شدت افت كرده بود. پس از غروب خورشيد، وجود غبار كاملاً مشهود بود. غبار تا ارتفاع 4 درجه افق را پوشانده بود. دقايقي از شروع رصد نگذشته بود كه وجود غبار در ميدان ديدتلسكوپ، شانس رويت را تقريباً از بين برد و هلال ماه رويت نشد.

لینک
۱۳۸٦/٤/٢ - کامبيز خالقی

       

 

گزارشی از یک پژوهش رصدی

 

تنها گروه رویت هلال منتخب اعزامی از تهران به سرپرستی مدیریت انجمن نجوم آماتوری ایران برای بررسی علمی پژوهشی هلال شامگاهی جمادی الثانی 1428 به استان کرمان اعزام شدند. لازم به ذکر است گروههای دیگری از فسا،تهران و کرمان در ارتفاعات منطقه حضور داشتند.شرایط بحرانی هلال و غبار منطقه از عوامل عدم رویت توسط گروهها بود.البته گروه فسا در شمال استان با اعلام مشاهده تنها توسط یک نفر از اعضای گروه ،تنها مدعی رویت این هلال می باشند. اسامی تیم اعزامی انجمن عبارت بود از :

 

مسعود عتیقی

امیر حسن زاده

علی اکبر نیری

محمد شریفی

 

مکان استقرار گروه در سایت شماره 2  با مختصات 29 درجه و 9 دقیقه و 17 ثانیه شمالی و 57 درجه و 34 دقیقه و 24 ثانیه شرقی در ارتفاع 3326 متری از سطح دریاهای آزاد و تقریباً  بدون عارضه و پوشیدگی عوارض طبیعی در افق و با حدود 4 درجه غبار غلیظ در پایین و رقیق در بالا رصد انجام شد. زمان غروب 18:39 و بر اساس محاسبات 18:40 بود که نشان از پوشیدگی کمتر از نیم درجه داشت.  تلاش گروهی و کار شبانه روزی در انتخاب سایت رصدی مناسب باعث شد تا بهترین گزینه که از عوامل مهم تامین دقت در فعالیتهای پژوهشی است، تعیین گردد. گروه ویژه با تلسکوپMeade   10   اینچ انجمن و تجهیزات جانبی آن ،Gps ،  Note book  و ابزارهای لازم مجهز و در ارتفاعات ساردو در پایگاه رصدی از پیش تعیین شده با استفاده از Google Earth  که مورد مطالعه در زمانهای مختلف حضور در جیرفت قرار گرفته بود، مستقر و به تحقیق در مورد امکان رویت پذیری این هلال پرداختند.

گزارش تلویزیونی نیز از این فعالیت علمی پژوهشی ملی در ادامه  اخبار ساعت  20   شبکه  4  سیما  در پنج شنبه شب  24 خرداد توسط مسئول گروه ارایه شد. منتظر گزارشهای مشروح در این زمینه باشید.

در پایان مجدداً مراتب سپاس و قدردانی خود و هیئت همراه را نسبت به میهمان نوازی های مردم شریف استان کریمان کرمان بویژه مردم خوب جیرفت اعلام و از مساعدتهای بیدریغ حاج آقا قاسمی ریاست محترم شورای سیاستگذاری ائمه جمعه استان و حضرت حجه الاسلام والمسلمین جمالی زاده امام جمعه محترم جیرفت،فرمانداری جیرفت،بخشداری ساردویه و جبال بارز ، جناب آقای مهندس حسینی مدیر کل محترم فرودگاههای استان کرمان،بخش ترابری صدا وسیمای مرکز کرمان  و دیگرارگانهایی که ما را در اجرای این حرکت تحقیقاتی پشتیبانی نمودند کمال امتنان را دارد. امید است با حرکتهای منسجم این چنینی شاهد رشد پژوهشهای موثر در این حوزه باشیم.

 

سایت یابی

 

بدون شرح

 

به دنبال سیاره ناهید در روز

 

غروب روز رویت

 

لینک
۱۳۸٦/٤/٢ - کامبيز خالقی